پافشاری ایران بر بستن تنگه هرمز؛ آتش‌بس رو به پایان

برای پکن، دغدغه‌های اقتصادی و انرژی در اولویت قرار دارد و انگیزه چندانی برای دخالت بیش از حد وجود ندارد، در حالی که دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، با پیگیری جنگی که زنجیره‌های تأمین را مختل کرده و قیمت نفت را به‌شدت بالا برده، اعتبار آمریکا را به خطر انداخته است.

بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، در حال وارد کردن آسیب جدی به جایگاه اسرائیل نزد افکار عمومی آمریکا است. جنگ با ایران روند تضعیف روابط با ایالات متحده را تشدید کرده است. قانون‌گذاران آمریکایی که پیش‌تر حامیان سرسخت اسرائیل بودند، به‌طور فزاینده‌ای به منتقدان صریح تبدیل می‌شوند.

تشدید اقدامات متقابل در تنگه هرمز روز شنبه وارد مرحله‌ای بی‌سابقه شد؛ ایالات متحده به پیشبرد کارزار خود برای به محاصره بنادر ایران ادامه داد و ایران نیز تصمیم اولیه خود برای بازگشایی این آبراه را لغو کرد. فرماندهی مشترک نظامی ایران روز شنبه اعلام کرد: کنترل تنگه هرمز به وضعیت پیشین خود بازگشته است.

ایرانیانی که پس از هفته‌ها بمباران آمریکا و اسرائیل و سرکوب مرگبار معترضان در ماه ژانویه تلاش می‌کنند ظاهری از زندگی عادی را حفظ کنند، همچنان از آینده بیمناک‌اند؛ در حالی که خسارات ناشی از حملات هوایی و قطع اینترنت فشار سنگینی بر زندگی آنها وارد کرده است.

به‌دنبال اعلام خبر بازگشایی تنگه هرمز توسط وزیر خارجه ایران و توییت‌های متعدد دونالد ترامپ در این زمینه و نیز محتوای «توافق» با ایران، شماری از هواداران فعال جمهوری اسلامی در شبکه‌های اجتماعی به ویژه توییتر فارسی‌زبان، انتقادهای تندی مطرح کرده‌اند.

دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، به اکسیوس گفت که مذاکره‌کنندگان ایالات متحده و ایران احتمالاً آخر این هفته دیدار خواهند کرد و او انتظار دارد آنها بر سر یک توافق نهایی برای پایان دادن به جنگ به نتیجه برسند. ترامپ در روزهای اخیر دست‌کم یک تماس مستقیم با یک مقام ایرانی داشت.

دونالد ترامپ با وارد کردن ضربه‌ای ویرانگر به نظم جهانی مبتنی بر قواعد، سراسر جهان را دچار آشوب کرده و به ما یادآوری کرده است که چرا نیاکان ما پس از جنگ جهانی دوم، بنیان این نظم را بنا نهادند. اکنون وظیفه این است که نظام حقوقی بین‌المللی را به‌گونه‌ای دوباره تصور کنیم...

ایالات متحده و ایران در حال مذاکره بر سر یک طرح سه‌صفحه‌ای برای پایان دادن به جنگ هستند. به گفته دو مقام آمریکایی و دو منبع دیگر مطلع از مذاکرات، یکی از محورهای مورد بحث این است که آمریکا در ازای کنار گذاشتن ذخایر اورانیوم غنی‌شده ایران، ۲۰ میلیارد دلار از دارایی‌های مسدودشده ایران را آزاد کند.

امروز مشخص نیست که مجتبی خامنه‌ای یک رهبر واقعی است یا صرفاً چهره‌ای نمادین. در هر صورت، قدرت نسبی — و دیدگاه‌های — جناح‌های مختلفی که ساختار عمیق حاکمیت ایران را تشکیل می‌دهند نیز روشن نیست. به احتمال زیاد، حاکمیت کنونی ایران محافظه‌کارتر و نسبت به ایالات متحده خصمانه‌تر شده است.