درباره مظنون حمله به رژه دگرباشان در برلین

▪️گفته می‌شود مظنون با گروه داعش (IS) همدلی داشته و به همین دلیل پیش‌تر نیز محکوم شده بود؛ او مدتی را در لبنان و سپس در آلمان در بازداشت موقت گذرانده است.
▪️وی در سال ۲۰۲۵ تلاش کرده بود از طریق لبنان خود را به سوریه برساند.
▪️بر اساس اطلاعات شبکه رادیوتلویزیون برلین-براندنبورگ(rbb)، او به دستور دادگاه در یک برنامه مقابله با افراط‌گرایی برای اسلام‌گرایان شرکت کرده بود.
▪️گفته می‌شود روز شنبه با یک خودروی اجاره‌ای و یک سلاح سرد در پارک تیرگارتن برلین، در حاشیه مراسم رژه افتخار دگرباشان (CSD)، چندین نفر را مجروح و یک نفر را کشته است.
▪️مظنون حمله شامگاه یکشنبه در جریان عملیات پلیس کشته شد.

پس از حمله مرگبار در جریان مراسم «سی‌اِس‌دی» (Christopher Street Day) در برلین، پلیس، عبدال ب. ۲۱ ساله را مظنون می‌داند که با استفاده از یک خودرو و یک سلاح سرد در پارک تیرگارتن برلین چندین نفر را به‌شدت و در مواردی در وضعیت خطر جانی مجروح کرده است. پلیس برلین اعلام کرد که این مظنون عصر یکشنبه، هنگام عملیات دستگیری در یک مجموعه باغ‌های کوچک (کلاین‌گارتن) در منطقه اشپانداو، هدف گلوله قرار گرفته و کشته شده است.

پیش از این نیز جزئیات متعددی درباره این مظنون منتشر شده بود. به نظر می‌رسد او در گذشته تلاش کرده بود به داعش بپیوندد. وی در ماه مه گذشته در برلین به حبس تعلیقی محکوم شده بود. دادستانی کل برلین و دادگاه عالی ایالتی (Kammergericht) بعدازظهر یکشنبه این اطلاعات را در یک بیانیه مطبوعاتی تأیید کردند. بر اساس این بیانیه، این جوان ۲۱ ساله در سال گذشته تلاش کرده بود به سازمان تروریستی «دولت اسلامی» (داعش) بپیوندد. به همین دلیل او در لبنان بازداشت شد و تا اکتبر ۲۰۲۵ در زندان این کشور به سر برد.

از آنجا که این فرد تابعیت آلمان را داشت، پس از آن به آلمان منتقل شد و بلافاصله پس از بازگشتش در نوامبر، در فرودگاه توسط پلیس برلین بازداشت شد. او تا زمان محکومیتش در ماه مه ۲۰۲۶ در بازداشت موقت به سر می‌برد.

خروج از کشور و زندان در لبنان در سال ۲۰۲۵

در بیانیه دادستانی کل آمده است که عبدال ب. در ۱۲ مه ۲۰۲۶ از سوی دادگاه اطفال و نوجوانان وابسته به دادگاه ناحیه تیرگارتن به یک سال و ده ماه حبس نوجوانان محکوم شد؛ اتهام‌های او شامل یک مورد «آماده‌سازی برای ارتکاب یک اقدام خشونت‌آمیز شدید علیه امنیت کشور» و دو مورد «نقض ممنوعیت لازم‌الاجرا بر اساس قانون انجمن‌ها» بود.

در این بیانیه آمده است که عبدال ب. از سال ۲۰۲۵ «تمایل پیدا کرده بود به مبارزه مسلحانه داعش بپیوندد». بر اساس این گزارش، او در ۲۰ مه ۲۰۲۵ از فرودگاه برلین ـ براندنبورگ (BER) از طریق ترکیه به لبنان سفر کرد تا از آنجا راهی سوریه شده و به داعش ملحق شود. پیش از آن نیز ظاهراً تلاش ناموفقی برای خروج از کشور از مسیر ترکیه به مقصد موریتانی انجام داده بود.

پس از خروج موفق از آلمان، او در لبنان با چندین نفر که مظنون به عضویت در داعش بودند تماس برقرار کرد؛ یا دست‌کم خود او چنین تصوری داشت. سرانجام در ۲۴ ژوئیه ۲۰۲۵ در لبنان بازداشت شد، به بازداشت موقت رفت و از سوی یک دادگاه نظامی، از جمله به اتهام تحریک به درگیری‌های مذهبی، محکوم شد.

دادستانی خواهان مجازات سنگین‌تر و بدون تعلیق بود

او پس از گذراندن سه ماه حبس، در ۱۷ نوامبر ۲۰۲۵ به آلمان بازگشت و بلافاصله در فرودگاه برلین ـ براندنبورگ بازداشت شد. سپس تا زمان محکومیتش در مه ۲۰۲۶ در بازداشت موقت باقی ماند. در بیانیه آمده است که مدت محکومیت او از جمله به این دلیل کوتاه‌تر در نظر گرفته شد که پیش‌تر مدت قابل توجهی را در بازداشت موقت و همچنین در زندان لبنان گذرانده بود. افزون بر این، عبدال ب. در جریان محاکمه «عمدتاً به اتهامات اعتراف کرده» و از داعش اعلام برائت و فاصله‌گیری کرده بود.

محکومیت او هنوز قطعی نشده بود

با این حال، حکم محکومیت عبدال ب. هنوز قطعیت نیافته بود؛ زیرا دادستانی کل برلین خواستار مجازاتی سنگین‌تر و غیرقابل تعلیق شده و همچنین درخواست تداوم بازداشت او را مطرح کرده بود و علیه حکم صادره تجدیدنظرخواهی کرده بود.

مارتین ماتس، سخنگوی امور داخلی فراکسیون حزب سوسیال‌دموکرات آلمان (SPD) در پارلمان برلین، در برنامه ویژه «rbb24» گفت که باید به‌طور جدی این پرسش مطرح شود که چگونه ممکن است مظنون این حمله در ماه مه تنها به مجازات تعلیقی محکوم شده باشد. او افزود این موضوع به این مسئله نیز مربوط می‌شود که آیا فردی در سن بزرگسالی همچنان بر اساس قوانین کیفری نوجوانان محاکمه و محکوم می‌شود یا نه. ماتس گفت: «در این زمینه هنوز پرسش‌هایی از دستگاه قضایی خواهیم داشت.» به گفته او، مسئله تنها نظارت بر افراد مظنون به اسلام‌گرایی افراطی نیست، بلکه «گاهی این پرسش مطرح است که چرا فردی اساساً پشت میله‌های زندان نبوده است.»

همچنین در همین ماه، در سوم ژوئیه ۲۰۲۶، آپارتمان عبدال ب. در منطقه شونه‌برگ برلین مورد بازرسی قرار گرفت. دلیل این اقدام، وجود ظن اولیه نسبت به نقض قانون حمل سلاح بود. با این حال، مأموران در جریان این بازرسی تنها یک سلاح اسباب‌بازی پیدا کردند.

عبدال ب. در برنامه مقابله با افراط‌گرایی شرکت کرده بود

نهادهای امنیتی آلمان، به گفته خودشان، همچنان او را زیر نظر داشتند. بر اساس اطلاعات برنامه «تاگس‌شاو»، نام او از ۱۶ سالگی در پرونده‌های سازمان حفاظت از قانون اساسی آلمان (سرویس اطلاعات داخلی) ثبت شده بود. گفته می‌شود او از دوران نوجوانی در محافل اسلام‌گرایان افراطی در برلین فعالیت داشته است. تاگس‌شاو به نقل از منابع امنیتی گزارش داد که در دوره‌ای او تحت مراقبت فیزیکی قرار داشته و تماس‌های تلفنی‌اش نیز شنود می‌شده است.

بر اساس گزارش شبکه rbb، عبدال ب. اخیراً به دستور دادگاه موظف شده بود در یک برنامه مقابله با افراط‌گرایی برای اسلام‌گرایان شرکت کند. توماس موکه، مدیر سازمان «شبکه پیشگیری از خشونت» (Violence Prevention Network - VPN)، به rbb گفت که قرار بود هفته آینده سومین جلسه او برگزار شود. عبدال ب. در ماه‌های ژوئن و ژوئیه دو جلسه مقدماتی برای ورود به این برنامه را پشت سر گذاشته بود. به گفته موکه، کارکنان این سازمان این برداشت را داشتند که او علاقه جدی و واقعی به فاصله گرفتن از ایدئولوژی اسلام‌گرایانه از خود نشان نداده است.

در بیانیه دادستانی کل تنها آمده بود که دادگاه «مجموعه‌ای از الزامات و شرایط» را برای عبدال ب. تعیین کرده و از جمله او را تحت نظارت یک مأمور مراقبت پس از آزادی مشروط قرار داده است.

نقش عبدال ب. در حمله همچنان نامشخص است

هنوز مشخص نیست عبدال ب. دقیقاً چه نقشی در این حمله داشته است. بر اساس اطلاعات موجود، او خودروی مورد استفاده در حمله را اجاره کرده بود، اما اینکه شخصاً پشت فرمان نشسته باشد، همچنان به‌طور قطعی اثبات نشده است.

پلیس تصویر تحت تعقیب او را منتشر کرده و هم‌زمان هشدار داده بود: «در صورت مشاهده فرد مورد جست‌وجو، تحت هیچ شرایطی با او تماس نگیرید و از هرگونه مواجهه مستقیم خودداری کنید. او ممکن است مسلح و خطرناک باشد.» پلیس از شهروندان خواسته بود در صورت مشاهده مظنون، فوراً موضوع را گزارش دهند. در توصیف ظاهری او آمده بود: «اندامی لاغر، حدود ۱۹۰ سانتی‌متر قد، موهای مشکی، هودی مشکی و شلوار سفید.»

بازداشت یک شهروند ایرانی

گزارش‌ها حاکی است که در شب منتهی به یکشنبه نیز فردی بازداشت شده است. گفته می‌شود این فرد دارای تابعیت ایران است. در ابتدا اعلام شده بود که پلیس احتمال می‌دهد او نیز در خودروی مورد استفاده در حمله حضور داشته باشد. با این حال، بنا بر اطلاعات شبکه ARD، این ادعا تاکنون تأیید نشده است.

در این حمله یک زن جان خود را از دست داد و ۲۹ نفر دیگر زخمی شدند که حال برخی از آنان وخیم گزارش شده است. الکساندر دوبریندت، وزیر کشور آلمان، روز یکشنبه اعلام کرد که تمامی شواهد موجود نشان می‌دهد این رویداد یک حمله تروریستی با انگیزه اسلام‌گرایانه بوده است.