ایران موشک‌های دوش‌پرتاب چینی دریافت می‌کند

جان آیریش و جوناتان ساول / خبرگزاری رویترز / ۲۹ ژوئیه ۲۰۲۶

سه منبع آگاه به یک توافق به رویترز گفتند انتظار می‌رود ایران ظرف چند هفته آینده، نخستین محموله از مجموع حداکثر ۴۰۰ پرتابگر موشکی پدافند هوایی دوش‌پرتاب ساخت چین را دریافت کند؛ اقدامی که هم‌زمان با بازسازی توان دفاعی این کشور در میان جنگ با ایالات متحده صورت می‌پذیرد.

این خرید به ارزش ۶۰ تا ۷۰ میلیون دلار، یکی از بزرگ‌ترین تلاش‌های شناخته‌شده تهران برای تقویت پدافند هوایی کوتاه‌برد خود از زمان آغاز جنگ با آمریکا و اسرائیل به شمار می‌رود؛ جنگی که آسیب‌پذیری‌هایی را در توانایی ایران برای حفاظت از مراکز نظامی و زیرساخت‌های راهبردی آشکار کرد.

به گفته این منابع، این قرارداد شامل خرید بین ۳۰۰ تا ۴۰۰ سامانه پدافند هوایی قابل حمل توسط نفر (MANPADS)، از جمله موشکی‌های QW-12 و FN-16 ساخت چین است.

این توافق با شرکت «سرمایه‌گذاری بین‌المللی ژونگ‌چینگ باوشانگ» مستقر در هنگ‌کنگ امضا شده است که به گفته منابع، به عنوان واسطه میان طرف ایرانی و تامین‌کننده چینی عمل می‌کرده است.

نیاز ایران به تسلیح مجدد پس از ماه‌ها جنگ

این منابع به دلیل حساسیت موضوع، به شرط فاش نشدن نامشان سخن گفتند. وزارت امور خارجه ایران بلافاصله به درخواست برای اظهار نظر پاسخ نداد.

وزارت امور خارجه چین اعلام کرد: «گزارش‌های مربوطه کاملاً بی‌اساس است. چین همواره در جهت ارتقای صلح و پایان دادن به درگیری نقش‌آفرینی کرده است.»

گروه «ژونگ چینگ باو شانگ» مستقر در پکن، شرکت مادر «سرمایه‌گذاری بین‌المللی ژونگ‌چینگ باوشانگ»، روز سه‌شنبه به درخواست ایمیلی برای اظهار نظر پاسخ نداد.

ایران پس از ماه‌ها نبرد که در آن آمریکا و اسرائیل به تأسیسات مرتبط با برنامه‌های موشکی، پهپادی و پدافند هوایی آن حمله کرده‌اند و تهران نیز با حملات موشک‌های بالستیک و پهپاد پاسخ داده، نیاز به تسلیح مجدد دارد.

این درگیری، چالشِ دفاع از مراکز ثابت نظامی و راهبردی در برابر هواپیماهای پیشرفته و تسلیحات هدایت‌شونده دقیق را برجسته کرده است.

واشنگتن روز شنبه بمباران دو هفته‌ای خود را به‌طور ناگهانی به حالت تعلیق درآورد، اما دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا گفت اگر مذاکرات به این درگیری پنج‌ماهه پایان ندهد، حملات از سر گرفته خواهد شد؛ درگیری‌ای که از ماه آوریل نظری در وضعیت آتش‌بس قرار داشته است.

تحویل صدها سامانه دوش‌پرتاب، ذخایر تسلیحات پدافند هوایی کوتاه‌برد ایران را به‌طور قابل توجهی افزایش می‌دهد و نشان‌دهنده عمق پیدا کردن روابط نظامی با چین است.

این منابع هشدار دادند که اگرچه این توافق‌نامه امضا شده است، اما جدول زمانی تحویل، مقادیر و سایر جزئیات اجرایی همچنان می‌تواند تغییر کند.

به گفته این منابع، طبق طرحی که مورد توافق طرفین قرار گرفته، محموله‌ها در ابتدا از طریق هوایی از اورومچی در غرب چین حمل شده و سپس از طریق پاکستان به ایران منتقل می‌شوند؛ با این حال، این منابع مشخص نکردند که آیا ترانزیت نهایی به‌صورت هوایی انجام می‌شود یا زمینی.

بخش روابط عمومی ارتش پاکستان (ISPR) اعلام کرد: «گمانه‌زنی‌ها درباره دخالت پاکستان در تامین سلاح‌های پدافند هوایی ایران از چین، کاملاً ساختگی و دروغین است.» سخنگوی وزارت امور خارجه پاکستان نیز به درخواست‌ها برای اظهار نظر پاسخ نداد.

منابع می‌گویند چین و ایران مسیرهای زمینی را برای تحویل بررسی می‌کنند

در حالی که ایران در دو دهه گذشته سرمایه‌گذاری سنگینی روی موشک‌ها، پهپادها و رادارها انجام داده است، کارشناسان نظامی می‌گویند سامانه‌های پدافند هوایی قابل حمل از اهمیت بالایی برخوردارند زیرا می‌توانند به‌سرعت پراکنده شوند، توسط تیم‌های کوچک به‌کار گرفته شوند و جابه‌جایی مداوم داشته باشند؛ موضوعی که آن‌ها را نسبت به آتشبارهای پدافند هوایی ثابت، کمتر آسیب‌پذیر می‌سازد.

یک منبع امنیتی اروپایی گفت مقامات کشورش از چند قرارداد در حال بحث در مورد فروش احتمالی سامانه‌های دوش‌پرتاب سری QW به ایران، از جمله سامانه‌های QW-12 ،QW-18 و QW-19 مطلع بوده‌اند.

یک منبع امنیتی دوم در خاورمیانه گفت ایران به دنبال خرید موشک‌های QW-12 و QW-18 بوده است، اما آن‌ها از نهایی شدن و عقد قرارداد مطلع نبوده‌اند.

سامانه‌های QW-12 و FN-16 موشک‌های زمین‌به‌هوای دوش‌پرتاب و هدایت‌شونده با فروسرخ هستند که برای درگیری با هواپیماهای کم‌ارتفاع، بالگردها و پهپادها طراحی شده‌اند. تحرک بالای این سامانه‌ها امکان استقرار سریع آن‌ها را در اطراف تأسیسات نظامی، زیرساخت‌های انرژی و سایر مراکز حساس فراهم می‌کند.

تحلیلگران دفاعی، سامانه QW-12 را دارای قابلیت‌های کمتری نسبت به نسخه‌های جدیدتر QW (از جمله QW-18 و QW-19) می‌دانند، اما می‌گویند این سامانه‌ها همچنان می‌توانند یک لایه محافظتی کوتاه‌برد و مؤثر در برابر پهپادها و اهداف در ارتفاع پایین ایجاد کنند.

دو منبع اطلاعاتی غربی و یک مقام ایرانی گفتند تهران همچنین استفاده از مسیرهای زمینی را برای انتقال محتاطانه‌تر تجهیزات نظامی چینی و قطعات با کاربرد دوگانه بررسی کرده است تا خطر اختلال در ارسال را کاهش دهد.

این خرید تسلیحاتی نشان‌دهنده اتکای مداوم جمهوری اسلامی به ترکیبی از تولیدات داخلی سلاح و تامین‌کنندگان خارجی است؛ آن هم با وجود سال‌ها تحریم و محدودیت‌های اعمال‌شده بر واردات مرتبط با امور دفاعی.

رویترز پیش‌تر به نقل از افراد آگاه از مذاکرات گزارش داده بود که ایران در آستانه دستیابی به یک توافق جداگانه با چین برای خرید موشک‌های کروز ضدکشتی قرار دارد. رویترز نتوانست مشخص کند که آیا آن توافق نهایی شده است یا خیر.