پشت‌پرده ائتلافی عجیب علیه منافع ایران / حمید آصفی

چرا چپِ محور مقاومت و راستِ پایدارچی عاشق جنگ‌اند؟ پشت‌پرده ائتلافی عجیب علیه منافع ایران!

در گفت‌وگویی در یوتیوب، درباره جایگاه جنگ و جنگ‌طلبان در سیاست ایران، هم‌صدایی چپِ محور مقاومت با راستِ پایدارچی، چرایی قدرت‌گیری تندروها در ساختار ولایت فقیه و هزینه‌های سنگین فرصت‌سوزی‌های جمهوری اسلامی سخن گفته‌ام.

پرسش محوری این گفت‌وگو این است: ایران از آمریکا چه می‌خواهد و چرا حاکمیت، به‌جای دیپلماسی مستقیم و واقع‌بینانه در دفاع از منافع ملی، بارها کشور را به آستانه جنگ ویرانگر کشانده است؟

چرا جریان‌هایی که ظاهراً در دو سوی طیف سیاسی ایستاده‌اند، در مخالفت با گفت‌وگو، تخطئه مخالفان و توجیه تنش و تقابل، به زبانی مشترک می‌رسند؟ چگونه چپِ مدافع محور مقاومت و راستِ پایدارچی، با وجود اختلافات ایدئولوژیک، در عمل به یک جبهه سیاسی تبدیل می‌شوند؟ و چرا منطق این دو جریان، بیش از آنکه بر تحلیل پیامدها و مسئولیت‌پذیری سیاسی استوار باشد، به ادبیات گروه‌های فشار شباهت پیدا می‌کند؟

در این گفت‌وگو، به سازوکار پرورش و قدرت‌گیری تندروها در ساختار ولایت فقیه نیز پرداخته‌ام؛ نیروهایی که در بزنگاه‌های حساس می‌توانند مانع اصلاح مسیر شوند، جنبش‌های اجتماعی را تحت فشار قرار دهند و هزینه هرگونه تغییر سیاسی را افزایش دهند. تندروی در این ساختار صرفاً یک انحراف اتفاقی نیست؛ در مقاطع مهم، ابزاری برای مهار جامعه و مقابله با مطالبات آزادی‌خواهانه بوده است.

همچنین درباره نسبت جنگ‌طلبی و براندازیِ صرفاً زبانی، مرز میان سیاست‌ورزی مسئولانه و شعارهای پرهزینه، و نقش قانون‌گرایی به‌عنوان زیرساخت آزادی، توسعه و شکوفایی بحث کرده‌ام. سیاست، بدون پذیرش مسئولیت پیامدهای تصمیم‌ها، به نمایش قدرت و مسابقه شعارها فروکاسته می‌شود؛ مسابقه‌ای که هزینه آن را نه صاحبان تریبون، بلکه مردم ایران می‌پردازند.

ایران در دهه‌های گذشته، بهای سنگینی برای گریز از مردم‌سالاری پرداخته است. سه جنگ ویرانگر و حدود پنج دهه فرصت‌سوزی، تنها بخشی از صورت‌حساب این مسیر است. اکنون نیز با انتقال رهبری به مجتبا خامنه‌ای، این نگرانی وجود دارد که همان الگوی پرهزینه گذشته، با همان خطاهای راهبردی و همان بی‌اعتنایی به ضرورت تغییر، ادامه پیدا کند.

آیا قرار است جنگ، فرصت‌سوزی و قربانی‌شدن منافع ملی بار دیگر تکرار شود، یا هنوز می‌توان با دیپلماسی واقع‌بینانه، پذیرش ضرورت تغییر و بازگشت به اراده مردم، مانع تکرار این چرخه شد؟