کارآمدی بستن تنگه هرمز و پیشنهاد

۱- بستن کامل و رسمی تنگه، از دیدگاه حقوقی و جغرافیایی یک‌ استراتژی شکننده است. اجرای آن نیازمند کنترل کانال اصلی کشتیرانی است که عمدتا در آب‌های تحت حاکمیت سلطنت عمان قرار دارد؛ اقدامی یک‌جانبه در این محدوده‌که حاکمیت همسایه‌ای بی‌طرف را نقض و او را ناخواسته به سمت ائتلاف‌های ضد ایرانی می‌کشاند.

۲- در وهله نخست، اقتصاد خود ایران قربانی بستن کامل خواهد بود، نه ابزار فشار بر دیگران؛ صادرات نفتی، واردات کالاهای اساسی و ترانزیت داخلی همگی از مسیر همین تنگه می‌گذرند و نخستین کسی که هزینه های افزایش بیمه و توقف کشتیرانی را می‌پردازد، اقتصاد داخلی است.

۳- بستن کامل، توجیه ایجاد ائتلاف نظامی بین‌المللی در همسایگی ایران را فراهم می‌کند؛ سناریویی که به‌جای افزایش بازدارندگی، حضور ساختاری قدرت‌های فرامنطقه‌ای را نهادینه و موازنه امنیتی بومی را تضعیف می‌کند.

۴- البته در صورت ضرورت های دفاعی-استراتژیک، اختلال هدفمند و کنترل‌شده (نه بستن کامل، بلکه توانایی اثبات‌شده برای به‌خطرانداختن یک یا چند کشتی در بازه‌های نامنظم) بازدارندگی واقعی ایجاد می‌کند بی‌آن‌که خط قرمز حقوقی «بستن کامل» را عبور کند؛ همان اهرمی که هزینه بیمه و ریسک را برای طرف مقابل بالا می‌برد، بدون آن‌که مسیولیت مستقیم بستن یک آبراه بین‌المللی را متوجه ایران کند.

این نوع بازدارندگیِ کم‌هزینه و نامتقارن، پایدارتر از انسداد کامل است؛ چون قابلیت انکار و کنترل تشدید را برای تصمیم‌گیرنده ایرانی حفظ می‌کند، در حالی‌که بستن کامل اقدامی یکباره و برگشت‌ناپذیر است که مسیر بازگشت به مذاکره را می‌بندد.

۵- ثبات بلندمدت منطقه در گرو نقشی است که ایران بتواند همزمان دو پیام متضاد را مدیریت کند: توان اختلال کافی برای بازدارندگی، و تعهد عملی به آزادی کشتیرانی برای اطمینان‌بخشی به همسایگان و بازارهای انرژی. این دوگانه(نه انکار کامل توان، نه اجرای کامل تهدید) همان فضایی است که به کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس هم امکان می‌دهد بدون هراس فوری از قطع کامل صادرات، در کنار ایران به توسعه تدریجی مسیرهای جایگزین ادامه دهند؛ رقابتی مدیریت‌شده به‌جای رویارویی مطلق.

لب کلام
ثبات استراتژیک منطقه نه از مسیر تهدید مطلق(بستن کامل) و نه از مسیر تسلیم کامل (کنار گذاشتن کامل اهرم دریایی)، بلکه از مسیر حفظ توانِ اختلال محدود و قابل‌کنترل به‌دست می‌آید. اهرمی که بازدارندگی می‌آفریند بی‌آن‌که ایران را در جایگاه ناقض آشکار حقوق بین‌الملل یا هدف مشروع ائتلاف‌سازی جهانی قرار دهد.

البته این‌ پیشنهاد مبتنی بر فرصت شناسی و ضرورت های دفاعی است.

منبع: تلگرام نویسنده
#karimipour_k