جنگ‌خواهی بخشی از اپوزیسیون ایران

خمینی پس از به‌دست گرفتن قدرت در فرصت‌های گوناگون جنگ‌خواهی‌اش را با تأیید گروگان‌گیری دیپلمات‌های آمریکایی، تأکید بر نابودی اسرائیل و کش دادن جنگ ایران و عراق به مدت ۸ سال نمایان ساخت. این جنگ‌طلبی‌ها به خمینی و اطرافیان اسلام‌گرایش فرصت داد که مخالفین داخلی را به‌شدت سرکوب و سازمان‌های سیاسی را غیرقانونی اعلام کند. در واقع جنگ برای خمینی همان‌گونه که باور داشت «نعمت» بود.

اما جنگ‌خواهی وی با حمله به سفارتخانه‌های شوروی و بمب‌گذاری در سفارت آمریکا در لبنان، و پس از آن در زمان خامنه‌ای با یورش به سفارتخانه‌های کویت، پاکستان، عربستان، انگلیس، دانمارک، اتریش، آذربایجان و حتی بمب‌گذاری در سفارت اسرائیل در آرژانتین نشان داد که جهان با رژیمی ایدئولوژی‌زده، جهادگرا و جنگ‌افروز روبروست.

افزون بر این باید به جنگ نظام ولایت با مردمان کشورمان نیز اشاره کرد که در پی مشروعیت‌باختگی رژیم ولایی، فساد، تحریم‌ها و محدودیت‌های اجتماعی و سیاسی روی می‌داد و به سرکوب‌های ادواری و کشتارهای وحشیانه منجر می‌شد.

جنگ ۱۲ روزه که در آغاز با حمله اسرائیل و سپس با مشارکت آمریکا به پایان رسید، در پی دهه‌ها برنامه‌ریزی عملی رژیم برای نابودی اسرائیل از راه سازمان‌دهی گروه‌های نیابتی در کشورهای لبنان، عراق، حماس و یمن و پشتیبانی نظامی و مالی از بشار اسد جنایت‌کار در سوریه روی داد. غنی‌سازی اورانیوم ۶۰ درصدی و گسترش پروژه موشکی و پهپادی رژیم نیز اهداف بلندپروازانه و رفتار غیرمتعارف نظام بنیادگرایی اسلامی را نمایان می‌ساخت که بیش از هر چیز دولت اسرائیل را نگران می‌ساخت.

جنگ ۳۹ روزه در پی کشتار بی‌سابقه دی‌ماه ۱۴۰۴ و اشتباه محاسباتی آمریکا و اسرائیل روی داد که کشتن دیکتاتور و شمار دیگری از سرداران سپاه را منجر به سرنگونی رژیم و یا حداقل محرکی برای شروع اعتراضات تازه در ابعاد بزرگ‌تر از رویداد دی‌ماه می‌سنجیدند.

اما این جنگ نه تنها به تحقق اهداف سیاسی و نظامی اسرائیل و آمریکا نیانجامید، بلکه سبب روی کار آمدن نیروهای تندرو سپاه و تقویت ماندگاری رژیم گردید.

هرچند کشته شدن دیکتاتور و شمار زیادی از سرداران سپاه در آغاز سبب شادی بسیاری از ایرانیان شد، اما پیامدهای جانبی آن مانند کشته شدن شماری از غیرنظامیان از جمله بیش از ۱۰۰ دختر دانش‌آموز در مدرسه میناب، بالا رفتن بی‌سابقه شمار اعدام زندانیان سیاسی، تسخیر خیابان‌ها به‌وسیله «جان‌فداها»، نابودی بسیاری از زیرساخت‌ها و صنایع که به بیکاری بسیاری از کارگران منجر گردید، تشدید بحران اقتصادی، کاهش ارزش پول ملی و تورم بی‌سابقه جملگی احساسات ضدجنگ را افزایش داد.

در این رابطه نظرسنجی مؤسسه گمان درباره پیامدهای جنگ ۱۲ روزه نشان داد که «در واکنش به اتفاقات و پیامدهای جنگ، اکثریت جامعه (۷۳٪) اعلام داشتند که از «تلفات غیرنظامیان» عمیقاً ناراحت شده‌اند. پس از آن، «حملات مستقیم به خاک ایران» (۴۶٪)»[۱] در مرتبه دوم نارضایتی را به خود اختصاص می‌داد.

درباره اثر جنگ بر اقتصاد خانوارها، ۵۶٪ جامعه اعلام داشتند که جنگ «بسیار زیاد» یا «تا حدی زیاد» بر وضعیت اقتصادی خانواده‌شان تاثیر داشته است، در حالی که ۳۹٪ جنگ را دارای تاثیر کم یا بدون تاثیر بر اقتصاد خانواده خود دانسته‌اند.[۲]

در نظرسنجی همین مؤسسه درباره جنگ ۳۹ روزه می‌خوانیم که «اعتراضات مدنی، اعتصاب و تجمع با ۴۴ درصد بیشترین حمایت را در میان روش‌های ایجاد تغییر داشته‌اند. مداخلهٔ نظامی خارجی با ۳۰ درصد، شرکت در انتخابات با ۱۹ درصد، فشار و تحریم بین‌المللی با ۱۸ درصد و مبارزه خشونت‌آمیز با ۱۴ درصد در رتبه‌های بعدی قرار گرفته‌اند.»[۳]

آقای رضا پهلوی به‌رغم داده‌های بالا در مورد خواسته و احساسات ایرانیان درباره جنگ و عواقب آن در مراسم دریافت جایزه آزادی ۲۰۲۶ بنیاد «فریدریش ناومان» گفت: «مردم ایران خواستار هدف قرار گرفتن جمهوری اسلامی، سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، دستگاه سرکوب و سلاح‌هایی هستند که علیه خود مردم به کار گرفته می‌شوند. ما خواهان حفاظت از مردم ایران و زیرساخت‌های غیرنظامی کشور هستیم.»[۴] اما او توضیح نداد چگونه می‌توان از عوارض جانبی جنگ از جمله کشته شدن غیرنظامیان جلوگیری نمود؟

لازم به تذکر است که ریشه جنگ‌های گوناگون علیه جمهوری جنگ و جنایت بی‌تردید پیامد رفتار و راهبردهای ایدئولوژی‌زده و آخرالزمانی رژیم ولایت فقیه است، اما نمی‌توان مسئولیت آقای رضا پهلوی را که بنا به مصالح راهبردی‌اش در تله جنگ‌خواهی گرفتار شده است نادیده گرفت.

سخنرانی رضا پهلوی شامل جنگ‌خواهی که در کلیسای سنت پاول فرانکفورت با واکنش‌های منفی فراوان از جمله در میان بسیاری از جمهوری‌خواهان و چپ‌گرایان روبرو شد، همچون همیشه مورد استقبال شبکه تلویزیونی ایران اینترنشنال قرار گرفت و مورد رمزگشایی تحلیل‌گران این شبکه قرار گرفت!

به باور مجید زمانی، یکی از پایه‌گذاران «کنگره آزادی ایران» (تشکلی متکثر و دربرگیرنده ۸۰ گروه سیاسی و مدنی گوناگون)[۵] تا کنون مبلغ یک میلیارد پوند از سوی تلویزیون من‌وتو و شبکه ایران اینترنشنال هزینه شده تا گفتمان فراموش‌شده‌ای را در ایران دوباره زنده ساخته و هواداران بسیاری برای جریان پهلوی و نیز راهبرد رسیدن به قدرت «به هر قیمتی» را دست و پا کنند. از منبع این هزینه‌ها اطلاعی در دست نیست![۶]

لازم به تذکر است که هزینه ذکرشده از سوی آقای احمدی، عضو شورای مرکزی حزب ایران نوین (جریانی پادشاهی‌خواه) در برنامه پاراگراف اول رادیو فردا مورد پرسش قرار نگرفته است.[۷]

راهبرد جنگ‌طلبانه آقای پهلوی با مواضع اسرائیل همخوانی دارد که نابودی جمهوری جهل و جنایت «به هر ترتیبی» را در تارک برنامه‌هایش قرار داده است. راهبردی که بدون اتکا به عاملیت مردمان گوناگون شامل اتنیک‌ها می‌تواند کشور را به جنگ داخلی سوق دهد که برنده اصلی آن نیروهای ارتجاعی بنیادگرا خواهند بود.

آبان ۱۴۰۵
mrowghani.com
————————
[۱] - مؤسسه نظرسنجی پگاه، گزارش نظرسنجی «نگرش ایرانیان به جنگ ۱۲ روزه»، نوامبر ۲۰۲۵
[۲] - همان
[۳] - رادیو فردا، نظرسنجی گمان در گفتگو با عمار ملکی؛ ایرانیان پس از اعتراضات و جنگ چه می‌خواهند؟، مرداد ۱۴۰۵
[۴] - شاهزاده رضا پهلوی: مردم ایران خواستار هدف قرار گرفتن جمهوری اسلامی و سپاه پاسداران هستند، ایران اینترنشنال، ۱۶ آبان ۱۴۰۵
[۵] - از زندان تا کنگره آزادی
[۶] - همان
[۷] - محمد ضرغامی، پاراگراف اول: از پهلوی تا «شکوفایی» در محک آزمون، رادیو فردا، ۰۷ آبان ۱۴۰۵