شرایط زیستی مردم فراموششده ایران!
م. روغنی
با ابراز همدردی با خانواده زندانیان سیاسی اعدامشده در جمهوری جهل و جنایت
در انقلاب ۵۷، دین و دولت در هم تنیده شد و با برگزیدن راهبرد «نابودی اسرائیل» و شعار «مرگ بر آمریکا»، ریختوپاش ثروتهای کشور در پروژه مشکوک هستهای، راه انداختن گروههای نیابتی و پروژه پرهزینه موشکی، که به جنگ اول ۱۲ روزه و دوم ۳۹ روزه انجامید، پیامدی جز سرکوب، اعدام، تحریم و تورم بیپیشینه در بر نداشته است.
تنها دستاورد حمله ۹ اسفند آمریکا و اسرائیل به جمهوری جهل و جنایت، کشته شدن خامنهای جلاد و برخی از سرداران سپاه و بسیج بود که هرچند به برآمدن تندروترین فرماندهان نظامی-امنیتی در رأس امور تحقق بخشید و به تنشافزایی در خارج و سرکوب بیشتر و اعدام زندانیان سیاسی در داخل منجر شد، اما در برابر، یکپارچگی مقامات منصوب و «انتخابی» را در هم شکست، به اختلافات درونی دامن زد و میتوان امیدوار بود که در درازمدت به جدایی دین از دولت بینجامد.
شماری از زندانیان سیاسی اعدامشده در دوران پساجنگ
در شرایط پساجنگ، بیش از هر چیز شمار اعدام زندانیان سیاسی، حداقل یک نفر در روز، بهطور بیپیشینهای افزایش یافته و شکل انتقامگیری از معترضین جنبش «زن، زندگی، آزادی» و دیماه ۱۴۰۴ به خود گرفته است.
وضعیت هشداردهنده جسمی نرگس محمدی در زندان زنجان و ممانعت از معالجه وی در تهران، نگرانی خانواده وی را برانگیخته است. تقی رحمانی، همسر این برنده جایزه نوبل صلح و زندانی سیاسی اعلام کرد که با وجود وخامت وضعیت جسمانی همسرش، نهادهای امنیتی ایران همچنان مانع انتقال او برای درمان تخصصی در تهران میشوند. آقای رحمانی دلیل مخالفت با انتقال محمدی به تهران را سیاسی توصیف کرد و گفت: «این لجبازی وزارت اطلاعات است، چون اگر نرگس به زندان اوین بیاید، صددرصد شرایط زندان اوین را تغییر میدهد؛ چون فعالیت میکند و خبر بیرون میآید» [۱].
او وضعیت جسمانی همسرش را هشداردهنده میسنجد و علت آن را برخوردهای خشونتآمیز میداند. به باور وی: «نرگس روحیه زندان کشیدن دارد، اما جسمش آمادگی ندارد و وزارت اطلاعات هم به نظر من بدش نمیآید این افراد حتی بمیرند» [۲].
از سوی دیگر، قطع اینترنت به بهانههای امنیتی، بحرانهای تازهای را در شرایط زندگی مردمان کشور سبب شده که واکنش انجمن صنفی کسبوکارهای اینترنتی ایران را با انتشار بیانیهای برانگیخت که با عنوان «در جستجوی سنگ قبر برای اکوسیستم استارتاپی کشور هستیم» آغاز میشد.
در این بیانیه صنفی به پیامدهای قطعی اینترنت به مدت نزدیک به دو ماه از جمله «نابودی صدها هزار کسبوکار کوچک و متوسط، مهاجرت نیروی متخصص، انتقال سرمایه به خارج، از بین رفتن درآمد میلیونها کسبوکار فعال در اینستاگرام و تلگرام و سونامی تعدیل گسترده کارمندان شرکتهایی که مستقیم و یا غیرمستقیم به اینترنت وابسته بودهاند» [۳] اشاره شده است.
با افزایش سرسامآور قیمت دلار و در نتیجه ابربحران گرانی، پیامدهای ویرانکنندهای در زندگی افراد کمدرآمد از جمله کارگران روی داده است:
فرامرز توفیقی که محاسبات سبد معیشتی را انجام میدهد، باور دارد: «کارگران نگرانند که همین اقلام ساده، همین نان و تخممرغی که امروز خرید میکنند و سر سفره میآورند، هفته بعد گرانتر شود و دیگر در دسترسشان نباشد؛ کارگران نگراناند که ادامه این شرایط، همه چیز را به سمت یک “ابربحران معیشتی” ببرد. سوءتغذیه گسترده، طلاقها و ازهمپاشیدگیهای فراوان و ناهنجاریهایی که فضای اجتماع را ناامن میکند، بخشی از عواقب این ابربحران است؛ اگر شرایط تغییر نکند، حداقل دستمزد آنچنان سقوط میکند که فقط به پرداخت کرایه خانه میرسد و نهایتاً خرید چند عدد نان خالی…» [۴].
بحران گرانی و کمبود دارو نیز بر مشکلات زندگی مردمان داخل افزوده است. بنا بر گزارش تسنیم، خبرگزاری وابسته به سپاه، در روز چهارشنبه ۱۰ بهمن، میزان افزایش قیمت برخی داروهای تولیدی را «از ۱۵ درصد تا بیش از ۱۵۰ درصد» عنوان کرده است. این افزایش قیمت «در مواردی حتی به نزدیک چهار برابر رسیده» و بیمهها نیز میگویند: «منابع کافی برای پوشش افزایش هزینهها را ندارند» [۵].
افزایش مجدد قیمت برخی داروها تا چهار برابر، شهروندان ایران را بیش از پیش نگران کرده است. بیمهها نیز در عین حال از ناتوانی خود در پوشش افزایش هزینهها سخن میگویند. معنای این در نهایت خالی شدن هرچه بیشتر جیب شهروندان، آن هم در شرایط وخیم اقتصادی و فقیرتر شدن مدام آنهاست.
در این میان ترامپ میکوشد از جمله با محاصره دریایی ایران، فرماندهی سپاه را وادار به پذیرش خواستههای آمریکا از جمله بازگشایی تنگه هرمز، خروج اورانیوم غنیشده از کشور و احتمالاً غنیسازی صفر به مدت معین کند و در ازای واگذاری امتیازاتی از جمله برداشتن بخشی از تحریمها، با «جمهوری پاسداران» به توافق رسیده و اعلان پیروزی کند.
در این معامله که ایرانیان داخل کاملاً فراموش شدهاند، این روند به ماندگاری رژیم خواهد انجامید و بخش مهمی از مردمان کشور که مخالف شرایط موجودند همواره در معرض سرکوب و کشتار نیروهای امنیتی قرار خواهند گرفت و در بر پاشنه بدتری خواهد چرخید.
در حال حاضر اولویت دولتهای اروپایی را بازگشایی تنگه هرمز و کاهش قیمت نفت تشکیل میدهد و سرکوبهای داخلی و حتی اعدام شهروندان دوتابعیتی تنها با محکومیت این رویکردها فراموش میگردد.
چین و روسیه نیز که در سرکوب شهروندانشان با جمهوری جهل و جنایت در رقابتند، در عمل از درگیری آمریکا و رژیم در ایران استقبال کرده و با تأمین سلاح، ارائه اطلاعات درباره پایگاههای نظامی آمریکا در منطقه و ابزار قطع اینترنت، به ماندگاری جمهوری پاسداران یاری میرسانند.
در شرایط فاجعهبار مردمان کشورمان، واکنش مخالفان خارج از کشور تأسفآور است. بخش تمامیتخواه که در کشورهای دموکراتیک زندگی میکند، در انعکاس شرایط داخل از جمله سرکوب، اعدام و گرانی و قطع اینترنت، در برخی شهرها تجمع کرده و از جمله نمادهای جناحیشان را به نمایش میگذارند.
بخش تکثرگرا درگیر سازماندهی حداکثری مخالفان است و میتوان امیدوار بود که در درازمدت به تشکیل جبههای واحد و متکثر انجامیده، استقرار دموکراسی و رعایت حقوق بشر در کشور را نوید دهد؛ اما در کوتاهمدت، تلاشهای سازماندهیشان به کاهش مشکلات مردمان ایران از جمله توقف اعدامها، آزادی زندانیان سیاسی و دسترسی مجدد به اینترنت منجر نخواهد شد.
تلاشهای هر دو بخش از مخالفین در مخاطب قرار دادن و متقاعد کردن دولتهای محل اقامت برای پاسخگو کردن جمهوری پاسداران، تنها زمانی به دگرگونی اوضاع سیاسی و اجتماعی داخل خواهد انجامید که مخالفان با درسآموزی از ناکامیهای گذشته، به دههها پراکندگی مزمن خاتمه داده و با همکاریهای حداقلی، بهبود شرایط زیستی مردمان فراموششده داخل را در اولویت قرار دهند.
اردیبهشت ماه ۱۴۰۵
mrowghani.com
———————————-
[۱] - هشدار در باره وضعیت نرگس محمدی؛ تقی رحمانی از ” لجبازی” نهادهای امنیتی در ایران گفت، یورونیوز، ۳/۰۵/۲۰۲۶
[۲] - همان
[۳] - انجمن کسب و کارها اینترنتی: در جستجوی سنگ قبر برای اکو سیستم استارتاپی هستیم، آفتاب نیوز، ۱۶ اردیبهشت ۱۴۰۵
[۴] - نسرین هزاره مقدم، سبد معیشت ۷۱ میلیون تومان شد/ کارگران برای خرید نان وتخم مرغ هم مشکل دارند!، آفتاب نیوز، ۱۵ اردیبهشت ۱۴۰۵
[۵] - بحران دارو در ایران؛ افزایش قیمت برخی اقلام تا چهار برابر، دویچه وله، ۱۰/۱۱/۱۴۰۳
