لحظه‌ای شگفت در جمهوری ترکیه: ساعت ۹:۰۵، دهم نوامبر
امروز، ساعت ۹:۰۵ بامداد، لحظه‌ای شگفت در جمهوری ترکیه رقم خورد. آژیرها در سراسر کشور، از شهر و روستا تا کوی و برزن، به صدا درآمد. زندگی روزمره برای دو دقیقه متوقف شد؛ خودروها، عابران، فعالیت‌های عمومی و بسیاری از محیط‌های کار و آموزش به احترام مردی که ۸۸ سال پیش درگذشت، سکوت کردند. ترکیه برای ۱۲۰ ثانیه به کشوری بی‌صدا تبدیل شد.
این آیین محدود به آنکارا و نهادهای دولتی نیست؛ مدارس، دانشگاه‌ها، کارخانه‌ها، فروشگاه‌ها و خیابان‌های شهرهای کوچک و بزرگ و روستاها و حتی عابران پیاده و دوچرخه سواران و موتور سوران را دربرمی‌گیرد. همه ترکیه میخکوب می شود.
آرامگاه آتاتورک، آنیت‌کابیر، صرفاً یک بنای یادبود نیست؛ مکانی برای تجدید پیوند نسل‌ها با تاریخ استقلال و تأسیس جمهوری ترکیه است. تصویر او در خانه‌ها، ادارات، مدارس و میدان‌ها حضور دارد؛ نه صرفاً به حکم دستور و تحکم حکومتی پیونگ‌یانگ مابانه؛ بلکه به‌مثابه بخشی از حافظه ملی و دلبستگی عمیق. نامش بر خیابان‌ها، دانشگاه‌ها و مراکز فرهنگی نشسته است.
راز این ماندگاری چیست؟ پیوند نام او با استقلال، یکپارچگی سرزمینی، دولت ملی، نوسازی و هویت مشترک ترکیه. حتی اختلاف‌نظر درباره برخی سیاست‌های او نیز نتوانسته جایگاه تاریخی‌اش را از میان ببرد.
اما چرا چنین سرمایه‌ای از احترام ملی بالای ۹۲٪ برای رهبران فقید سوریه، عراق و بسیاری از کشورهای همسایه ترکیه دیده نمی‌شود؟ سهل است که در مواردی، نام آنان نه با سپاس، بلکه با خشم و انزجار پنهان و آشکار همراه است؟
قدرت با مرگ پایان می‌یابد؛ ولی اعتبار تاریخی، اگر ریشه در حافظه و رضایت ملت داشته باشد، می‌تواند از مرز قرن‌ها نیز بگذرد.
#یدالله_کریمی_پور
#karimipour_k
