بیانیه «همبستگی جمهوری‌خواهان ایران» پیرامون دولت آینده اسرائیل
از تشکیل دولت جدید اسرائیل با ائتلاف اپوزیسیون یهودی و اعراب اسرائیلی حمایت می‌کنیم
کنار رفتن دولت نتانیاهو برای ثبات و صلح در خاورمیانه ضروری است.
انتخابات کنست اسرائیل در سال ۲۰۲۶، این کشور را با وضعیتی بی‌سابقه و آینده‌ای مبهم روبه‌رو کرده است؛ به‌گونه‌ای که تشکیل دولت جدید در تنگنایی جدی و چندلایه قرار گرفته و معادلات سیاسی داخلی و منطقه‌ای را تحت‌الشعاع خود قرار داده است. اعراب اسرائیلی، پدیدهٔ این انتخابات بودند؛ آنان علی‌رغم تبعیض‌های آشکار و پنهانی که در هفت دههٔ گذشته بر آنان تحمیل شده است، شمار کرسی‌های خود را از ۱۱ به ۱۹ افزایش دادند و اکنون در موقعیتی ویژه و بالقوه برای تعیین سرنوشت دولت جدید و شکل‌دهی به ساخت قدرت قرار گرفته‌اند. این افزایش معنادار، نه صرفاً یک پیروزی انتخاباتی، بلکه نشانه‌ای از تحول در توازن جمعیتی و سیاسی جامعهٔ اسرائیل و مطالبهٔ به رسمیت شناخته شدن حقوق شهروندی اعراب اسرائیلی است.
ائتلاف حاکم به رهبری حزب «لیکود» که نتوانست با ورود دیوان عالی دادگستری اسرائیل آنان را از رقابت‌های انتخاباتی حذف کند، اینک فضاسازی سنگینی علیه اعراب اسرائیلی به راه انداخته و با ادعاهای بی‌پشتوانهٔ تقلب، تخلف و مداخلهٔ دولت‌های خارجی چون ترکیه و قطر، در پی مشروعیت‌زدایی از نتایج انتخابات و تضعیف جایگاه سیاسی این جامعه است. چنین رویکردی، هم نشانهٔ ضعف و انفعال ائتلاف حاکم در برابر واقعیت جدید است و هم خطر تعمیق شکاف‌های اجتماعی و بی‌اعتمادی به نهادهای دموکراتیک را در پی دارد.
مسیر ائتلاف اپوزیسیون یهودی صهیونیست نیز علی‌رغم اعلام آمادگی برای تشکیل دولت جدید، تاکنون با سد مخالفت برخی اعضا و عدم موافقت «آیزنکات» به‌عنوان بزرگ‌ترین گروه در این بلوک مواجه شده است؛ امری که پیچیدگی و شکنندگی معماری ائتلافی را در این مرحله آشکار می‌کند. تنها چپ‌های اسرائیل در قالب گروه «دموکرات‌ها» تمایل خود را برای همکاری و مشارکت در دولت جدید اعلام کرده‌اند و بدین‌سان، امکان‌سنجی برای شکل‌گیری یک ائتلاف جایگزین را در دستور کار قرار داده‌اند. در این میان، تلاش‌هایی از سوی بخشی از نیروهای جامعهٔ مدنی و سیاسی اسرائیل برای ائتلاف مخالفان دولت نتانیاهو که اکثریت کرسی‌های کنست را در انتخابات به دست آورده‌اند، شکل گرفته است؛ تلاش‌هایی که نشان از فشار افکار عمومی و ضرورت بازآرایی قدرت سیاسی دارد.
«ایتای تیران» بازیگر مشهور جهانی و «آخینوعام نینی» خوانندهٔ سرشناس، همراه با صدها نویسنده، هنرمند و روزنامه‌نگار فرهنگی اسرائیلی، روز چهارشنبه با امضای طوماری از رهبران بلوک اپوزیسیون صهیونیست خواستند در برابر نتایج انتخابات، «نیروهای خود را برای اقدامی جسورانه، پیشگامانه و تاریخی» متحد کنند و «نگذارند هرج‌ومرج زیر دولت فوق‌راست‌گرای افراطی و نتانیاهو ادامه یابد.» این حرکت فرهنگی-اجتماعی، بیانگر گسترش مطالبهٔ تغییر در لایه‌های مختلف جامعهٔ اسرائیل و پیوند میان نخبگان فرهنگی و نیروهای سیاسی برای شکل‌دهی به آیندهٔ سیاسی کشور است.
«همبستگی جمهوری‌خواهان ایران» (هجا) در این حرکت، ظرفیت‌هایی را می‌بیند که جریان سوم در اپوزیسیون ایران نیز از لحاظ تاکید بر کثرتگرایی، رعایت الزامات دموکراسی و میانه‌روی در پی آن است؛ جریانی که هم‌زمان نه به جمهوری اسلامی و گذار خشونت‌پرهیز به دموکراسی را دنبال می‌کند و نه به جنگ و تغییر سیاسی از مسیر مداخلهٔ خارجی تن می‌دهد. این هم‌پوشانی ظرفیت‌ها، نشان‌دهندهٔ امکان هم‌افزایی میان نیروهای مدنی و سیاسی در دو زمینهٔ متفاوت، اما با منطق مشترکِ رواداری و کثرتگرایی است.
کنار رفتن دولت افراطی نتانیاهو و تغییر در سیاست اسرائیل—آن‌چنان‌که در جریان رقابت‌های انتخاباتی از سوی رهبران اپوزیسیون یهودی مطرح شد—و ائتلاف با اعراب اسرائیلی که در هفت دههٔ گذشته مشکلات و محرومیت‌های فراوانی را تجربه کرده‌اند، می‌تواند خاورمیانه را از بی‌ثباتی بیشتر دور کند و زمینه‌های همکاری و تنش‌زدایی را در سطح منطقه فراهم آورد. به باور ما، جنگ و نظامی‌گری خواست ملت‌های خاورمیانه نیست و امنیت پایدار تنها از مسیر همکاری، اعتمادسازی و احترام به حقوق شهروندی و ملی قابل تحصیل است. «نابودی اسرائیل» و دنبال کردن هژمونی و پیش بردن پروژهٔ «اسرائیل بزرگ»، هر دو بیراهه‌ها و تله‌هایی بوده‌اند که مشکلات را برای دو طرف بیشتر کرده و ملت‌های منطقه را از مسیر توسعه و رفاه دور ساخته‌اند.
ما از تغییر دولت نتانیاهو که به تغییرات معنادار، پایان تجاوز نظامی و توقف مداخله در امور داخلی سیاسی ایران بینجامد، استقبال می‌کنیم. در عین حال آگاهیم که تنش‌زدایی بین ایران و اسرائیل مسیری پرپیچ‌وخم و دشوار است که باید با نگاهی واقع‌بینانه و رد توأمان پارادایم‌های مبتنی بر دشمنی یا دوستی دائمی بین دو کشور مورد توجه قرار گیرد. صدماتی که دولت اسرائیل به زیرساخت‌های ایران وارد کرده و اقداماتی که به کشته شدن شهروندان عادی ایرانی انجامیده است، باید به نحو مناسبی جبران شود؛ امری که اگرچه در کوتاه‌مدت شدنی به نظر نمی‌رسد، اما مطالبه‌ای است که در هر شرایطی مطرح است و نمی‌تواند نادیده گرفته شود. با این همه، صلح و تحصیل منافع ملی و امنیت ملی ایران را در تنش‌زدایی و پایان یافتن جنگ بین دو کشور می‌دانیم و بر این باوریم که امنیت ملی ایران در گرو ثبات منطقه‌ای و همکاری با همسایگان است، نه در تداوم رویارویی و تنش.
«هجا» همواره بر ضرورت حل‌وفصل اختلافات بین اسرائیلی‌ها و فلسطینی‌ها در چارچوبی سیاسی و غیرنظامی که به احقاق حقوق تاریخی فلسطینی‌ها و عدم کشتار شهروندان غیرنظامی اسرائیل بینجامد، تأکید کرده است. رویارویی‌های نظامی و تروریسم، راهکاری مؤثر و مناسب برای دستیابی فلسطینی‌ها به حقوق خود نبوده و نخواهد بود؛ تجربهٔ دهه‌های گذشته نشان داده است که خشونت، تنها بر رنج و بی‌ثباتی می‌افزاید و راه را بر راه‌حل‌های سیاسی می‌بندد. در این مسیر، روی کار آمدن دولتی که اعراب اسرائیلی در آن مشارکت دارند و از افراط‌گرایی فاصله گرفته است، می‌تواند در مسیر ثبات خاورمیانه، مهار افراط‌گرایی در مسیرهای مختلف و تقویت صلح مفید واقع شود و همچنین در داخل اسرائیل، روند پایان دادن به تبعیض‌ها و نابرابری‌ها را هموار کند و زمینهٔ همزیستی مسالمت‌آمیز میان همهٔ شهروندان را فراهم آورد. البته نباید دچار انتظارات غیرواقعی شد. مشکلات اسرائیل فراتر از قوه مجریه و نهادهای حاکمیتی است و در درون اپوزیسیون یهودی نیز عناصر افراطی وجود دارند اما ائتلاف آنها را تا حدی تعدیل می‌کند.
«همبستگی جمهوری‌خواهان ایران»
۱۰ آبان ۱۴۰۵ برابر با ۱ نوامبر ۲۰۲۶
