عراق به صادرات نفت از طریق سوریه روی آورده است

محمد و احمد رشید / رویترز / ۱۳ نوامبر ۲۰۲۶

در خارج از یک انبار در نزدیکی بصره، صدها تانکر نفت‌کش صف کشیده‌اند تا نفت خام عراق را بارگیری کنند. این محموله‌ها قرار است از طریق یک مسیر زمینی بیابانی ـــ که دهه‌ها تقریباً بلااستفاده مانده بود ـــ به بندر بانیاس در سوریه منتقل شوند.

عراق، دومین تولیدکننده بزرگ اوپک، از زمانی که تنگه هرمز (مسیر معمول صادراتی‌اش) به دلیل جنگ ایران دچار اختلال شد، در تلاش بوده تا مسیرهای جایگزینی برای صادرات نفت خود بیابد.

دو منبع آگاه به رویترز گفتند که با وجود هزینه‌های بالاتر حمل‌ونقل، مسیر زمینی به دلیل پایان یافتن سال‌ها درگیری در سوریه، دوباره مورد توجه قرار گرفته است.

اگرچه عراق بخش عمده نفت خام خود را از پایانه‌های خلیج فارس صادر می‌کند، اما مسیر سوریه به گزینه‌ای کوچک اما از نظر استراتژیک مهم برای انتقال محموله‌های نفت خام سنگین تبدیل شده است.

باسم عبدالکریم، مدیرکل شرکت دولتی نفت بصره (BOC)، گفت که از ماه گذشته، گروه انرژی قطری «یو‌سی‌سی هلدینگ» (UCC Holding) انتقال نفت خام عراق به بندر بانیاس را با استفاده از کامیون آغاز کرده است.

عبدالکریم افزود که شرکت UCC بر اساس قراردادی با شرکت دولتی بازاریابی نفت عراق (SOMO)، روزانه بین ۱۲۰ تا ۱۵۰ هزار بشکه نفت را حمل می‌کند؛ البته حجم محموله‌ها به تعداد کامیون‌های موجود بستگی دارد.

شرکت‌های UCC و SOMO به درخواست‌ها برای اظهار نظر پاسخی ندادند.

عبدالکریم افزود که این نفت خام از میادین نفتی جنوب عراق با کامیون به بندر بانیاس در دریای مدیترانه منتقل می‌شود تا از آنجا به بازارهای بین‌المللی صادر گردد.

یک فرد مطلع از این توافق گفت که شرکت UCC در حال حاضر ناوگانی متشکل از ۶۰۰۰ کامیون دارد و قصد دارد آن را برای این مسیر به ۱۰,۰۰۰ دستگاه افزایش دهد. این شرکت همچنین حدود ۱۰,۰۰۰ راننده در اختیار دارد. به گفته این منبع، روزانه حدود ۱۵۰,۰۰۰ بشکه نفت در مقصد تخلیه می‌شود.

اسحاق محمد، یکی از رانندگان تانکرها، گفت: «ما نفت خام را در تأسیسات ذخیره‌سازی “طوبی” بارگیری کرده و به بانیاس در سوریه منتقل می‌کنیم. رفت‌وبرگشت کامل، شامل بازگشت به طوبی، تا پنج روز طول می‌کشد.»

لؤی جواد، مدیر تأسیسات ذخیره‌سازی طوبی در نزدیکی بصره — شهر نفتی در جنوب عراق — اظهار داشت که از زمان اجرایی شدن این توافق در ۲۶ اکتبر، شرکت «یو‌سی‌سی» (UCC) حدود ۱.۶ میلیون بشکه نفت بارگیری کرده است.

بر اساس سندی که به رویت خبرگزاری رویترز رسیده است، شرکت «یو‌سی‌سی» قصد دارد طی یک دوره سه ماهه (از ۱۴ اکتبر)، بین ۵ تا ۱۴ میلیون بشکه نفت خام سنگین را با تخفیف ۳۸ دلار در هر بشکه بارگیری کند.

فردی که از جزئیات این وضعیت آگاه است، گفت بعید است حجم نفت ارسالی در آینده نزدیک از این میزان فراتر رود؛ چرا که مشکلاتی در تأمین کامیون و محدودیت‌های دیگری وجود دارد.

این فرد افزود که نفت در بانیاس به کشتی‌ها منتقل می‌شود تا به پالایشگاه‌هایی در منطقه مدیترانه، از جمله در کشورهای یونان، ایتالیا و ترکیه، تحویل داده شود.

طبق این توافق، شرکت «یو‌سی‌سی» مجاز است حدود ۱۲ دلار به ازای هر بشکه دریافت کند تا هزینه‌های حمل‌ونقل جاده‌ای (با کامیون) و سایر هزینه‌های مرتبط با انتقال نفت از طریق سوریه را پوشش دهد.

بر اساس گزارش ماهانه اخیر اوپک (OPEC) که به منابع ثانویه استناد کرده است، عراق در ماه اکتبر نزدیک به ۴.۵ میلیون بشکه در روز نفت تولید کرده که حدود نیم میلیون بشکه بیشتر از ماه پیش از آن است.