تصمیم‌گیری درباره جنگ با ایران به‌زودی انجام می‌شود

باراک راوید / اکسیوس

رئیس‌جمهور ترامپ پس از دیدار روز پنجشنبه با مشاوران امنیت ملی خود گفت، اکنون که انتخابات میان‌دوره‌ای به پایان رسیده است، به‌زودی تصمیم خواهد گرفت که آیا جنگ تمام‌عیار علیه ایران را از سر بگیرد یا خیر.

اهمیت موضوع: این انتخابات به عنوان نقطه عطفی برای ترامپ تلقی می‌شد؛ تصمیمی که مشخص می‌کند آیا او موج جدیدی از بمباران‌ها را برای پایان دادن به جنگ آغاز خواهد کرد یا خیر.

رئیس‌جمهور، دست‌کم در حال حاضر، سه گزینه را مد نظر دارد: انجام حملات جدید، ادامه فشار اقتصادی شدید بر رژیم ایران، یا دستیابی به توافقی که شامل امتیازات قابل‌توجهی به طرف ایرانی باشد.

به گفته دو مقام آمریکایی، روز پنجشنبه ترامپ و ارشدترین مشاوران امنیت ملی‌اش در چارچوب جلسه هفتگی گزارش‌های اطلاعاتی، برای نخستین بار پس از انتخابات درباره ایران گفتگو کردند.

اظهارات ترامپ: ترامپ در دفتر بیضی‌شکل کاخ سفید به خبرنگاران گفت: «اکنون تصمیم خواهیم گرفت.» او افزود: «آیا می‌خواهیم با انجام حملات بیشتر پیش برویم» تا اطمینان حاصل کنیم که برنامه هسته‌ای ایران از بین رفته و «دیگر هرگز تکرار نخواهد شد؟» وی ادامه داد: «ترجیح می‌دهم اگر ممکن است بقیه کشور را ویران نکنم، اما شاید مجبور شوم. به‌زودی متوجه خواهید شد.»

وضعیت کنونی: هم‌زمان با بررسی گام بعدی توسط ترامپ، روز پنجشنبه فعالیت‌های دیپلماتیک فشرده‌ای در جریان بود؛ از جمله چندین تماس تلفنی میان عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، و میانجی‌گرانی از کشورهای قطر، عربستان سعودی، ترکیه، امارات متحده عربی، عمان و مصر.

میانجی‌گران قطری گفتگوهای خود را با طرف ایرانی و کاخ سفید پیرامون پیش‌نویس پیشنهادی ادامه دادند که از دو طرف می‌خواهد طی دو روز، اقداماتی را برای اعتمادسازی متقابل و در راستای دستیابی به توافقی گسترده‌تر انجام دهند.

به گفته منابع منطقه‌ای، در روز نخست، ایالات متحده محاصره دریایی را لغو کرده و بخشی از دارایی‌های مسدودشده ایران را آزاد خواهد کرد. در مقابل، ایران نیز بر اساس توافقی که یک سال پیش در قاهره حاصل شده بود، رسماً از آژانس بین‌المللی انرژی اتمی دعوت خواهد کرد تا بازرسان خود را به تأسیسات هسته‌ای بمباران‌شده اعزام کند. در روز دوم، تنگه هرمز بازگشایی خواهد شد و پس از آن، مذاکرات هسته‌ای با تمرکز بر ذخایر اورانیوم بسیار غنی‌شده ایران از سر گرفته می‌شود.

نمای کلی: محسن رضایی، دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران — که یکی از مهره‌های کلیدی در مذاکرات غیرمستقیم با ایالات متحده است — روز پنجشنبه در کاخ کرملین با ولادیمیر پوتین، رئیس‌جمهور روسیه، دیدار کرد.

این دیدار چند روز پس از گفتگوی تلفنی میان پوتین و رضایی و ارائه پیشنهادهایی از سوی رئیس‌جمهور روسیه برای میانجی‌گری بین ایالات متحده و ایران انجام شد.

رضایی گفت که پیامی از سوی رهبر عالی ایران، مجتبی خامنه‌ای، به پوتین رسانده است. او افزود که پوتین تأکید کرده آماده است برای کمک به پایان دادن به جنگ تلاش کند.

رضایی پس از این دیدار گفت: «ما به آقای پوتین گفتیم که هفت شرط را در زمینه دیپلماسی به آمریکایی‌ها اعلام کرده‌ایم و تا زمانی که آمریکایی‌ها این هفت شرط ما را برآورده نکنند، نه تنگه هرمز باز خواهد شد و نه مذاکره‌ای صورت خواهد گرفت.»

آنچه باید زیر نظر داشت: یک مقام آمریکایی اظهار داشت که فرماندهی مرکزی ایالات متحده (سنتکام) در حال نهایی کردن تدارکات برای احتمال از سرگیری عملیات‌های رزمی گسترده علیه ایران است، هرچند هنوز دستورالعمل جدیدی از واشنگتن دریافت نکرده است.

ورود سومین گروه رزمی ناو هواپیمابر نیروی دریایی ایالات متحده به خاورمیانه می‌تواند نشانه‌ای از برنامه آمریکا برای انجام حملات مجدد باشد.

یک مقام آمریکایی گفت که ناو «یو‌اس‌اس تئودور روزولت» و گروه رزمی همراه آن، از روز جمعه برای توقف در بندر، چند روزی را در سنگاپور سپری خواهند کرد. این ناو پیش از اواسط ماه نوامبر به منطقه تحت مسئولیت سنتکام نخواهد رسید.