ووچیچ در صربستان شکست انتخاباتی را پذیرفت

ایوانا سکولاراک، ادوارد مک‌آلیستر و الکساندر واسوویچ / رویترز / ۲۵ اکتبر ۲۰۲۶

الکساندر ووچیچ، رهبر صربستان، روز یکشنبه در انتخاباتی تاریخی شکست خود را در برابر جنبش اعتراضیِ تحت رهبری دانشجویان پذیرفت. این رویداد به سلطه‌ی طولانی‌مدت او بر قدرت پایان می‌دهد و نویدبخش آغاز دورانی سیاسی جدید در این کشورِ واقع در منطقه بالکان است.

پس از اعلام این خبر توسط ووچیچ، خیابان‌های بلگراد غرق در جشن و شادی شد؛ خودروها بوق می‌زدند و دانشجویان فریاد «پیروزی» و «کارش تمام شد» سر می‌دادند.

این انتخابات زودهنگام پس از نزدیک به دو سال تظاهرات به رهبری دانشجویان برگزار شد؛ اعتراضاتی که علیه فسادِ موجود و استبدادِ خزنده شکل گرفته بود و جرقه‌ی آن با مرگ ۱۶ نفر در پی فروریختن سایبان ایستگاه قطار در شهر «نووی ساد» در سال ۲۰۲۴ زده شد.

امشب پیروزی را جشن می‌گیریم و فردا آینده را می‌سازیم

رادومیر سایچیچ، استاد دانشگاه بلگراد که به نمایندگی از دانشجویان در ستاد مرکزی آن‌ها سخن می‌گفت، اظهار داشت: «صربستان عزیز، امشب صدای مردم شنیده می‌شود. امشب پیروزی را جشن می‌گیریم و فردا آینده را می‌سازیم.»

میزان مشارکت در این انتخابات نزدیک به ۷۰ درصد بود که بالاترین رقم از زمان فروپاشی یوگسلاوی در سال ۱۹۹۲ محسوب می‌شود. روز یکشنبه، تشکیل صف‌های طولانی در مقابل مراکز رأی‌گیری در شهرها و شهرک‌های سراسر صربستان، نشان‌دهنده‌ی تمایل گسترده‌ی مردم به تغییر بود.

ووچیچ با استناد به نتایج اولیه گفت: «واضح است که ما در این انتخابات شکست خورده‌ایم. “فهرست دانشجویان” پیروز شده و بین ۱۳۵ تا ۱۴۰ کرسی به دست خواهد آورد، در حالی که سهم ما ۱۰۵ کرسی است؛ هیچ گروه دیگری نیز به پارلمان راه نیافته است.»

بر اساس برآوردهای مؤسسات نظرسنجی «CESID-IPSPS»، فهرست نامزدهای دانشجویان ۱۳۸ نماینده خواهد داشت، در حالی که حزب «SNS» (حزب پیشرو صربستان) به رهبری ووچیچ، ۱۰۴ کرسی از مجموع ۲۵۰ کرسی پارلمان را کسب کرده است.

کرسی‌های باقی‌مانده نیز میان احزابِ اقلیت‌های قومی و ملی تقسیم خواهد شد. زنی به نام تانیا که در خیابان‌های بلگراد مشغول جشن گرفتن بود، گفت: «شادی و شعفی باورنکردنی است؛ بالاخره از شر این مافیا خلاص شدیم. آن‌قدر خوشحالم که نمی‌توانم حرف بزنم.»