اسرائیل اوایل این ماه می‌خواست به ایران حمله کند

نری زیلبر / فایننشال تایمز / ۲۱ اکتبر ۲۰۲۶

بنیامین نتانیاهو در تلاش برای ازسرگیری حملات گسترده علیه ایران است و اوایل ماه جاری به ارتش خود دستور داده بود تا برای یک تهاجم بزرگ جدید برنامه‌ریزی کند، اقداماتی که خطر کشاندن دوباره منطقه به جنگی تمام‌عیار را در پی دارد.

به گفته سه فرد مطلع از موضوع، ارتش اسرائیل برای یک کارزار بمباران چند روزه آماده شده بود که قرار بود در آخر هفته ۱۰ اکتبر انجام شود و زیرساخت‌های غیرنظامی مانند نیروگاه‌های برق، و همچنین تأسیسات هسته‌ای و اهداف مرتبط با حکومت را هدف قرار دهد.

این مأموریت در نهایت انجام نشد و افراد مطلع دلیل آن را مخالفت رئیس‌جمهور دونالد ترامپ با ازسرگیری درگیری پیش از انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا در ۳ نوامبر عنوان کردند.

اما هم ترامپ و هم نتانیاهو، که خود هفته آینده برای یک نبرد انتخاباتی دشوار آماده می‌شود، همچنان به تهدید به تهاجم جدید علیه ایران ادامه داده‌اند و گفته‌اند که آمریکا و اسرائیل باید کار را در برابر حکومت ایران «تمام» کنند.

به گفته این افراد، این بمباران قرار بود از نظر شدت از تهاجم مشترک آمریکا و اسرائیل علیه ایران که در فوریه آغاز شد، فراتر رود.

در حالی که هنوز مشخص نیست آیا قرار بوده آمریکا مستقیماً به این عملیات بپیوندد یا نه، یکی از افراد مطلع گفت که این «سناریوی نامعقولی نیست» که اسرائیل و واشنگتن در هفته‌های آینده حملات را از سر بگیرند.

این فرد گفت: «یا توافقی حاصل خواهد شد یا حمله‌ای صورت خواهد گرفت»، و اشاره کرد که هدف آمریکا وادار کردن ایران به پذیرش شروط آمریکا به عنوان بخشی از توافقی بر سر تنگه هرمز و برنامه هسته‌ای تهران است که به طور کامل به جنگ پایان دهد.

به گفته یک مقام اسرائیلی، پیت هگست، وزیر دفاع آمریکا، روز دوشنبه به اسرائیل سفر کرد و با نتانیاهو و دیگر مقامات ارشد گفت‌وگو کرد.

یک نفر گفت که مقامات اسرائیلی یک بانک اهداف به‌روزشده در ایران را که از اطلاعات جدید به دست آمده، ارائه کرده‌اند، از جمله اهداف زیرساخت غیرنظامی که اوایل سال جاری مورد حمله قرار نگرفته بودند. پنتاگون به درخواست برای اظهارنظر، پاسخی فوری نداد.

فرد دیگری خاطرنشان کرد که عملیات پیشنهادی ارتش اسرائیل در اوایل ماه جاری، ممکن است بخشی از تلاشی برای «اعمال فشار بر ایران» در جریان مذاکرات بوده باشد؛ و در نهایت، تصمیم‌گیری در مورد انجام هرگونه حمله مجدد، بر عهده رئیس‌جمهور ایالات متحده است.

آنا کلی، معاون سخنگوی کاخ سفید، به فایننشال تایمز گفت که «ایران در وضعیت بسیار بدی قرار دارد، هم از نظر اقتصادی و هم از نظر نظامی»، تلاش‌های آمریکا برای محاصره بنادر ایران و تسهیل صادرات نفت خلیج فارس از طریق تنگه هرمز موفق بوده و «ایالات متحده در هیچ زمانی پیش از انتخابات میان‌دوره‌ای به ایران حمله نخواهد کرد».

با این حال، نیروهای دفاعی اسرائیل (IDF) از چند هفته پیش در وضعیت آماده‌باش کامل قرار گرفته‌اند و در اقدامی غیرمعمول، مرخصی تمام نیروها را از روز پنج‌شنبه تا زمان برگزاری انتخابات پارلمانی اسرائیل — که قرار است در ۲۷ اکتبر برگزار شود — لغو کرده‌اند.

ایال زمیر، رئیس ستاد کل ارتش اسرائیل، اظهار داشت که این اقدام بخشی از تدابیری است که «امکان برگزاری امن و طبق برنامه انتخابات دموکراتیک را فراهم می‌کند». دفتر نخست‌وزیر اسرائیل به درخواست‌های مکرر برای اظهار نظر پاسخی نداد. ارتش اسرائیل نیز از اظهار نظر در این باره خودداری کرد.

وب‌سایت «اکسیوس» هفته گذشته گزارش داد که نتانیاهو و ترامپ درباره از سرگیری درگیری‌های نظامی گسترده علیه ایران، پیش از انتخابات ایالات متحده و اسرائیل، گفتگو کرده‌اند. یک مقام آمریکایی وقوع چنین گفتگویی را تکذیب کرد.

هرگونه اقدامی برای حمله به ایران می‌تواند نه تنها اسرائیل، بلکه نیروهای نظامی ایالات متحده و کشورهای عربی حوزه خلیج فارس را نیز به جنگی دوباره بکشاند. این امر همچنین موجب افزایش قیمت انرژی خواهد شد؛ آن هم در شرایطی که ترامپ، در آستانه انتخابات میان‌دوره‌ای، تحت فشار سیاسی قرار دارد تا هزینه‌های سوخت را کاهش دهد.

اگرچه برقراری یک آتش‌بس شکننده در ماه آوریل به شدیدترین دور بمباران‌های آمریکا و اسرائیل علیه ایران پایان داد، اما از آن زمان تاکنون، واشنگتن و تهران در سراسر منطقه، در رقابتی پرالتهاب برای کنترل تنگه هرمز، دست به حملات متقابل علیه یکدیگر زده‌اند.

در روزهای اخیر، ترامپ و نتانیاهو هر دو لحن تندتری علیه ایران اتخاذ کرده‌اند.

رئیس‌جمهور ایالات متحده روز یکشنبه ضمن حمایت از تلاش نتانیاهو برای انتخاب مجدد، در شبکه اجتماعی «تروث سوشال» (Truth Social) هشدار داد که «اگر اسرائیل رهبر نامناسبی داشته باشد — یعنی هر کسی غیر از “بی‌بی” (نتانیاهو)» — آنگاه آمریکا مجبور خواهد شد به تنهایی با جمهوری اسلامی مقابله کند، «و من تمایلی به انجام چنین کاری ندارم».

ترامپ همچنین با تهدید ایران به حملات بیشتر گفت: «اگر [ایران] به سرعت رویه خود را تغییر ندهد»، آمریکا و اسرائیل «به‌زودی کار را تمام خواهند کرد».

نتانیاهو نیز روز دوشنبه ویدئویی از گفتگوی خود با ترامپ منتشر کرد که در یکی از پایگاه‌های نیروی هوایی اسرائیل ضبط شده بود. نتانیاهو، در حالی که مقابل یک هواپیمای جنگی نشسته بود، گفت: «دونالد، تو گفتی که کاری داریم که باید تمامش کنیم؛ ما با هم آن را تمام خواهیم کرد.»

ترامپ در پاسخ، از طریق بلندگوی تلفن گفت: «تو جنگجوی بزرگی هستی و ما خیلی زود این را ثابت خواهیم کرد. تو همان کسی هستی که می‌خواهم در کنارم باشد.»

نتانیاهو برای پیروزی مجدد در انتخابات هفته آینده با مسیری دشوار روبروست؛ انتخاباتی که نخستین محک برای رهبری او پس از حمله حماس از غزه در ۷ اکتبر ۲۰۲۳ و جنگ‌های منطقه‌ایِ متعاقب آن محسوب می‌شود.

بیشتر نظرسنجی‌های معتبر در اسرائیل نشان می‌دهند که بلوک مخالفان با اختلافی اندک از ائتلاف راست افراطیِ نتانیاهو پیشی گرفته است، هرچند هیچ‌یک از طرفین هنوز به اکثریت قاطع دست نیافته‌اند.

مقامات امنیتی فعلی و پیشین اسرائیل نگرانند که آغاز جنگ در چنین مقطع نزدیکی به انتخابات — حتی اگر پس از روز رأی‌گیری رخ دهد — بتواند تأثیری عمیق و مخرب بر روند دموکراتیک بگذارد. انتظار می‌رود تشکیل دولت جدید مستلزم هفته‌ها مذاکرات طاقت‌فرسا باشد؛ دوره‌ای که در آن نتانیاهو همچنان به عنوان نخست‌وزیر موقت باقی می‌ماند و حتی در صورت شکست در انتخابات، از اختیار قانونی — هرچند متزلزل — برای آغاز جنگ برخوردار خواهد بود.

با این حال، چنین اقدامی در تاریخ اسرائیل سابقه چندانی ندارد و مشخص نیست که رؤسای کنونی نهادهای امنیتی، در صورت دریافت هرگونه دستوری برای ازسرگیری عملیات تمام‌عیار علیه ایران در هفته‌های پیش رو، چه واکنشی نشان خواهند داد.

افراد وفادار به نتانیاهو در رأس سازمان‌های اطلاعاتی «شین‌بت» و «موساد» گمارده شده‌اند؛ این در حالی است که جایگاه ستاد کل ارتش اسرائیل (IDF) در افکار عمومی، به دلیل ناکامی‌های پیرامون حمله هفتم اکتبر و هجمه‌های بی‌وقفه چهره‌های رسانه‌ای جناح راست، تضعیف شده است.

یکی از افراد مطلع از طرح‌های حمله به ایران گفت: «در مورد این دولت، “همه گزینه‌ها روی میز است”؛ هیچ چیزی مرا غافلگیر نخواهد کرد.»