اسرائیلی‌ها به پارلمانی راست‌گراتر رأی می‌دهند

اما گراهام-هریسون / گاردین / ۱۸ اکتبر ۲۰۲۶

چهار دهه پیش، زمانی که خاخام افراطی، مئیر کاهان، تنها یک کرسی در کنست اسرائیل به دست آورد، دیگر قانون‌گذاران قانونی را تصویب کردند تا مانع از نامزدی مجدد او شوند، وقتی او برای صحبت کردن بلند شد، مجلس را ترک کردند و با هم همکاری کردند تا مانع از بحث در مورد پیشنهادات قومی-ملی‌گرایانه‌ی او شوند.

این پیشنهادات از اخراج گسترده‌ی فلسطینی‌ها گرفته تا مقررات آپارتاید مانند سواحل جداگانه و جرم‌انگاری رابطه‌ی جنسی بین یهودیان و غیریهودیان را شامل می‌شد.

این ماه، وارثان سیاسی کاهان ممکن است در انتخابات ملی، کرسی‌های کنست بیشتری نسبت به بقایای حزب کارگر سابقاً قدرتمند، خانه‌ی اسحاق رابین، شیمون پرز و گلدا مایر، به دست آورند.

در یک گردهمایی انتخاباتی این هفته، ایتامار بن گویر، وزیر امنیت ملی اسرائیل، با بیان حکایتی غرورآمیز از محکومیت خود در سال ۱۹۹۸ به دلیل برچسب‌های سپر ماشین که روی آنها نوشته شده بود «خاخام کاهان درست می‌گفت»، درخواست‌های پاکسازی قومی و شوخی‌هایی درباره گرسنگی دادن به زندانیان فلسطینی را با هم ترکیب کرد.

یک نظرسنجی برای روزنامه اسرائیل هیوم که روز جمعه منتشر شد، پیش‌بینی کرد که حزب او، «قدرت یهودی»، در انتخابات ۲۷ اکتبر نه کرسی به دست خواهد آورد. پیش‌بینی می‌شد که دموکرات‌ها، جانشین حزب کارگر به رهبری ژنرال سابق یائیر گولان، هشت کرسی را از آن خود کنند.

ظهور بن گویر، نشانه تغییر

ظهور بن‌گویر یکی از مظاهر افراطی‌تر تغییر گسترده به راست در میان شهروندان یهودی اسرائیل است. این تغییر به ویژه در میان جوانان مشهود است و صرف نظر از اینکه چه کسی پس از انتخابات نزدیک، نخست وزیر شود، دولت بعدی کشور را شکل خواهد داد.

یک نظرسنجی اخیر برای کانال ۱۲ تلویزیون نشان داد که از آخرین انتخابات در سال ۲۰۲۲ تاکنون، بیش از ۵۰۰۰۰۰ اسرائیلی به سن رأی دادن رسیده‌اند و سه چهارم رأی‌دهندگان یهودی که برای اولین بار رأی می‌دهند، خود را راست یا راست میانه می‌دانند (این نظرسنجی شهروندان فلسطینی اسرائیل را بررسی نکرده است). نسلی که برای نخستین بار پای صندوق‌های رأی می‌رود، در دورانی به بلوغ رسید که پس از فروپاشی «روند اسلو»، چشم‌انداز دستیابی به راه‌حلی سیاسی برای مناقشه اسرائیل و فلسطین رو به رنگ باختن بود.

آن‌ها در زمان حملات حماس در ۷ اکتبر ۲۰۲۳ ـــ که به کشته شدن حدود ۱۲۰۰ نفر، عمدتاً غیرنظامیان، انجامید ـــ نوجوان بودند. در جریان این حملات، افراد مسلح ۲۵۱ گروگان (زنده) و همچنین پیکر برخی جان‌باختگان را به غزه منتقل کردند که منجر به بحرانی دو ساله بر سر گروگان‌ها شد.

ارز اوزان، نایب‌رئیس گروه «دموکرات‌های جوان»، می‌گوید: «بسیاری از مردم، به‌ویژه جوانان، بر این باورند که این مناقشه هیچ‌گاه حل نخواهد شد و ما همواره درگیر جنگ خواهیم بود. نژادپرستی و نفرت بسیاری وجود دارد، اما بیش از هر چیز، ترس حاکم است.»

جوانان اسرائیلی راست‌گراتر هستند

دالیا شیندلین، تحلیلگر سیاسی و پژوهشگر افکار عمومی، می‌گوید برخلاف روندهای جهانی، جوانان اسرائیلی نسبت به نسل‌های پیشین خود گرایش‌های راست‌گرایانه‌تری دارند؛ از این رو، احتمال می‌رود در کنست (پارلمان) جدید، شمار نمایندگان راست‌گرا حتی بیشتر از دوره کنونی باشد.

جوامع یهودیان «اولترا-ارتدوکس» (مذهبی‌های افراطی) و ملی‌گرایان مذهبی - که همواره مواضعی راست‌گرایانه دارند - بخش رو به رشدی از جمعیت یهودی اسرائیل را تشکیل می‌دهند؛ با این حال، آن‌ها تنها حدود یک‌چهارم از کل رأی‌دهندگان را شامل می‌شوند. بنابراین، تغییرات جمعیتی به‌تنهایی نمی‌تواند شکاف فزاینده میان نسل‌های مختلف در خصوص مسائل سیاسی را توضیح دهد.

شیندلین می‌گوید: «تمام اسرائیلی‌ها، و به‌ویژه جوان‌ترها، در فضای سیاسی‌ای زیسته‌اند که در آن نه تنها دولت راست‌گراست، بلکه گفتمان عمومی نیز به‌شدت پوپولیستی (عوام‌گرایانه) و فوق‌ملی‌گرایانه است. آن‌ها جز این، چیزی نمی‌شناسند و در چنین فضایی پرورش یافته‌اند.»

«در این فضا، هرآنچه به دموکراسی، ارزش‌های جهان‌شمول یا حقوق بشر مربوط می‌شود، به‌شدت کم‌اهمیت جلوه داده شده است. اگر هم صحبتی از این مفاهیم به میان آید، نشانه‌ای از ضعف تلقی می‌شود و چه‌بسا هم‌تراز با خیانت دانسته شود. در این میان، سیاستمداران بسیار اندکی درباره صلح، امتیازدهی، مذاکره، حق تعیین سرنوشت فلسطینیان، یا حتی رفاه و آسایش آنان سخن می‌گویند.» اکثریت قاطع نظرسنجی‌های اسرائیل نشان می‌دهد که ائتلاف فعلی بنیامین نتانیاهو، نخست وزیر، با ارتدکس‌های افراطی و راست افراطی، به مراتب پایین‌تر از حد نصاب ۶۱ کرسی مورد نیاز برای تشکیل دولت خواهد بود.

مخالفان از طریق ائتلاف با احزابی که نماینده شهروندان فلسطینی اسرائیل هستند و به عنوان احزاب عرب در داخل کشور شناخته می‌شوند، مسیر روشنی برای رسیدن به قدرت دارند. اما تغییر سیاسی به راست به این معنی است که اکثر احزاب تحت رهبری یهودیان چنین ائتلافی را رد کرده‌اند، اگرچه وعده‌های مشابهی پس از انتخابات گذشته نقض شده است.

به ویژه در مورد فلسطین، اکثر آنها چالش کمی برای ادعای نتانیاهو مبنی بر اینکه امنیت تنها از طریق سلطه نظامی و الحاق سرزمین از غزه به سوریه و لبنان قابل دستیابی است، ایجاد می‌کنند.

هیچ حزبی از یک کشور فلسطینی حمایت نمی‌کند

توافق‌های صلحی که مرزهای اسرائیل با اردن و مصر را تضمین کرد، که زمانی به عنوان تهدیدی وجودی کمتر از ایران امروز دیده نمی‌شد، در بحث‌های سیاسی به عنوان یک مسیر جایگزین مطرح نمی‌شوند.

مبارزات انتخاباتی آنها بر مسائل دیگری تمرکز دارد، از وعده‌های مقابله با فساد و پاسخگویی در قبال حملات ۷ اکتبر گرفته تا بهبود مدارس و جلوگیری از فرار ارتدکس‌های افراطی از خدمت سربازی.

گادی آیزنکوت، مردی که رهبری میدان را برای جایگزینی نتانیاهو بر عهده دارد، رئیس سابق ارتش اسرائیل است که دکترین بدنام ضاحیه مبنی بر استفاده از «نیروی نامتناسب» برای ایجاد خسارت و ویرانی را تدوین کرده است.

نفتالی بنت، نخست وزیر سابق و رئیس سابق شورای شهرک‌نشینان است که از الحاق بخش عمده‌ای از کرانه باختری حمایت می‌کند. آویگدور لیبرمن می‌خواهد تشکیلات خودگردان فلسطین را منحل و آن را با یک کنفدراسیون اسرائیلی-اردنی جایگزین کند (هرچند ظاهراً او در مورد این طرح با اردنی‌ها مشورت نکرده است).

روزنامه یدیعوت آحارانوت پس از جویا شدن مواضع همه احزاب در مورد آینده کرانه باختری اشغالی، گزارش داد که هیچ حزبی به رهبری یهودیان از یک کشور آینده فلسطینی حمایت نکرده و تنها دموکرات‌ها با گسترش شهرک‌سازی‌ها مخالفت کرده‌اند.

حزب یاشار آیزنکوت متعهد به تقویت و گسترش شهرک‌سازی‌ها شده است که طبق قانون اسرائیل قانونی هستند. همه شهرک‌سازی‌ها طبق قوانین بین‌المللی غیرقانونی هستند.

دموکرات‌ها، تنها خانه سیاسی باقی‌مانده برای چپ‌های صهیونیست اسرائیل، توسط گولان، ژنرال سابق و معاون رئیس ارتش اسرائیل، رهبری می‌شوند که شخصاً در حمله حماس در صبح ۷ اکتبر برای نجات غیرنظامیان به جوامع مرزی شتافت.

گولان راه‌حل دو دولت را رد می‌کند و در حال مبارزه بر اساس یک پلتفرم سیاسی است که در بیشتر اروپا کاملاً میانه‌رو خواهد بود. با این حال، تغییر سیاسی اسرائیل به راست چنان آشکار است که فعالان این حزب بارها مورد حمله فیزیکی و کلامی - به عنوان یک حاشیه رادیکال - قرار گرفته‌اند.

چپ میانه عرصه را به راست‌افراطی واگذار کرده

هفته گذشته، اراذل و اوباش راست‌گرا به داوطلبان دموکرات که در بازار تاریخی ماهانه یهودا در اورشلیم غرفه داشتند، حمله کردند، به گروه لگد زدند، آنها را کتک زدند و به آنها تف انداختند و در حالی که پلیس ایستاده بود و تماشا می‌کرد، یک تلفن را دزدیدند.

اوزان از دموکرات‌های جوان گفت: میزان سوءاستفاده، حزب را بر آن داشت تا فعالان را در اقدام مستقیم غیرخشونت‌آمیز آموزش دهد، “تا آنها بدانند چگونه در موقعیتی که می‌توانند ایمن بمانند و تنش‌زدایی کنند، خود را مدیریت کنند.”

اوزان گفت که راست افراطی در سطح جهانی در حال ظهور است، اما سیاست‌های اسرائیل که «بر محور درگیری‌های مداوم می‌چرخند» جذابیت پیام‌های قوم‌گرایانه را افزایش می‌دهند. اوزان می‌گوید: «ما در ترس بزرگ می‌شویم و جنگ را در پیرامون خود می‌بینیم؛ و این مسئله به شکل‌گیری نوع خاصی از نگرش می‌انجامد. در ۲۰ سال گذشته، رهبران ما در جناح چپ میانه از صحبت کردن درباره مسائل امنیتی طفره رفته‌اند.» او می‌افزاید که آن‌ها این عرصه را به جناح راست واگذار کرده‌اند.

اکنون او و دیگر فعالان هم‌فکرش می‌کوشند تا در سطح بدنه جامعه (سطح مردمی) به جبران این ناکامی بپردازند. از جمله اقدامات آن‌ها، گفتگو با جوانان درباره توافق‌های صلح با مصر و اردن است؛ توافق‌هایی که در زمان امضا محبوب نبودند، اما ثباتی پایدار به ارمغان آوردند.

او با اشاره به داشتن هزاران عضو جوانِ فعال — که تعدادشان به‌مراتب بیشتر از اعضای جوانِ سایر احزاب است — می‌گوید که این روند اگرچه کند، اما مؤثر است.

عرب‌ها را بکشیم!

لیور شلاین، کمدینِ تبدیل‌شده به فعال اجتماعی، نیز تلاش می‌کند گفتگوهای مشابهی با گروه‌هایی از جوانان اسرائیلی داشته باشد؛ گفتگوهایی درباره بیهودگیِ مرگبارِ پیگیریِ «پیروزی مطلق» در جنگ‌های بی‌پایان. او ویدیوهایی از برخی از تکان‌دهنده‌ترین این گفتگوها منتشر می‌کند که در آن‌ها نوجوانانی با چهره‌ای خندان، در برابر دوربین، خواستار کشتار جمعی یا اخراج فلسطینیان می‌شوند.

شلاین از یکی از این گروه‌ها می‌پرسد: «عرب‌های زیادی اینجا زندگی می‌کنند. آن‌ها همین‌جا به دنیا آمده‌اند و شهروندانی مثل من و شما هستند. می‌خواهید با آن‌ها چه کنید؟»

یکی از جوانان پاسخ می‌دهد: «بکشیم‌شان... یک چاقو به من بدهید تا تک‌تک‌شان را به قتل برسانم.»

بن‌گویر در استفاده از شبکه‌های اجتماعی بسیار ماهر است؛ جایی که انتشار محتوایی همچون یک ویدیوی اخیر — که با استفاده از هوش مصنوعی طرح‌هایی برای پاکسازی قومی ارائه می‌دهد — باعث شده او بیش از هر سیاستمدار اسرائیلی دیگری (به‌جز نتانیاهو) بتواند با رأی‌دهندگان جوان ارتباط برقرار کند.

اما او در میان متحدان نخست‌وزیر، تنها فردِ افراطی نیست. بزالل اسموتریچ، وزیر دارایی، یک شهرک‌نشین با باورهای آخرالزمانی (مسیحایی) است که اخیراً خواستار «محو کردن غزه» شده و سوگند خورده است که دولتِ احتمالیِ آینده‌ی فلسطین را «به خاک بسپارد».

برای این انتخابات، اسموتریچ با موشه فیگلین متحد شده است؛ چهره‌ای بنیادگرا که مدت‌هاست خواستار اخراج دسته‌جمعی فلسطینیان و ساختِ یک ​​معبد یهودی (مربوط به دوران کتاب مقدس) در محل کنونی مجموعه مسجدالاقصی است. ظهور راست افراطی و بنیادگرایی مذهبی، همراه با حمله نتانیاهو به نهادهایی که از دموکراسی نسبی اسرائیل محافظت می‌کنند (فلسطینی‌هایی که تحت حکومت نظامی اسرائیل در کرانه باختری اشغالی زندگی می‌کنند، از حقوق شهروندی برخوردار نیستند)، به این معنی است که بسیاری از اسرائیلی‌های میانه‌رو و چپ‌گرا این رأی را حیاتی می‌دانند.

دیوید هارل، رئیس آکادمی علوم و علوم انسانی اسرائیل، می‌گوید مسیر فعلی کشور به سمت آینده‌ای تاریک به عنوان یک کشور فاسد، فقیر و منفور، تحت سلطه بنیادگرایان مسیحایی که “اشغال خشونت‌آمیز و بی‌رحمانه” را حفظ می‌کنند، منتهی می‌شود.

او در یک تجمع در شهر شمالی حیفا گفت: “ما در حال حاضر در “زمان توقف” هستیم. اگر این زمان را از دست بدهیم، فرصت دومی وجود نخواهد داشت. کشوری که ما آنقدر عزیزش داریم، آخرین نفس‌هایش را خواهد کشید. ساده و واضح!”

“به همین دلیل است که امروز به اینجا آمده‌ام تا درخواست کنم و التماس کنم. و در صورت لزوم، زانو می‌زنم و التماس می‌کنم. لطفا، لطفا، لطفا! فقط بیرون بروید و رأی دهید!”