آن کارسون برنده جایزه نوبل ادبیات سال ۲۰۲۶ شد

خبرگزاری رویترز / ۸ اکتبر ۲۰۲۶

هیئت داوران جوائز نوبل روز پنج‌شنبه اعلام کرد که آن کارسون، شاعر و نویسنده کانادایی، جایزه نوبل ادبیات سال ۲۰۲۶ را «به پاس آثار جسورانه و نوآورانه‌اش که در گفتگویی بازیگوشانه با سنت کلاسیک، اشکال جدیدی برای ادبیات معاصر پدید آورده‌اند» از آن خود کرد.

این جایزه توسط آکادمی سوئد اهدا می‌شود و ارزش آن ۱۲ میلیون کرون سوئد (۱.۲ میلیون دلار) است.

آثار کارسون، شاعر و مقاله‌نویس کانادایی، اغلب ترکیبی از شعر، نثر، گفتگو و ترجمه را در هم می‌آمیزد و از چارچوب‌های معمول ژانرهای ادبی فراتر می‌رود.

او به خاطر ترجمه‌هایش از ادبیات کلاسیک یونان شهرت بسیاری دارد؛ ترجمه‌هایی که تأثیر عمیقی بر آثار او گذاشته‌اند؛ آثاری که طیف وسیعی را شامل می‌شوند، از متن اپرا (لیبرتو) گرفته تا نقد ادبی و رمان‌های منظوم همچون «زندگینامه سرخ» (Autobiography of Red) که در سال ۱۹۹۸ منتشر شد.

نمونه‌ای از سبک او را می‌توان در اثر «نورما جین بیکرِ تروآ» (Norma Jeane Baker of Troy) محصول سال ۲۰۱۹ دید؛ یک اثر نمایشی (پرفورمنس) که داستان هلنِ تروآ در نمایشنامه «هلن» اثر اوریپید را با زندگی مریلین مونرو در هم می‌آمیزد.

کارسون با دریافت این جایزه، در کنار چهره‌های برجسته‌ای همچون الکساندر سولژنیتسین، آلیس مونرو و ارنست همینگوی قرار می‌گیرد؛ جایزه‌ای که انتخاب برندگان آن اغلب نظرات متفاوتی را میان دوستداران کتاب برمی‌انگیزد.

آکادمی سوئد به دلیل نادیده گرفتن برخی از غول‌های ادبی ۱۲۰ سال اخیر مانند لئو تولستوی، ویرجینیا وولف و خورخه لوئیس بورخس به شدت مورد انتقاد قرار گرفته است؛ همچنین به خاطر بی‌توجهی به نویسندگان آمریکایی (اگرچه در سال ۲۰۱۶ جایزه را به باب دیلن، خواننده و ترانه‌سرا، اهدا کرد) و نیز به دلیل انتخاب‌های مبهم و دور از ذهن، هدف انتقاد بوده است.

در مقابل، مدافعان آکادمی می‌گویند که این نهاد انتخاب‌های محبوبی نیز داشته است، از جمله گابریل گارسیا مارکز کلمبیایی در سال ۱۹۸۲ و دوریس لسینگ در سال ۲۰۰۷؛ آن‌ها استدلال می‌کنند که بخشی از وظیفه آکادمی، برجسته کردن سنت‌های ادبی کمتر شناخته‌شده و تشویق خوانندگان به گسترش افق‌های فکری‌شان است.

جوایز دستاوردهای ادبی، علمی و صلح که بر اساس وصیت‌نامه آلفرد نوبل — مخترع سوئدی دینامیت و کارآفرین — پایه‌گذاری شده‌اند، از سال ۱۹۰۱ اهدا می‌شوند.

جایزه سال گذشته به نویسنده مجارستانی، لاسلو کراسناهورکایی، تعلق گرفت؛ کسی که سوزان سانتاگ، منتقد آمریکایی، او را «استاد آخرالزمان» نامیده است.