اعدام علیرضا سپاهی و علیرضا رئیسی، دو جوان معترض

خبرگزاری هرانا – شهرزاد شهبازی، وکیل دادگستری اعلام کرد سحرگاه امروز دوشنبه ۱۳ مهرماه، حکم اعدام علیرضا سپاهی از بازداشت‌شدگان اعتراضات دی‌ماه ۱۴۰۴ و یکی از متهمان پرونده موسوم به «میدان علیخانی اصفهان» در زندان دستگرد این شهر به اجرا درآمد.

روز گذشته گزارشی از انتقال آقای سپاهی به سلول انفرادی و فراخوانده شدن خانواده این زندانی جهت انجام ملاقات آخر با وی توسط هرانا منتشر شده بود.

روز گذشته امیرسالار داوودی، وکیل دادگستری، با انتشار فایل صوتی خواندن خطبه عقد علیرضا سپاهی و مهشاد کشانی در صفحه خود، از ازدواج این دو زندانی خبر داده بود.

هرانا پیشتر گزارش داده بود که پس از موافقت دیوان عالی کشور با اعاده دادرسی در پرونده علیرضا سپاهی، پرونده وی برای رسیدگی مجدد به شعبه هم‌عرض شعبه دوم دادگاه انقلاب اصفهان ارجاع شد. با این حال، شعبه مذکور بدون تشکیل جلسه رسیدگی، اعاده دادرسی را نپذیرفت و پرونده را برای اجرای حکم اعدام به شعبه اجرای احکام ارسال کرد.

علیرضا سپاهی، متولد سال ۱۳۸۰، روز ۲۰ دی‌ماه ۱۴۰۴ در ارتباط با اعتراضات سراسری بازداشت شد. وی سپس به زندان دستگرد اصفهان منتقل شد.

لازم به ذکر است که هرانا پیشتر در گزارشی اعلام کرده بود روند رسیدگی به پرونده علیرضا و ابوالفضل سپاهی با محدودیت‌هایی از جمله عدم دسترسی مؤثر وکیل به پرونده، عدم امکان دریافت نسخه‌ای از رأی دادگاه، برگزاری جلسات رسیدگی به‌صورت ویدئوکنفرانس و بی‌توجهی دادگاه به شواهد دفاعی همراه بوده است.

به گفته یک منبع نزدیک به خانواده، تصاویر دوربین‌های مداربسته و مستندات دیگری وجود دارد که نشان می‌دهد علیرضا سپاهی هنگام وقوع حادثه مورد استناد پرونده در میدان علیخانی حضور نداشته و در محل دیگری بوده است. با این حال، مرتضی براتی، قاضی رسیدگی‌کننده به پرونده، بدون بررسی مؤثر این شواهد، وی را به چهار بار اعدام محکوم کرده است.

همچنین شماری از دیگر متهمان این پرونده اعلام کرده‌اند که در جریان بازجویی، برای تأیید حضور علیرضا سپاهی در محل حادثه تحت فشار و شکنجه قرار گرفته‌اند. با وجود طرح این ادعاها، تاکنون تحقیق مستقل و مؤثری درباره احتمال اخذ اظهارات تحت فشار انجام نشده است.

عرفان اسفندیاری و گل‌محمد محمدی، دو متهم دیگر این پرونده، در تاریخ ۲۸ تیرماه اعدام شدند. همچنین احکام ابوالفضل سپاهی و امیرحسین صفری بامداد ۶ مردادماه در میدان علیخانی اصفهان و در ملاعام اجرا شد. علیرضا سپاهی نیز قرار بود همزمان با این دو نفر اعدام شود، اما پیش از انتقال به محل اجرای حکم دچار سکته شد و پس از انتقال به بیمارستان و دریافت خدمات پزشکی، به زندان دستگرد اصفهان بازگردانده شد. همچنین روز پنجشنبه ۲۹ مردادماه، حکم اعدام قائم (آرین) حسینی، یکی دیگر از متهمان این پرونده، اجرا شد.

در مرحله بدوی، ۱۵ متهم این پرونده به اعدام محکوم شدند. بر اساس اطلاعات اعلام‌شده از سوی وکیل، حکم یکی از متهمان در مرجع عالی قضایی نقض شده و احکام اعدام ۱۴ متهم دیگر به تأیید رسیده است.

هویت ۱۲ تن از متهمان این پرونده عبارت است از: علیرضا سپاهی، ابوالفضل سپاهی، عرفان اسفندیاری، گل‌محمد محمدی، امیرحسین صفری، قائم حسینی، شروین باقریان، امیرحسین ملکی، علی دشتی، ابوالفضل ابراهیمی، علیرضا رئیسی و امیرحسین ابراهیمی انالوچه.

اعدام علیرضا رئیسی

هم‌زمان با اعدام علیرضا سپاهی در زندان دستگرد اصفهان، جوان دیگری به نام علیرضا رئیسی سحرگاه دوشنبه ۱۳ مهرماه در همین زندان اعدام شد. او نیز از متهمان پرونده «میدان علیخانی اصفهان» بود.

یک منبع مطلع نزدیک به خانواده رئیسی درباره ساعات منتهی به اجرای حکم به هرانا گفت که آقای رئیسی روز یکشنبه ۱۲ مهرماه برای آخرین بار با اعضای خانواده خود ملاقات کرد. در پایان این ملاقات، وی حاضر به جدا شدن از خانواده‌اش نبود و مسئولان زندان و مأموران در نهایت او را به اجبار از آنان جدا کردند.

به گفته این منبع، اعضای خانواده وی شب گذشته نیز در مقابل زندان دستگرد اصفهان حضور داشتند و پیگیر وضعیت او بودند.

علیرضا رئیسی پیشتر به همراه شماری دیگر از متهمان پرونده موسوم به «میدان علیخانی اصفهان» به اعدام محکوم شده بود. در مرحله بدوی، ۱۵ متهم این پرونده با حکم اعدام مواجه شدند. بر اساس اطلاعات اعلام‌شده از سوی وکیل، حکم یکی از متهمان در مرجع عالی قضایی نقض و احکام اعدام ۱۴ متهم دیگر تأیید شده بود.

هویت شماری از محکومان این پرونده پیشتر توسط هرانا احراز شده بود. علیرضا سپاهی، ابوالفضل سپاهی، عرفان اسفندیاری، گل‌محمد محمدی، امیرحسین صفری، قائم حسینی، شروین باقریان، امیرحسین ملکی، علی دشتی، ابوالفضل ابراهیمی، علیرضا رئیسی و امیرحسین ابراهیمی انالوچه از جمله این افراد هستند.

پیش از این نیز احکام اعدام چند تن از متهمان این پرونده به اجرا درآمده است. عرفان اسفندیاری و گل‌محمد محمدی در تاریخ ۲۸ تیرماه اعدام شدند. همچنین ابوالفضل سپاهی و امیرحسین صفری بامداد ۶ مردادماه در میدان علیخانی اصفهان و در ملاعام اعدام شدند و حکم اعدام قائم حسینی نیز اواخر مردادماه به اجرا درآمد.

هرانا پیشتر در گزارش‌هایی درباره این پرونده از محدودیت در دسترسی مؤثر متهمان و وکلای آنان به پرونده، عدم امکان دریافت نسخه کامل آرای صادرشده، بی‌توجهی به برخی شواهد دفاعی و طرح ادعاهایی در خصوص اعمال فشار و شکنجه در جریان تحقیقات خبر داده بود.

یادداشت «مای ساتو» درباره اعدام علیرضا سپاهی

شب ۵ مرداد، مردم تا سپیده‌دم در میدان علیخانی بیدار ماندند. چیزی عمیقا انسانی در این حرکت وجود دارد: ایستادن در تاریکی، تا انسانی دیگر مجبور نباشد به‌تنهایی با مرگ رو‌به‌رو شود.»

این روایتی از افرادی است که در آن شب خود را به میدان علیخانی رساندند. این میدان برای اعدام در ملأعام سه معترض از اعتراضات دی ۱۴۰۴ در اصفهان آماده شده بود. داربست اعدام برپا شده بود و خانواده‌ها را فراخوانده بودند. حضور نیروهای امنیتی در اطراف محل سنگین بود.

مردم برای جلوگیری از اعدام‌ها به آنجا شتافتند. نیروها با خشونت و نیروی مرگبار با آنها برخورد کردند. با این حال، مردم ماندند و تا آخرین لحظه از تلاش برای نجات جان این افراد دست برنداشتند. جمع شدن برای درخواست حفظ جان یک انسان جرم نیست. به‌ویژه در برابر اعدام در ملأعام که  خلاف حقوق بشر بین‌الملل است.

در نهایت، در سپیده‌دم، دو نفر از این سه مرد اعدام شدند؛  در برابر چشمان خانواده‌هایشان و در برابر چشمان مردمی که تمام شب به امید نجات آنها مانده بودند.  این مردم مجبور شدند شاهد هرلحظه از این واقعه باشند.

اعدام در ملأعام، مرگ را به یک نمایش بدل می‌کند و تمام جامعه را در معرض خشونت دولتی قرار می‌دهد.
علیرضا سپاهی آن شب اعدام نشد. اما این هرگز به این معنا نیست که نجات یافت. علیرضا امروز صبح، ۱۳ مهر اعدام شد.

علیرضا سپاهی دی ۱۴۰۴در خانه‌اش بازداشت شد، و یکی از دست‌کم ۱۲ متهمی است که  در رابطه با پرونده مرگ چهار نیروی انتظامی در میدان علیخانی به اعدام محکوم شد.

این پرونده با نگرانی‌های جدی در مورد نحوه رفتار با متهمان و دادرسی عادلانه همراه بوده است. بنا بر گزارش‌ها، مادر علیرضا سپاهی در مقابل او شکنجه شده است، و خود او و پسرعمویش در مقابل خانواده‌شان مورد ضرب و شتم و شکنجه قرار گرفته‌اند.

دادگاه انقلاب اصفهان، علیرضا را به اعدام محکوم کرد، و بنا بود اعدام او هم‌زمان با دو مرد دیگر، همان شب و در ملأعام باشد. اما اندکی پیش از زمان تعیین شده برای اعدام، او دچار حمله قلبی شد و به بیمارستان منتقل شد. تنها چند روز بعد از بیمارستان مرخص  و به زندان بازگردانده شد. جایی که هر روز را با ترس از اعدام سپری کرد، تا زمانی که موعد او هم رسید.

۱۱ شهریور، درخواست تجدیدنظر او پذیرفته شده و پرونده‌اش برای رسیدگی مجدد ارجاع شده بود. با این حال، طبق گزارش‌ها، دادگاه انقلاب اصفهان بدون رسیدگی مجدد به پرونده این درخواست را رد کرده است. حکم او در سحرگاه ۱۳ مهر در حالی اجرا شد که وکیل او هم‌چنان به دنبال راهی برای رسیدگی مجدد به این پرونده بود.

اعدام  در ملأعام مصداق رفتار ظالمانه، غیرانسانی و تحقیرآمیز است. هیچ‌کس نباید با چنین مجازاتی رو‌به‌رو شود و هیچ جامعه‌ای نباید مجبور به تماشای آن شود.