سفر مخفیانه نتانیاهو به امارات برای چه بود؟

هاآرتص / ۲۸ سپتامبر ۲۰۲۶

یک فرد مطلع اعلام کرد که بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، در جریان دیداری محرمانه در روز یکشنبه از محمد بن زاید، رئیس امارات متحده عربی، خواست تا گزارش روزنامه «هاآرتص» را تکذیب کند؛ گزارشی که حاکی از آن بود رهبر امارات اندکی پیش از ۷ اکتبر ۲۰۲۳، درباره حمله قریب‌الوقوع حماس به نتانیاهو هشدار داده بود.

این منبع، صحت گزارش روز یکشنبه هاآرتص در این باره را تأیید کرد. منابعی در امارات متحده عربی به هاآرتص گفتند که نتانیاهو و بن زاید در فرودگاه با یکدیگر دیدار کردند.

به گفته این منابع، نتانیاهو از رئیس امارات خواست تا گزارش‌های مربوط به گفتگوی تلفنی‌شان و همچنین جزئیات وقایع منتهی به ۷ اکتبر را که می‌توانست برای او دردسرساز یا مایه شرمساری باشد، تکذیب کند. او همچنین از بن زاید درخواست چیزی کرد که آن منبع آن را «حمایت اخلاقی» توصیف کرد.

بر اساس اظهارات دو نفر که در جریان جزئیات سفر نتانیاهو قرار گرفته بودند (سفری که نخستین بار توسط شبکه ۱۲ اسرائیل گزارش شد)، نخست‌وزیر اسرائیل دیداری یک‌ساعته با رئیس امارات داشت.

فردی که درخواست نتانیاهو را تشریح کرد، گفت که از جزئیات این دیدار آگاهی مستقیم دارد. این فرد و یک مقام منطقه‌ای که در جریان دیدار قرار گرفته بود، به دلیل محرمانه بودن سفر، خواستار عدم افشای نامشان شدند.

وزارت امور خارجه امارات از اظهار نظر درباره گزارش‌های مربوط به این دیدار خودداری کرد، اما اعلام نمود که امارات «خطوط ارتباطی باز و مستقیم» با اسرائیل دارد و «تمام اطلاعات امنیتی مرتبط» را به اشتراک می‌گذارد. دفتر نتانیاهو نیز بلافاصله واکنشی به این خبر نشان نداد.

بر اساس تحقیقات هاآرتص که اوایل ماه جاری منتشر شد، رئیس امارات حدود یک‌ونیم هفته پیش از ۷ اکتبر با نتانیاهو تماس گرفت و به مدت ۴۵ دقیقه با او گفتگو کرد. او صراحتاً به نتانیاهو هشدار داد که یحیی سنوار، رهبر حماس در غزه، در حال برنامه‌ریزی برای انجام عملیاتی بزرگ علیه اسرائیل است. بن‌زاید ابراز نگرانی کرد که چنین عملیاتی منجر به خون‌ریزی و بی‌ثباتی منطقه شده و «پیمان‌های ابراهیم» را به خطر می‌اندازد؛ او از نتانیاهو خواست تا این هشدار را جدی بگیرد.

روزنامه «هاآرتص» گزارش داد که بن‌زاید از واکنش نتانیاهو غافلگیر شده است. گفته می‌شود نخست‌وزیر واکنشی نسبتاً آرام نشان داد و اظهار داشت که معتقد است حماس قصد اقدام در کرانه باختری را دارد؛ او همچنین به رئیس امارات اطمینان داد که اسرائیل برای هر سناریویی آماده است. نتانیاهو جزئیات این گفتگو را به اطلاع مقامات ارشد امنیتی نرساند.

نتانیاهو این گزارش را قویاً رد کرد و دفتر او ضمن توصیف این گزارش به عنوان «دروغی محض»، تهدید به شکایت از هاآرتص و روزنامه‌نگارانی به نام‌های «شلومی الدار» و «روث یووال» کرد. دفتر نخست‌وزیر اعلام کرد: «نتانیاهو در بازه زمانی مورد نظر با رئیس امارات صحبت نکرده و هیچ هشداری از جانب او دریافت نکرده است.» هاآرتص در پاسخ تأکید کرد که همچنان بر صحت گزارش خود پافشاری می‌کند.

روز شنبه، دو منبع ـــ از جمله فردی که مستقیماً با بن‌زاید گفتگو کرده بود ـــ به روزنامه «نیویورک تایمز» تأیید کردند که رهبر امارات اندکی پیش از هفتم اکتبر، به نتانیاهو درباره وقوع یک «حمله بزرگ» از سوی حماس هشدار داده بود.

متن پیاده‌سازی‌شده از جلسه‌ای که نتانیاهو در اوایل اکتبر ۲۰۲۳ با مقامات ارشد امنیتی برگزار کرد و به دست رسانه‌ها رسیده، نشان می‌دهد که او به آن‌ها گفته بود عملیات نظامی اسرائیل در غزه می‌تواند چشم‌انداز برقراری روابط دیپلماتیک میان عربستان سعودی و اسرائیل را ـــ که به اعتقاد او قریب‌الوقوع بود ـــ به خطر بیندازد.

هفته گذشته، یک مقام اماراتی در واکنش به گزارش هاآرتص، به وب‌سایت خبری اماراتی «نشنال» (The National) گفت که سران کشورها در چنین سطحی درباره این‌گونه مسائل گفتگو نمی‌کنند. این مقام، اصلِ گفتگوی دو رهبر یا روایت هاآرتص از محتوای آن گفتگو را مستقیماً تکذیب نکرد.

گزارش‌ها درباره هشدار امارات هم‌زمان با روایت‌های جدیدی از هشدارهای مکرر مصر در ماه‌های منتهی به این حمله منتشر شده است.

روزنامه «وال‌استریت ژورنال» روز یکشنبه به نقل از مقامات یک دولت عربی گزارش داد که «عباس کامل»، رئیس اطلاعات مصر، چند روز پیش از حمله هفتم اکتبر ۲۰۲۳ حماس، با نتانیاهو تماس گرفته و درباره نشانه‌های حمله قریب‌الوقوع از سوی غزه به او هشدار داده بود؛ این تماس پس از آن صورت گرفت که دو هشدار قبلی مصر نادیده گرفته شده بودند. این تماس که پیش‌تر گزارش نشده بود، یکی از چندین هشداری محسوب می‌شد که در ماه‌های پیش از حمله به مقامات اسرائیلی داده شده بود. دفتر نتانیاهو و وزارتخانه‌های امور خارجه مصر و امارات متحده عربی به درخواست‌های «وال‌استریت ژورنال» برای اظهار نظر در این باره پاسخی ندادند.

به گزارش این روزنامه، مصر نخستین بار در ژوئن ۲۰۲۳ به اسرائیل هشدار داد که وضعیت غزه بی‌ثبات است و از این رژیم خواست تا مذاکرات با حماس را از سر گیرد. بر اساس این گزارش، «کامل» در ماه سپتامبر به اسرائیل سفر کرد و هشدار داد که اوضاع غزه وخیم است و ممکن است «به انفجاری منجر شود که دامن‌گیر همه خواهد شد»؛ با این حال، مقامات اسرائیلی به او گفتند که وضعیت تحت کنترل است.

به گزارش «وال استریت ژورنال»، پس از آنکه هشدارهای اولیه تغییری در سیاست اسرائیل ایجاد نکرد، «کامل» چند روز پیش از ۷ اکتبر با نتانیاهو تماس گرفت. این گزارش حاکی از آن است که مقامات مصری حتی تا ۴۸ ساعت پیش از آغاز حمله، به هشدار دادن به اسرائیل ادامه دادند. با این حال، هیچ‌یک از این هشدارها حاوی اطلاعات دقیقی درباره زمان یا ابعاد حمله برنامه‌ریزی‌شده نبود.

گزارش «وال استریت ژورنال» پس از آن منتشر شد که نشریه «آتلانتیک» روز شنبه خبر داد «کامل» در تاریخ ۲۶ سپتامبر ۲۰۲۳ — یعنی ۱۱ روز پیش از حمله — سفری محرمانه به اسرائیل داشته است تا به مقامات اسرائیلی هشدار دهد که حماس ظاهراً در تدارک یک حمله بزرگ است. «آتلانتیک» به نقل از مقامات اسرائیلی، مصری، عرب، آمریکایی و اروپایی که در جریان جزئیات این دیدار قرار گرفته بودند، گزارش داد که «کامل» برای جلوگیری از درگیری، اعطای امتیازات اقتصادی به حماس را پیشنهاد کرده بود.