ترامپ در مورد حمایت چین از ایران به شی هشدار داد

بو اریکسون، سوزان هیوی، کاترین جکسون و پریسا حافظی
خبرگزاری رویترز / ۲۵ سپتامبر ۲۰۲۶

سفیر آمریکا در چین روز جمعه اعلام کرد که دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، در جریان گفتگوهای این هفته در واشنگتن به شی جین‌پینگ، رئیس‌جمهور چین، در مورد حمایت از ایران هشدار داد و تضمین‌هایی دریافت کرد که چین چنین کاری نخواهد کرد.

این هشدار در حالی مطرح شد که گزارش‌هایی مبنی بر تأمین پرتابگرهای موشک پدافند هوایی دوش‌پرتاب توسط چین برای ایران و همچنین یافتن راه‌هایی توسط تهران برای دور زدن تحریم‌های فروش نفت با کمک چین، منتشر شده بود.

دیوید پردو، سفیر ترامپ در پکن، در مصاحبه‌ای با شبکه سی‌ان‌بی‌سی (CNBC) گفت که ترامپ به شی تأکید کرده است که حمایت مستقیم یا غیرمستقیم از ایران «کاملاً غیرقابل‌قبول» است.

پردو در پاسخ به پرسشی جداگانه در شبکه فاکس‌نیوز مبنی بر اینکه آیا این بدان معناست که چین کمک به ایران را متوقف خواهد کرد، گفت که واشنگتن روز پنجشنبه تضمین‌هایی از پکن دریافت کرده است.

پردو به برنامه «America’s Newsroom» در شبکه فاکس‌نیوز گفت: «ما پیش‌ازاین شاهد اقداماتی... در این زمینه بوده‌ایم. تعهد همین است. آن‌ها دیروز به ما اطمینان دادند که چنین کاری نمی‌کنند.»

ترامپ بعداً در روز جمعه تأیید کرد که این دو رهبر درباره جنگی که آمریکا و اسرائیل در اواخر فوریه علیه ایران آغاز کردند، گفتگو کرده‌اند، اما جزئیاتی در این باره ارائه نکرد.

پرتابگرهای موشک و دور زدن تحریم‌ها

قانون‌گذاران آمریکایی از ترامپ خواسته بودند تا در پی گزارش‌هایی مبنی بر کمک چین به ایران، با شی در این باره مقابله کند؛ چرا که نگرانی‌هایی وجود داشت که نهادهای چینی ممکن است کمک‌هایی در زمینه هدف‌گیری ارائه کرده باشند که منجر به تلفات نیروهای آمریکایی در این درگیری شده است.

یک مقام ارشد ایرانی روز جمعه به رویترز گفت که مقامات چینی به ایران اطمینان داده‌اند که حتی پس از دیدار ترامپ و شی، چین روابط اقتصادی، سیاسی یا نظامی خود با تهران را تحت فشار رئیس‌جمهور آمریکا محدود نخواهد کرد.

رویترز در ماه ژوئیه گزارش داده بود که انتظار می‌رود ایران ظرف چند هفته، نخستین محموله از مجموع ۴۰۰ پرتابگر موشک پدافند هوایی دوش‌پرتاب ساخت چین را دریافت کند. اوایل ماه جاری، دو منبع ارشد ایرانی و سه فرد دیگرِ مطلع به خبرگزاری رویترز گفتند که ایران از سازوکاری شبیه به تهاتر برای دور زدن تحریم‌های فروش نفت و خرید میلیاردها دلار کالا — از جمله تجهیزات نظامی — از چین استفاده کرده است.

خبرگزاری دولتی چین، «شین‌هوا»، روز پنج‌شنبه گزارش داد که شی از آمریکا و ایران خواسته است برای پایان دادن به جنگ به میز مذاکره بازگردند؛ با این حال، شی به‌طور علنی درباره حمایت چین از ایران اظهارنظری نکرده است.

ترامپ و شی در جریان این سفر رسمی سه‌روزه به واشنگتن، به پرسش‌های رسمی پاسخ ندادند.

اوایل ماه جاری، ترامپ گزارشی را مبنی بر اینکه ایران پیش از حمله ماه ژوئیه به پایگاهی در اردن — که منجر به کشته شدن سه سرباز آمریکایی شد — تصاویر ماهواره‌ای آن پایگاه را از نهادهای چینی دریافت کرده بود، کم‌اهمیت جلوه داد.

ترامپ در تاریخ ۱۳ سپتامبر در هواپیمای اختصاصی ریاست‌جمهوری (ایر فورس وان) به خبرنگاران گفت: «آن‌ها اساساً همان کاری را می‌کنند که ما انجام می‌دهیم. وقتی می‌گویند چین از ما جاسوسی می‌کند، من می‌گویم حق با شماست؛ ما هم از آن‌ها جاسوسی می‌کنیم.»