زلنسکی: آمریکا به دنبال مذاکرات سه‌جانبه با روسیه است

باراک راوید / آکسیوس

ولودیمیر زلنسکی، رئیس‌جمهور اوکراین، روز چهارشنبه در مصاحبه‌ای با «اکسیوس» گفت که دولت ترامپ در تلاش برای کاهش تنش‌ها در جنگ اوکراین و ازسرگیری دیپلماسی با روسیه، پیگیر سه اقدام فوری است:

- برقراری آتش‌بس در حوزه زیرساخت‌های انرژی.
- بازگشایی کریدور غلات دریای سیاه.
- برگزاری نشست سه‌جانبه میان آمریکا، روسیه و اوکراین، احتمالاً در ابوظبی.

اهمیت موضوع: رئیس‌جمهور ترامپ تلاش‌های تازه‌ای را برای احیای مسیر دیپلماتیک جهت پایان دادن به جنگ آغاز کرده است، اما اولویت فوری او دستیابی به توافقی برای توقف حملات اوکراین به تأسیسات سوخت دیزل روسیه است؛ حملاتی که به افزایش شدید قیمت‌ها در آمریکا و سطح جهانی دامن زده‌اند.

با این حال، پس از چند روز دیپلماسی و برگزاری نشست‌هایی در حاشیه مجمع عمومی سازمان ملل در نیویورک در هفته جاری، دستیابی به آتش‌بس در حوزه انرژی دور از دسترس به نظر می‌رسد. حتی مشخص نیست که آیا ولادیمیر پوتین، رئیس‌جمهور روسیه، خواهان چنین توافقی هست یا خیر.

به گفته یک منبع آگاه، «کیریل دیمیتریف»، فرستاده پوتین، روز پنج‌شنبه برای گفتگو درباره آخرین پیشنهادات آمریکا وارد نیویورک می‌شود تا با «استیو ویتکاف» و «جرد کوشنر»، نمایندگان ترامپ، دیدار کند.

جزئیات خبر: زلنسکی روز سه‌شنبه در نیویورک با ترامپ درباره تلاش‌ها برای پایان دادن به جنگ و احتمال برقراری آتش‌بس در حوزه انرژی گفتگو کرد.

در ادامه همان روز سه‌شنبه، ویتکاف و کوشنر با تیم مذاکره‌کننده اوکراین و مشاوران امنیت ملی فرانسه، بریتانیا و آلمان دیدار کردند.

زلنسکی به اکسیوس گفت که پیشنهاد توقف متقابل حملات به زیرساخت‌های انرژی از سوی آمریکا مطرح شده و اوکراین آماده پذیرش آن است.

او گفت: «اکنون پیشنهادی روی میز است: آتش‌بس در حوزه انرژی. ما آماده‌ایم.»

زلنسکی افزود که آمریکا همچنین به دنبال بازگشایی کریدور غلات و برگزاری نشست سه‌جانبه میان آمریکا، اوکراین و روسیه است.

نگاهی دقیق‌تر: آخرین نشست میان آمریکا، اوکراین و روسیه در ماه فوریه (پیش از آغاز جنگ با ایران) برگزار شده بود. از آن زمان تاکنون، مذاکرات کاملاً متوقف و مسکوت مانده است.

زلنسکی اظهار داشت که به ترامپ گفته است ترجیح می‌دهد نشست سه‌جانبه‌ای برگزار شود و برقراری آتش‌بس در حوزه انرژی، یکی از نخستین نتایج ملموس آن باشد.

به گفته زلنسکی، طرف آمریکایی احتمال برگزاری نشست میان تیم‌های فنی را — به جای دیداری در سطح رهبران — مطرح کرد و از ابوظبی به عنوان مکانی احتمالی برای این منظور نام برد.

او گفت: «ما پذیرا هستیم؛ هر کشوری و هر قالبی [که باشد].»

رئیس‌جمهور اوکراین اظهار داشت که در جریان دیدار با ترامپ به او گفته است که اجلاس گروه ۲۰ (G20) در ماه دسامبر در میامی نیز می‌تواند فرصتی برای برگزاری یک نشست سه‌جانبه در سطح رهبران باشد.

مارکو روبیو، وزیر امور خارجه، روز چهارشنبه پس از دیدار با سرگئی لاوروف، همتای روسی خود، اعلام کرد که ترامپ از پوتین برای شرکت در این اجلاس دعوت کرده است.

زلنسکی همچنین گفت که صرفِ گرد هم آوردن هر سه طرف در یک اتاق، خود گامی مهم در جهت کاهش تنش خواهد بود.

مروری سریع: تلاش‌های کنونی برای ازسرگیری مذاکرات سه هفته پیش، زمانی که جان رتکلیف، رئیس سیا، به مسکو سفر کرد، آغاز شد.

پس از آن، ویتکاف و کوشنر به مسکو و کی‌یف سفر کردند.

آن‌ها در ۵ سپتامبر در مسکو به مدت سه ساعت با پوتین دیدار کردند و سپس برای ملاقات با زلنسکی راهی کی‌یف شدند.

پس از بازگشت آن‌ها، ترامپ گفتگوی تلفنی طولانی‌مدتی با پوتین داشت.

در پشت صحنه: زلنسکی گفت که ویتکاف و کوشنر پس از دیدار با پوتین، هنگام ارائه گزارش به او بسیار خوش‌بین بودند.

زلنسکی ماجرا را این‌گونه بازگو کرد: «آن‌ها گفتند: “ما فکر می‌کنیم پوتین آماده است.” من گفتم: “ببینید، من مطمئن نیستم.”»

به گفته زلنسکی، فرستادگان آمریکا پاسخ دادند: «نه، ما به توافق نزدیک هستیم.»

زلنسکی گفت به آن‌ها اعلام کرده که آماده گفتگو درباره آتش‌بس در حوزه انرژی و سایر اقدامات برای کاهش تنش است، اما همچنان نسبت به اینکه پوتین به تعهداتش عمل کند، تردید دارد.

نکته مهم: زلنسکی گفت که همچنان به نیت‌های پوتین بدبین است و معتقد است رهبر روسیه ممکن است بهانه‌هایی برای اجتناب از نشست سه‌جانبه با حضور رهبران پیدا کند.

روز چهارشنبه، کرملین اعلام کرد که شرایط برای ازسرگیری مذاکرات صلح با اوکراین مهیا نیست و در حال حاضر چشم‌اندازی برای دیدارهای سطح بالا میان طرفین وجود ندارد.

دقایقی پیش از گفتگوی زلنسکی با «اکسیوس»، روسیه چندین موشک بالستیک به سمت کی‌یف شلیک کرد. زلنسکی در طول مصاحبه، چندین گزارش به‌روزرسانی‌شده درباره حملات موشکی بیشتر روی تلفن همراه خود دریافت می‌کرد.

آن‌ها چه می‌گویند: زلنسکی گفت که ترامپ در دیدار روز سه‌شنبه، نسبت به این تلاش دیپلماتیک «بسیار مثبت» برخورد کرده است.

به گفته زلنسکی، ترامپ به او گفته است: «ما تلاش خواهیم کرد.» زلنسکی گفت: «گفتم “عالی است”، و واقعاً آرزو دارم که نه تنها تلاش کنید، بلکه موفق هم بشوید.»

زلنسکی تأکید کرد که کی‌یف، صرف‌نظر از تقویم سیاسی ایالات متحده، خواهان پیشرفت [در امور] پیش از فرارسیدن زمستان است.

نکته پنهان: ایالات متحده در برقراری آتش‌بس در حوزه انرژی، منافع اقتصادی خاص خود را دارد.

زلنسکی اظهار داشت که مقامات آمریکایی به او گفته‌اند کاهش حملات به زیرساخت‌های انرژی به دلیل تأثیر آن بر قیمت انرژی، حائز اهمیت است.

وضعیت کنونی: زلنسکی گفت که روز سه‌شنبه با رجب طیب اردوغان، رئیس‌جمهور ترکیه، و همچنین مقاماتی از هند، امارات متحده عربی و مصر درباره تلاش‌ها برای آتش‌بس و بازگشایی کریدور غلات گفتگو کرده است.

او گفت که آن کشورها نیز در حال گفتگو با روسیه هستند.

زلنسکی اظهار داشت: «همه خواهان آتش‌بس هستند. آن کریدور باید دوباره فعال شود. ما از این موضوع حمایت می‌کنیم. می‌دانم که آن‌ها با روس‌ها صحبت می‌کنند. باید دید چه پیش می‌آید.»

گام بعدی: زلنسکی گفت که ویتکاف، کوشنر و تیم همراهشان پس از دیدار او با ترامپ، گفتگوهای تکمیلی انجام داده و توافق کرده‌اند که به کار روی پیشنهادات و انتقال پیام‌ها به مسکو ادامه دهند.

مقامات اوکراینی اعلام کردند که پیش از ارائه مجدد این موارد به طرف روسی توسط آمریکایی‌ها، لازم است برخی جزئیات و جنبه‌های آن طی دو هفته آینده تکمیل و نهایی شود.

زلنسکی گفت انتظار دارد ترامپ در وهله نخست بر تلاش برای دستیابی به آتش‌بس در حوزه انرژی تمرکز کند.