بودجه ۲/۵ میلیارد دلاری برای بازسازی غزه

باراک راوید / اکسیوس

خبر اختصاصی: «شورای صلح» ترامپ از طرح ۲.۴۵ میلیارد دلاری بازسازی غزه رونمایی می‌کند

«شورای صلح» رئیس‌جمهور ترامپ قرار است روز چهارشنبه در نشستی با حضور اعضا، از یک طرح شش‌ماهه و ۲.۴۵ میلیارد دلاری برای بازسازی غزه رونمایی کند.

اهمیت موضوع: این پیشنهاد که شامل ۶۶ پروژه است، یکی از جامع‌ترین نقشه‌راه‌های ارائه‌شده تاکنون برای ترسیم وضعیت ماه‌های نخستِ دوران پس از جنگ، شامل بازسازی و اداره امور غزه، محسوب می‌شود.

این طرح حاصل یک سال تلاش ده‌ها نفر از اعضای «شورای صلح» (متشکل از ۲۸ کشور عضو) و همچنین دولت تکنوکرات فلسطینی است.

بر اساس نسخه‌ای از این طرح که به دست «اکسیوس» رسیده است، هزینه‌های پیش‌بینی‌شده شامل مواردی همچون تأمین مسکن موقت، آواربرداری، تعمیر بیمارستان‌ها، احیای اقتصادی و استقرار نیروی امنیتی چندملیتی می‌شود.

یکی از مقامات شورای صلح گفت: «این طرح نشان می‌دهد که چگونه می‌توان دولتی را از صفر بنا کرد، اقتصادی ویران‌شده را احیا نمود و منطقه‌ای را که دچار فاجعه شده است، دوباره سرپا کرد.»

نکته مهم: برای پیشبرد این طرح، شورای صلح به همکاری اسرائیل و حماس نیاز دارد.

اگرچه دولت نتانیاهو با جنبه‌هایی از این طرح که پیش‌تر مورد بحث قرار گرفته بود، به‌طور اصولی موافقت کرده، اما عمدتاً به دلایل سیاسی داخلی و در آستانه انتخابات، از آغاز اجرای آن خودداری ورزیده است.

همچنین با وجود اینکه حماس با خلع سلاح به‌طور اصولی موافقت کرده، اما این تعهد هنوز محک نخورده است؛ بخشی از دلیل آن این است که اسرائیل حاضر نیست پیش از آغاز فرایند خلع سلاح، آتش‌بسی ۱۴ روزه را اجرا کند.

شورای صلح امیدوار است که پس از انتخابات اسرائیل در ۲۷ اکتبر و تشکیل دولت جدید، سرانجام فرایند بازسازی غزه آغاز شود.

با این حال، بعید است که انتخابات برنده‌ای قاطع داشته باشد و احتمالاً منجر به تشکیل دولت موقت و بن‌بست سیاسی خواهد شد؛ وضعیتی که می‌تواند اجرای طرح غزه را بیش‌ازپیش تضعیف کند.

نمای کلی: این طرح میزان خسارات فیزیکی وارده به غزه را ۳۵.۲ میلیارد دلار برآورد کرده و اعلام می‌دارد که بازسازی و احیای کامل این منطقه طی دهه آینده، نیازمند بودجه‌ای در حدود ۷۱.۴ میلیارد دلار خواهد بود.

نگاهی دقیق‌تر: این طرح ۶۶ پروژه را به شش حوزه تقسیم می‌کند: توسعه زیرساخت‌ها، توسعه انسانی، شتاب‌بخشی اقتصادی، تحول دیجیتال، امور حقوقی، و صلح و امنیت.

زیرساخت‌ها با بودجه‌ای حدود ۱ میلیارد دلار، بزرگ‌ترین سهم را به خود اختصاص داده‌اند؛ این مبلغ شامل حدود ۴۰۰ میلیون دلار برای پناهگاه‌های موقت، ۲۷۵ میلیون دلار برای پاکسازی آوار و مهمات عمل‌نکرده، ۵۰ میلیون دلار برای بازسازی بیمارستان‌ها و ۳۰ میلیون دلار برای تعمیر شبکه جاده‌ای به‌شدت آسیب‌دیده غزه است.

این طرح همچنین شامل مواردی همچون تعمیر گذرگاه‌های مرزی، احیای زیرساخت‌های آب و برق، استقرار ۲۵ هزار سامانه خورشیدی قابل‌حمل و پر کردن دائمی تونل‌های زیرِ مکان‌های مورد نیاز برای پروژه‌های اولویت‌دار بازسازی است.

پروژه‌های مرتبط با امنیت، با هزینه‌ای حدود ۸۸۵ میلیون دلار، بخش عمده دیگری از این پیشنهاد را تشکیل می‌دهند.

این طرح حدود ۲۷۵ میلیون دلار را به ایجاد یک پایگاه دائمی و مستحکم در رفح اختصاص می‌دهد که ظرفیت اسکان ۵ هزار نیروی «نیروی بین‌المللی ثبات‌سازی» (ISF) را داشته باشد، و ۱۴۰ میلیون دلار دیگر را نیز برای جذب، آموزش، تجهیز و استقرار یک یگان امنیتی چندملیتی در نظر می‌گیرد.

مبلغ ۱۲۰ میلیون دلار دیگر نیز به سازماندهی و فعال‌سازی پلیس فلسطین اختصاص خواهد یافت. اگرچه هزاران فلسطینی اهل غزه برای خدمت در نیروی پلیس جدید غزه انتخاب و گزینش شده‌اند، اما اسرائیل مانع خروج آن‌ها از غزه برای گذراندن دوره‌های آموزشی در مصر شده است.

۲۰ میلیون دلار نیز صرف تأمین مالی برنامه‌ای برای بازخرید سلاح خواهد شد؛ برنامه‌ای که مشوق‌هایی را برای تحویل سلاح و مهمات توسط حماس و اعضای سایر گروه‌های مسلح و امحای ایمن آن‌ها ارائه می‌دهد.

بر اساس این طرح، دولت تکنوکرات (فنی-تخصصی) فلسطین در نهایت مدیریت گذرگاه‌های مرزی غزه با اسرائیل و مصر را برای عبور کالا و مسافر بر عهده خواهد گرفت.

نکته قابل توجه: یکی از فوری‌ترین اولویت‌ها، انتقال فلسطینیان از چادرهاست.

حدود ۴۰۰ میلیون دلار برای تأمین کانکس‌های عایق‌بندی‌شده جهت اسکان فلسطینیان آواره‌ای که هم‌اکنون در چادر زندگی می‌کنند، اختصاص یافته است.

به‌طور جداگانه، امارات متحده عربی هزینه اجرای یک پروژه آزمایشی به نام «محله اماراتی» در منطقه رفح را تأمین خواهد کرد؛ پروژه‌ای که برای اسکان ۵۰ هزار نفر از ساکنان فعلی چادرها و با برخورداری از تأسیسات و خدمات شهری مستقل طراحی شده است.

این طرح همچنین حدود ۳۰۰ میلیون دلار را به برنامه‌های بهداشتی، آموزشی و رفاهی اختصاص می‌دهد.

نکته مهم: این پیشنهاد تنها به کمک‌های اضطراری محدود نمی‌شود، بلکه هدف آن ایجاد زیرساخت‌هایی برای یک تشکیلات اداری کارآمد فلسطینی و احیای بخش خصوصی غزه است.

پروژه‌های این طرح شامل سیستم شناسایی دیجیتال، پرداخت‌های دیجیتال، اتصال به شبکه 4G، سامانه‌های الکترونیکی سلامت و آموزش، کمک‌هزینه‌هایی برای راه‌اندازی مجدد کسب‌وکارهای کوچک و یک صندوق سرمایه‌گذاری جدید برای غزه است.

«هیئت صلح» و دولت تکنوکرات فلسطین تأکید دارند که روند بازسازی باید تحت رهبری فلسطینی‌ها و مبتنی بر «مالکیت فلسطینی» بر این فرایند باشد.

گام بعدی: یکی از چالش‌های اصلی، تأمین بودجه است. در حال حاضر، هیئت صلح و دولت تکنوکرات فلسطین هنوز تمام مبلغ ۲.۴۵ میلیارد دلار را تأمین نکرده‌اند.

با این حال، مقامات هیئت صلح می‌گویند که هنگام ورود دولت جدید تکنوکرات فلسطین به غزه، نیازی به دریافت فوری تمام این مبلغ ندارند.

این مقامات ابراز اطمینان کردند که پس از رفع موانع سیاسی، کشورهای کمک‌کننده برای تأمین مالی پروژه‌های مختلف پیش‌قدم خواهند شد.

آخرین تحولات: نمایندگان ۳۵ کشور در جلسه توجیهی هیئت صلح شرکت کردند؛ از جمله نمایندگانی از اتحادیه اروپا، سازمان ملل و چندین کشور مرتبط با هیئت صلح (هرچند این کشورها عضو رسمی هیئت نیستند).

جرد کوشنر، مشاور ارشد و داماد ترامپ که هدایت تلاش‌های دولت آمریکا در مورد غزه را بر عهده داشت، به همراه استیو ویتکاف (فرستاده کاخ سفید)، نیکولای ملادنوف (نماینده عالی هیئت صلح) و علی شعث (رئیس دولت تکنوکرات فلسطین)، از کشورهای کمک‌کننده خواستند تا از طرح غزه حمایت کنند.

ملادنوف در این رویداد گفت: «ما می‌خواهیم چیزی جدید و بهتر در غزه بسازیم که به صلح فرصتی پایدار بدهد.»

او افزود که مذاکرات هیئت صلح با اسرائیل به دلیل انتخابات «آسان نیست» و گفت: «اکنون همه چیز حساس‌تر شده است. ما آرزو داشتیم که کارها زمان کمتری ببرد، اما در حال پیشرفت آهسته و پیوسته هستیم.»

ویتکاف نیز اظهار داشت: «هیچ میان‌بر یا طرح جایگزینی (Plan B) وجود ندارد. همه ما تلاش خواهیم کرد تا این طرح به موفقیت برسد.»