ترامپ خواستار انزوای کامل اقتصادی ایران شد

میشل نیکولز و دافنه پسالداکیس
خبرگزاری رویترز / ۲۲ سپتامبر ۲۰۲۶

دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور ایالات متحده، روز سه‌شنبه خواستار «انزوای کامل اقتصادی ایران» شد و هیچ نشانه‌ای از تمایل خود برای ازسرگیری مذاکرات در مجمع عمومی سازمان ملل نشان نداد؛ با این حال گفت معتقد است پس از انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا در ماه نوامبر، توافقی حاصل خواهد شد.

ایران پیش‌تر به احتمال ازسرگیری مذاکرات برای پایان دادن به درگیری تقریباً هفت‌ماهه میان دو کشور اشاره کرده بود؛ در حالی که رؤسای‌جمهور هر دو کشور قرار بود در نیویورک و در سازمان ملل حضور داشته باشند.

یک مقام ارشد ایرانی گفت اگر آمریکا خواسته‌های تهران برای کاهش فشار نظامی و لغو محاصره بنادر ایران از سوی آمریکا را برآورده کند، ایران می‌تواند ظرف هفت روز تردد کشتی‌های کشورهای خلیج فارس از تنگه هرمز را از سر بگیرد. او افزود که تهران هفته گذشته تازه‌ترین پیشنهاد خود را از طریق میانجی‌ها به واشنگتن منتقل کرده است.

مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا، در برنامه «Today» شبکه ان‌بی‌سی گفت آمریکا آماده گفت‌وگو با ایرانی‌هاست، «به‌ویژه اگر این گفت‌وگوها چشم‌انداز دستیابی به نتیجه‌ای مثبت و در نهایت تحقق هدفی را داشته باشد که تمام این اقدامات برای آن انجام می‌شود.»

اما ترامپ در سخنرانی تهاجمی خود در سازمان ملل، هیچ نشانه‌ای از آمادگی برای سازش نشان نداد.

او گفت: «از همه کشورها می‌خواهم به اجرای انزوای کامل اقتصادی ایران کمک کنند.»

ترامپ افزود: «معتقدم بلافاصله پس از انتخابات به توافق خواهیم رسید، چون برای آنها منطقی نیست که چنین نکنند. آنها منتظرند ببینند عملکرد من در انتخابات میان‌دوره‌ای چگونه خواهد بود.»

ایران «فرصتی طلایی» برای احیای دیپلماسی می‌بیند

این مقام ارشد ایرانی پیش‌تر به رویترز گفته بود آمریکا باید «اعلام کند که می‌خواهد این مسئله را از طریق دیپلماتیک حل کند، این موضع را به‌طور رسمی اعلام کند و سپس بر سر یک جدول زمانی به توافق برسد.»

این مقام گفت: «مجمع عمومی سازمان ملل فرصتی طلایی برای بازگشت آمریکا به دیپلماسی است.»

تا کنون هیچ دیدار رو در رویی میان ایران و آمریکا از ماه ژوئیه شناخته نشده است؛ زمانی که توافقی برای دستیابی به یک توافق موقت با هدف پایان دادن به جنگ، چند هفته پس از امضای آن، فروپاشید.

در یادآوری موضع محکم ایران تا این مرحله، محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس ایران که در مذاکرات قبلی ریاست هیئت مذاکره‌کننده ایران را بر عهده داشت، گفت ایران هرگز تسلیم نخواهد شد.

قالیباف گفت: «ترامپ باید درک کند که نمی‌تواند قدرت خود را بر مردم ایران و نیروهای مسلح آن تحمیل کند.»

قرار بود ترامپ روز سه‌شنبه با رهبران شش کشور عربی خلیج فارس، یعنی بحرین، کویت، قطر، عمان، عربستان سعودی و امارات متحده عربی، دیدار کند.

همه این کشورها خواهان ازسرگیری کشتیرانی از طریق تنگه هرمز هستند؛ گذرگاهی که پیش از جنگ، مسیر عبور یک‌پنجم محموله‌های نفت و گاز جهان بود. با این حال، آنها نگرانند که قدرت بیش از حدی به رقیب دیرینه خود، ایران، بدهند.

همه این کشورها به جز عمان همچنین میزبان پایگاه‌های نظامی بزرگ آمریکا هستند که در طول جنگ بارها هدف حملات ایران قرار گرفته‌اند.

بزرگ‌ترین آنها، یعنی عربستان سعودی، در این ماه بیش از پیش به درون جنگ کشیده شده است؛ زیرا نیروهای حوثی همسو با ایران در یمن پیشروی کرده‌اند، نیروهای دولت مورد حمایت عربستان را شکست داده‌اند و صادرات نفت عربستان از طریق دریای سرخ را تهدید می‌کنند.

روز سه‌شنبه پس از آنکه منابع به رویترز گفتند عربستان سعودی فعالیت خط لوله شرق ـ غرب خود را از سر گرفته و می‌تواند ظرف چند ساعت صادرات خود را ـ هرچند با حجم کمتر ـ از بندر ینبع در دریای سرخ از سر بگیرد، بازارهای نفت تا حدی آرام گرفتند.

این خط لوله، که مسیر اصلی جایگزین عربستان برای صادرات نفت به منظور دور زدن اختلالات جنگی در تنگه هرمز است، پس از حملاتی که در این ماه رخ داد و ریاض آنها را به متحدان ایران در عراق نسبت داد، تعطیل شده بود.

عربستان خواستار حمایت آمریکا علیه حوثی‌هاست

حوثی‌ها نیروهای دولت مورد حمایت عربستان را در امتداد دریای سرخ و تنگه باب‌المندب در دهانه آن به عقب رانده‌اند و با موشک و پهپاد مستقیماً به عربستان سعودی حمله کرده‌اند. این نیروها اکنون در تلاش‌اند ارتفاعات راهبردی کوه‌های کَهبوب را که بر ساحل دریای سرخ مشرف است، تصرف کنند.

آمریکا که سال گذشته به مدت دو ماه حوثی‌ها را بمباران کرد، تاکنون درخواست‌های مکرر محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان سعودی، برای پیوستن دوباره به جنگ را رد کرده است.

نیویورک‌تایمز گزارش داده است که ترامپ روز یکشنبه در آخرین لحظه حملات آمریکا علیه حوثی‌ها را لغو کرد؛ این در حالی بود که نیروهای آمریکایی پیش‌تر بارگیری بمب‌ها در هواپیماها را آغاز کرده بودند.

روبیو در پاسخ به این پرسش که چرا واشنگتن از حمله به حوثی‌ها خودداری کرده است، گفت: «در نهایت، اگر کار به آنجا برسد، ایالات متحده همیشه در کنار عربستان سعودی خواهد ایستاد و از آن حمایت خواهد کرد، زیرا ما با آنها توافقی داریم که بر اساس آن چنین کاری انجام می‌دهیم.

«با این حال، این یک درگیری بسیار خطرناک و پیچیده است که از قبل وجود داشته است... ما با حوثی‌ها نیز سابقه‌ای داریم و نمی‌خواهیم آن موضوع نیز تحت تأثیر قرار گیرد.»

منابع منطقه‌ای گفتند یکی از موضوعات مطرح در دیدار ترامپ با رهبران کشورهای خلیج فارس، پیشنهاد قطر برای ایجاد چارچوبی با هدف وارد کردن ایران و کشورهای عربی خلیج فارس به یک ساختار امنیتی مشترک است. یکی از منابع گفت ایران در حال بررسی این پیشنهاد است.

شیخ محمد بن عبدالرحمان آل ثانی، نخست‌وزیر قطر، روز یکشنبه در مجمع اقتصادی قطر در نیویورک گفت هرگونه ترتیباتی از این دست باید برای کشورهای خلیج فارس تضمین‌های امنیتی فراهم کند و وابستگی متقابل اقتصادی با ایران را گسترش دهد.

شیخ محمد گفت: «امنیت پایدار را نمی‌توان از طریق چرخه‌های تکرارشونده تشدید تنش و تلافی‌جویی، یا ترتیباتی که هر کشوری را به‌طور دائمی در معرض ناامنی قرار دهد، ایجاد کرد.»