آمریکا در صدد ارجاع پرونده ایران به شورای امنیت است

▪️ایالات متحده با پیشنهاد ارجاع پرونده ایران به شورای امنیت سازمان ملل متحد به دلیل کارشکنی تهران در برابر بازرسان هسته‌ای، فشار دیپلماتیک بر جمهوری اسلامی را افزایش می‌دهد.

▪️قطعنامه پیشنهادی آمریکا از ایران می‌خواهد که «فوراً عدم پایبندی خود را جبران کند» و امکان انجام بازرسی‌هایی را فراهم آورد که «عدم انحراف مواد هسته‌ای» را تضمین کند.

▪️آژانس بین‌المللی انرژی اتمی نتوانسته است فعالیت‌های ایران در برخی تأسیسات را راستی‌آزمایی کند و بازرسان نیز از بازگشت به مراکز آسیب‌دیده منع شده‌اند؛ موضوعی که «مایه نگرانی از منظر اشاعه هسته‌ای» توصیف شده است.

بلومبرگ / ۷ سپتامبر ۲۰۲۶

ایالات متحده با پیشنهاد ارجاع پرونده ایران به شورای امنیت سازمان ملل متحد به دلیل جلوگیری تهران از فعالیت بازرسان هسته‌ای، فشار دیپلماتیک بر جمهوری اسلامی را افزایش می‌دهد؛ بازرسانی که نتوانسته‌اند محل نگهداری ذخایر اورانیوم ایران با غنای نزدیک به سطح مورد نیاز برای ساخت سلاح هسته‌ای را تأیید کنند.

انتظار می‌رود این اقدام در نشست این هفته شورای حکام آژانس بین‌المللی انرژی اتمی در وین مطرح شود. ایران از زمان آغاز حملات هوایی اسرائیل در ژوئن ۲۰۲۵، به مدت ۱۵ ماه مانع از آن شده است که نهاد ناظر سازمان ملل موجودی ذخایر اورانیوم این کشور را بررسی کند.

بر اساس نسخه‌ای از قطعنامه دو صفحه‌ای آمریکا که در اختیار بلومبرگ قرار گرفته، این قطعنامه از ایران می‌خواهد که «فوراً عدم پایبندی خود را برطرف کند» و اجازه انجام بازرسی‌هایی را بدهد که «عدم انحراف مواد هسته‌ای» را تضمین کنند.

آخرین باری که واشنگتن پرونده هسته‌ای ایران را به سازمان ملل ارجاع داد، اسرائیل ظرف ۲۴ ساعت حملات خود به تأسیسات هسته‌ای ایران را آغاز کرد؛ حملاتی که به جنگی ۱۲ روزه انجامید. درگیری کنونی نیز در ۲۸ فوریه آغاز شد؛ تنها یک روز پس از آنکه آژانس بین‌المللی انرژی اتمی از مشاهده فعالیت‌های جدید در نزدیکی سایت‌های بمباران‌شده خبر داد.

دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، بارها گفته است که هدف از کارزار نظامی جاری جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح هسته‌ای است. با این حال، این مناقشه در وضعیت بن‌بست قرار گرفته و اطلاعات موجود درباره توانمندی‌های هسته‌ای ایران نسبت به پیش از حملات اواسط سال ۲۰۲۵ کمتر شده است.

ترامپ هفته گذشته گفت که آمریکا در حال بررسی انجام حملات تازه علیه تأسیسات هسته‌ای عمیقاً مستحکم و مدفون در زیر زمین است.

او در ۴ سپتامبر به خبرنگاران گفت: «ممکن است خیلی زود پیک‌اکس را هدف قرار دهیم.» وی با اشاره به یک سایت کوهستانی به‌شدت محافظت‌شده در جنوب تأسیسات اصلی غنی‌سازی اورانیوم ایران در نطنز افزود: «ما همه کسانی را که در پیک‌اکس رفت‌وآمد می‌کنند می‌شناسیم. اگر اتفاقی بیفتد، آنجا را هدف قرار خواهیم داد.»

آژانس بین‌المللی انرژی اتمی تاکنون نتوانسته است فعالیت‌های ایران در این سایت، واقع در رشته‌کوه زاگرس و در فاصله ۲۲۰ کیلومتری جنوب تهران، را راستی‌آزمایی کند. همچنین بازرسان از بازگشت به تأسیسات آسیب‌دیده در فردو، اصفهان و نطنز منع شده‌اند؛ مکان‌هایی که آخرین بار ۴۴۰٫۹ کیلوگرم اورانیوم با غنای بالا و ۸٬۵۹۹ کیلوگرم مواد هسته‌ای با غنای پایین‌تر در آنها مشاهده شده بود.

رافائل ماریانو گروسی، مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، هفته گذشته در گزارشی به دیپلمات‌ها اعلام کرد: «نبود اطلاعات در اختیار آژانس درباره این مواد هسته‌ای و عدم دسترسی به تأسیسات برای راستی‌آزمایی آنها، مایه نگرانی از منظر اشاعه هسته‌ای است.» او افزود که ایران باید «با نهایت فوریت» اجازه بازگشت بازرسان را صادر کند.

اگرچه در گذشته ارجاع یک پرونده به شورای امنیت می‌توانست به تحریم‌های اقتصادی یا حتی صدور مجوز استفاده از نیروی نظامی منجر شود، اما بعید به نظر می‌رسد چین و روسیه از هرگونه اقدام جدید علیه تهران حمایت کنند. این دو کشور بارها از کارزار فشار واشنگتن انتقاد کرده و مشروعیت بازگرداندن تحریم‌های سازمان ملل علیه ایران در سال گذشته را نیز زیر سؤال برده‌اند.

شورای حکام آژانس بین‌المللی انرژی اتمی از روز دوشنبه نشست یک‌هفته‌ای خود را برای بررسی موضوع ایران و سایر مسائل منطقه‌ای آغاز می‌کند. این نخستین نشست با حضور پرستون ولز گریفیت سوم، سفیر جدید آمریکا، است که در دوره نخست ریاست‌جمهوری ترامپ به عنوان دستیار ویژه کاخ سفید فعالیت می‌کرد.

قطعنامه آمریکا که از حمایت کشورهای اروپایی عضو شورای حکام برخوردار است، همچنین «بر حمایت خود از یک راه‌حل دیپلماتیک» تأکید کرده و از «همه طرف‌ها می‌خواهد به شکلی سازنده در روند دیپلماسی مشارکت کنند.»