یک روز «دی» اقتصادی برای ایران در راه است

یادداشت اسکات بسنت، وزیر خزانه‌داری آمریکا در فایننشال تایمز / ۲۴ اوت ۲۰۲۶

در سال ۱۹۴۳، قدرت‌های متفق در کنفرانس تهران گرد هم آمدند تا مسیر اقدامی بی‌سابقه را ترسیم کنند.

در حالی که روزولت و چرچیل درباره عملیاتی که سرانجام به پیاده‌سازی نیروها در نرماندی انجامید بحث می‌کردند، از خود می‌پرسیدند چه کاری می‌توان انجام داد تا «بیشترین فشار ممکن بر دشمن وارد شود».

تاریخ بار دیگر این پرسش را به تهران بازگردانده است. و اکنون زمان آن فرا رسیده که با تمام قدرت و اراده آمریکا به آن پاسخ داده شود.

دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، و توان عظیم نیروهای نظامی ما، قابلیت‌های نظامی ایران را به‌طور چشمگیری در هم شکسته و برنامه هسته‌ای آن را تضعیف کرده‌اند. اکنون وارد مرحله پایانی شده‌ایم. با طلوع سپیده‌دم، یک «روز دی» اقتصادی آغاز می‌شود؛ بزرگ‌ترین تهاجم مالی که تاکنون علیه یک دشمن سازمان‌دهی شده است.

طی ۴۷ سال گذشته، جمهوری اسلامی ایران نیرویی مخرب و بدخیم در جهان بوده است. در داخل ایران، یک رژیم فاسد، اقتصادی را که می‌توانست یکی از قدرتمندترین اقتصادهای جهان باشد به ویرانی کشانده و مردم خلاق و کارآفرین آن را تحت سرکوب قرار داده است.

در خارج از مرزهای خود نیز، رژیم ایران شبکه‌ای از نیروهای نیابتی را حفظ کرده که به تداوم اقدامات تروریستی آن کمک می‌کنند. ایالات متحده بهای سنگینی بابت این تهدید پرداخته است، اما به هیچ‌وجه تنها کشوری نیست که با آن مواجه بوده است. با این حال، بسیار پیش آمده که در عزم خود برای مقابله با این تهدید، تنها مانده‌ایم.

رئیس‌جمهور ترامپ، اقتصاد ایران را تا حدی تضعیف کرده که ارزش ریال هرگز تا این اندازه سقوط نکرده و نرخ تورم نیز به‌ندرت تا این حد بالا بوده است. اکنون آخرین پناهگاه رژیم در خودفریبی کشورهایی نهفته است که هنوز باور دارند سازش با تجاوزگری می‌تواند صلحی پایدار را تضمین کند.

حامیان ایران، نفت این کشور را خریداری و حمل‌ونقل می‌کنند. آنها جریان مالی ایران را از طریق صرافی‌ها و مناطق آزاد تجاری تسهیل می‌کنند. پروازهای ایران را می‌پذیرند و خدمات ثبت و پرچم‌گذاری برای آن فراهم می‌کنند. انتقال سوخت در دریا و استفاده غیرقانونی از بانک‌های خود را نادیده می‌گیرند و در عین حال میزان همدستی خود را پنهان می‌سازند.

به بیان ساده، این کشورها تصور می‌کنند که مماشات با رژیم ایران گزینه‌ای امن‌تر است. اما بهتر است درباره پیامدهای ادامه حیات آن تأمل کنند.

در قرن هفدهم، فیلسوف فرانسوی، بلز پاسکال، بیان ماندگاری از دوراهی نهفته در این وسوسه ارائه کرد. او درک کرده بود که عدم قطعیت، افراد یا ملت‌ها را از داوری الهی معاف نمی‌کند. بلکه برعکس، مستلزم ارزیابی دقیق‌تر خطرات و تحمیل بهای سنگین‌تری برای اشتباه است.

اکنون «شرط‌بندی پاسکال» درباره شریان‌های حیاتی ایران مصداق پیدا می‌کند. کشورهایی که برای در امان ماندن از تهران، همچنان به تقویت همان رژیمی ادامه می‌دهند که از آن هراس دارند، نه‌تنها در حال تغذیه آن هستند، بلکه از حدود تحمل آمریکا نیز فراتر رفته‌اند.

رئیس‌جمهور ترامپ کاری را انجام می‌دهد که اسلاف او از انجامش خودداری کردند: پایان دادن به تهدیدی که آنها صرفاً به مدیریت آن رضایت داده بودند. دهه‌ها، طبقه سیاسی آمریکا به‌جای پیشبرد منافع ملی، چرخه بی‌پایان تحریک و تنش را پذیرفت. نباید نسل دیگری محکوم شود که زیر سایه تهدید افراط‌گرایانی زندگی کند که خود را وقف شعار «مرگ بر آمریکا» و تحقق جاه‌طلبی‌های هسته‌ای رژیم کرده‌اند. انزوای کامل مالی می‌تواند نیاز به استفاده از نیروی نظامی آمریکا را از میان ببرد و در عین حال دامنه آزادی را برای متحدان ما گسترش دهد.

کشورهایی که ارتباطات مالی و تجاری باقی‌مانده ایران را قطع کنند، در واقع به رونق دوباره اقتصاد خود کمک خواهند کرد. آنها دسترسی خود به سرمایه جهانی را گسترش خواهند داد، اعتماد به بازارهایشان را تقویت خواهند کرد و جایگاهی را که در اقتصاد جهانی به دنبال آن هستند به دست خواهند آورد.

اما گزینه جایگزین برای کسانی که خود را به تهران گره می‌زنند، بسته شدن هر مسیر دستیابی به رفاه پایدار است. همان‌گونه که بارها دیده شده، امور مالی غیرقانونی در جایی شکوفا می‌شود که اعتماد از میان رفته باشد. هر کشوری که به‌عنوان شریان مالی یک رژیم رو به زوال عمل کند، باید انتظار داشته باشد در انزوای آن شریک شود. تبدیل شدن به پناهگاه تروریسم، از نگاه ایالات متحده، به معنای تبدیل شدن به یک منفور جهانی است.

جمهوری اسلامی با پوشاندن چهره باج‌گیری در قالب تضمین‌های امنیتی به حیات خود ادامه داده است. این رژیم از این محاسبه نیرو گرفته که واکنش ایران قطعی است اما اجرای قوانین و مجازات‌های آمریکا قابل مذاکره است. در دوران ریاست‌جمهوری ترامپ، آن دوره به پایان رسیده است. و کسانی که از خطر ایستادن در برابر تهران هراس دارند، نباید هزینه آزمودن اراده واشنگتن را دست‌کم بگیرند.

رئیس‌جمهور شرایطی را فراهم کرده است که بتوان از همه نهادها، همه اختیارات و اقداماتی بهره گرفت که بسیاری تصور می‌کردند هرگز به آنها متوسل نخواهیم شد. هرگونه پیوند باقی‌مانده با تهران، روند طرد اقتصادی کشورها و نهادها را تسریع خواهد کرد؛ چه این پیوند آگاهانه ایجاد شده باشد و چه عمداً نادیده گرفته شده باشد. و اگر رژیم ایران، همزمان با فروپاشی اقتصاد و سست شدن چنگ خود بر قدرت، به اقدام نظامی علیه نیروهای آمریکا یا همسایگان عرب خود در خلیج فارس متوسل شود، هیچ تردیدی نباید وجود داشته باشد: رئیس‌جمهور ترامپ سریع و قاطع پاسخ خواهد داد.

جهان باید درک کند که هدف ما قطع تمامی شریان‌های اقتصادی است که بقای این رژیم استبدادی را ممکن می‌سازند؛ تا زمانی که تهران کاملاً تنها بماند. پاسکال نجات را یک انتخاب می‌دانست. اکنون که موج عظیم اراده آمریکا به ساحل رسیده است، آیا حامیان ایران حاضرند آینده خود را در برابر آن به قمار بگذارند؟