ایران و آمریکا درباره توافق صلح اختلاف‌نظر جدی دارند

پریسا حافظی و الویلی الویلی
خبرگزاری رویترز / ۱۲ اوت ۲۰۲۶

یک منبع ارشد ایرانی گفت ایران و ایالات متحده همچنان بر سر تلاش‌ها برای توافق درباره پایان دائمی جنگ در خلیج فارس اختلاف نظر جدی دارند و افزود در مذاکرات برای احیای توافق موقتی که در ماه ژوئن حاصل شده بود و همچنین تعیین چارچوب زمانی اجرای آن، هیچ پیشرفتی صورت نگرفته است.

این اظهارات در حالی مطرح شد که دونالد ترامپ، رئیس‌جمهوری آمریکا، بار دیگر حملات لفظی گسترده‌ای را علیه رهبران ایران مطرح کرد؛ اقدامی که پس از حملات جدید روز سه‌شنبه به کشتی‌رانی در منطقه، ضربه‌ای دیگر به امیدها برای حل‌وفصل این بحران وارد کرد.

توافقی که در ماه ژوئن حاصل شد، «توقف فوری و دائمی عملیات نظامی در تمامی جبهه‌ها» را اعلام می‌کرد، اما این توافق به‌سرعت از هم فروپاشید. ترامپ در ۷ ژوئیه گفت این توافق «تمام شده است» و وزارت امور خارجه ایران نیز یک هفته بعد اعلام کرد که توافق «به حالت تعلیق درآمده است».

ایالات متحده ایران را متهم می‌کند که به تعهد خود در چارچوب این توافق برای بازگشایی مسیر حیاتی کشتیرانی در تنگه هرمز عمل نکرده است. تهران می‌گوید واشنگتن نیز از تعهدات خود، از جمله رفع محاصره بنادر ایران و آزادسازی دارایی‌های مسدودشده ایران، تخلف کرده است.

این منبع ایرانی گفت: «یکی از موضوعاتی که از طریق میانجی‌ها در حال بررسی است، بازگشت آمریکا به توافق موقت و تعیین چارچوب زمانی برای اجرای تعهدات است. در این زمینه مطلقاً هیچ پیشرفتی حاصل نشده است.»

ترامپ روز چهارشنبه گفت آمریکا «کنترل کامل» تنگه هرمز را در اختیار دارد.

اما سازمان مدیریت تنگه خلیج فارس، نهادی که ایران برای اداره این آبراه ایجاد کرده است، اعلام کرد تنگه همچنان مسدود است و تا زمانی که شروط ایران پذیرفته نشود، بازگشایی نخواهد شد.

ترامپ در شبکه اجتماعی تروث سوشال نوشت: «ایران فقط حرف می‌زند و هیچ اقدامی نمی‌کند؛ قلدر خاورمیانه دیگر چنین نیست.»

ترامپ در طول این درگیری، مواضع خود را میان تهدید به تشدید تنش و ادعا درباره قریب‌الوقوع بودن توافق صلح تغییر داده است.

«صحبتی از تمدید نیست»

از زمان آغاز حملات آمریکا و اسرائیل به ایران در ۲۸ فوریه، هزاران نفر، عمدتاً در ایران و لبنان، در این درگیری کشته شده‌اند.

ایران به دارایی‌ها و زیرساخت‌های آمریکا در کشورهایی از جمله عمان، اردن، کویت، اسرائیل، امارات متحده عربی و عربستان سعودی حمله کرده است.

توافق موقت آتش‌بس در ماه ژوئن، یک دوره ۶۰روزه را تعیین کرده بود که با رضایت متقابل قابل تمدید بود. انتظار می‌رفت ایران و آمریکا در این بازه زمانی به توافقی نهایی درباره محدود کردن برنامه هسته‌ای تهران و لغو تحریم‌های آمریکا دست یابند.

منبع ایرانی، گزارش روز چهارشنبه خبرگزاری آناتولی ترکیه را رد کرد. این خبرگزاری به نقل از منابع دولتی پاکستان گفته بود که طرف‌ها با تمدید این دوره ۶۰روزه موافقت کرده‌اند.

این منبع به رویترز گفت: «صحبتی از تمدید وجود ندارد، زیرا از دیدگاه ایران، دوره‌ای آغاز نشده است و بنابراین چیزی برای تمدید وجود ندارد. ایالات متحده ۴۸ ساعت پس از دستیابی به توافق موقت آن را نقض کرد و چند روز بعد نیز از آن خارج شد.»

حمله به کشتی‌رانی

تنگه هرمز، آبراهی باریک میان ایران و عمان و ورودی خلیج فارس، پیش از آغاز جنگ حدود یک‌پنجم جریان جهانی نفت و گاز طبیعی مایع‌شده را عبور می‌داد.

از زمان آغاز جنگ در فوریه، معاملات آتی نفت خام برنت، به‌عنوان شاخص بازار، افزایش چشمگیری داشته و به اوج ۱۲۶ دلار در هر بشکه رسیده است؛ رقمی که حدود ۷۵ درصد بالاتر از سطوح پیش از جنگ بود. نوسان معاملات نیز بازتاب‌دهنده نگرانی‌ها درباره اختلال در عرضه نفت خلیج فارس و تغییر مواضع درباره مذاکرات صلح است.

ارتش آمریکا اعلام کرد روز سه‌شنبه در دو حادثه جداگانه، یک حمله مشکوک حوثی‌ها به یک کشتی باری کوچک در تنگه باب‌المندب به کشته شدن چهار خدمه منجر شد و یک فروند بالگرد MH-60 نیروی دریایی آمریکا نیز برای از کار انداختن سامانه هدایت یک کشتی باری با پرچم پاناما، دو موشک هل‌فایر شلیک کرد.

قیمت نفت روز چهارشنبه در معاملات پرنوسان افزایش یافت، اما پس از آن‌که پیش‌بینی‌ها درباره تقاضای نفت در سال ۲۰۲۶ کاهش پیدا کرد، ثابت شد. معاملات آتی نفت خام برنت در حدود ۸۸ دلار در هر بشکه و نفت خام وست تگزاس اینترمدیت آمریکا در حدود ۸۳ دلار در هر بشکه انجام می‌شد.