آغاز صادرات محموله‌های‌ نفت عراق از مسیر سوریه

جورجینا مک‌کارتنی و فراس دلاتی
خبرگزاری رویترز / ۲۳ ژوئیه ۲۰۲۶ (۱ مرداد ۱۴۰۵)

بر اساس داده‌های کشتیرانی و اظهارات دو منبع آگاه از عملیات، ایالات متحده برای اولین بار واردات نفت کوره با مبدأ عراق را که از طریق سوریه حمل شده، آغاز کرده است. این اتفاق در حالی رخ می‌دهد که عراق پس از اختلال در مسیرهای تجاری خلیج فارس در اوایل سال جاری، مسیر صادراتی خود از دریای مدیترانه را گسترش داده است.

این مسیر جایگزین، نمونه دیگری از تلاش شرکت‌های کشتیرانی برای یافتن راه‌هایی برای جابجایی محموله‌ها در سراسر جهان با دور زدن تنگه هرمز است؛ تنگه‌ای که برای چندین ماه عملاً بسته شده و با ادامه جنگ ایران، صادرات نفت خلیج فارس را با مشکل مواجه کرده است.

بر اساس داده‌های کشتیرانی شرکت کپلر، سه نفتکش افرامکس بین ماه‌های ژوئن و ژوئیه نفت کوره را در بندر بانیاس سوریه در دریای مدیترانه بارگیری کرده‌اند تا به سواحل جنوبی آمریکا تحویل دهند؛ محموله‌هایی که به گفته منابع دارای اطلاع مستقیم از عملیات در پایانه سوریه، مبدأ عراقی داشته‌اند.

اولین نفتکش، با نام «آن پشن» (On Passion)، در ۱۷ ژوئن با حدود ۷۱۶ هزار و ۶۰۰ بشکه نفت کوره، بانیاس را ترک کرد. بر اساس داده‌های کپلر، حدود ۴۸۷ هزار و ۶۰۰ بشکه از این محموله در اواسط ژوئیه در باهاما تخلیه شد و قرار است مابقی آن اواخر همین ماه در تگزاس تخلیه شود.

نفتکش «نیسوس کریستینا» (Nissos Christina) حدود ۲۸۸ هزار و ۵۰۰ بشکه را در بانیاس بارگیری کرد و تا ۸ ژوئیه این بندر را ترک کرد و قرار است در اوایل ماه اوت در سواحل جنوبی آمریکا تخلیه شود، در حالی که نفتکش «گرین واریر» (Green Warrior) در اواسط تا اواخر ژوئیه حدود ۴۱۴ هزار و ۴۰۰ بشکه نفت کوره را برای ورود به ایالات متحده در هفته سوم ماه اوت بارگیری کرده است.

منابع مذکور گفتند که این محموله‌ها حامل نفت کوره عراق است که با کامیون از مرز عبور داده شده و در بانیاس بارگیری شده است. بر اساس داده‌های کپلر، این‌ها اولین محموله‌های نفت کوره از سوریه هستند که تا کنون مقصدشان ایالات متحده بوده است.

یک مهندس در پایانه بانیاس گفت که سوریه سال‌ها نفت خام یا فرآورده‌های نفتی صادر نکرده بود، به جز یک محموله در سپتامبر ۲۰۲۵. این مهندس افزود: «تمام محموله‌های فعلی از بانیاس محدود به نفت کوره عراق است.»

شرکت دولتی نفت سوریه (SPC) بلافاصله به درخواست اظهارنظر پاسخ نداد.

شرکت نفت سوریه در ماه ژوئن به رویترز گفته بود که بانیاس از زمان ایجاد مسیر جدید صادرات مجدد در اوایل ماه مه، هر ۷ تا ۱۰ روز یک نفتکش نفت کوره عراق را بارگیری کرده است؛ عملیاتی که با تخلیه روزانه حدود ۹۰۰ تانکر کامیونی در این پایانه پشتیبانی می‌شود.

داده‌های کشتیرانی LSEG نشان می‌دهد که نفت کوره عراق که از طریق بانیاس صادر شده، به مشتریان مختلفی در سراسر مدیترانه از جمله اسپانیا و مصر نیز تحویل داده شده است.

رویترز ماه گذشته گزارش داد که عراق قصد دارد با صادرات نفت خام و نفتا از طریق سوریه، این توافق را گسترش دهد. اختلال در کشتیرانی از طریق تنگه هرمز، بغداد را بر آن داشت تا به دنبال مسیرهای صادراتی جایگزین باشد. مقامات عراقی و سوری گفتند که عراق قصد دارد حتی پس از عادی شدن تردد از تنگه هرمز، به استفاده از کریدور سوریه به عنوان بخشی از استراتژی متنوع‌سازی صادرات و کاهش وابستگی به یک مسیر واحد، ادامه دهد.

به گفته منابع، اگرچه سوریه تأسیسات بانیاس را برای جابجایی نفت خام و نفتا آماده کرده است، اما صادرات آن محصولات هنوز آغاز نشده و صادرات مجدد در حال حاضر محدود به نفت کوره است.

بر اساس داده‌های کپلر، ایالات متحده از ماه مارس به طور مستقیم نفت کوره عراق را وارد نکرده بود. این داده‌ها نشان می‌دهد که واردات نفت کوره آمریکا معمولاً از تأمین‌کنندگانی از جمله مکزیک، الجزایر و عراق انجام می‌شود.

مت اسمیت، مدیر تحقیقات کالایی در کپلر گفت: «به نظر می‌رسد یک فشار از یک سو و یک کشش از سوی دیگر وجود دارد: بانیاس در ماه‌های اخیر صادرات نفت کوره را افزایش داده است، در حالی که منطقه خلیج آمریکا مجبور است شکاف عرضه ناشی از جریان‌های خلیج [فارس] را پر کند.»

این محموله‌ها نشان می‌دهد که چگونه جریان‌های تجاری منطقه‌ای پس از اختلال در کشتیرانی خلیج فارس به دلیل جنگ ایران به تکامل خود ادامه داده‌اند؛ به طوری که عراق به طور فزاینده‌ای برای رسیدن به مشتریان در اروپا، آفریقا و اکنون آمریکای شمالی به بندر مدیترانه‌ای سوریه متکی شده است.