زلنسکی فرمانده ارشد ارتش اوکراین را برکنار کرد

یاروسلاو لوکیواند و پل آدامز / بی‌بی‌سی نیوز / ۲۲ ژوئیه ۲۰۲۶

رئیس‌جمهور اوکراین، ولودیمیر زلنسکی، فرمانده کل ارتش این کشور، اولکساندر سیرسکی، را برکنار کرد.

این اقدام تنها چند روز پس از برکناری میخایلو فدوروف، وزیر دفاع محبوب، صورت گرفت؛ اقدامی که موجی از اعتراضات خیابانی را در سراسر کشور برانگیخت.

شایعات اولیه مبنی بر اینکه پایان دوره مسئولیت فدوروف به اختلاف میان او و سیرسکی مربوط است، به‌سرعت تأیید شد.

فدوروف ۳۵ ساله به‌طور گسترده به‌خاطر ایجاد تحرک در وزارت دفاع، تحول در نیروهای مسلح و نیز پیشبرد مبارزه با فساد مورد تحسین قرار گرفته است. در مقابل، سیرسکی ۶۰ ساله از سوی بسیاری در اوکراین به‌عنوان فرماندهی با سبک شوروی‌محور تلقی می‌شود که تمایلی به اجرای تغییرات بنیادین در ارتش ندارد.

سیرسکی در پیام خداحافظی خود در تلگرام از عملکردش دفاع کرد و نوشت: «ارتشی که دو سال پیش درگیر یک کارزار دفاعی دشوار بود، اکنون در وضعیت تهاجمی قرار دارد.»

او افزود: «من ارتشی را به جانشین خود تحویل می‌دهم که نه‌تنها خطوط را حفظ کرده، بلکه در حال پیشروی است... صمیمانه امیدوارم این پیشروی ادامه یابد.»

سیرسکی با میخایلو دراپاتی، ژنرال ۴۳ ساله و محبوب و باتجربه در میدان نبرد، جایگزین شد.

دراپاتی در فیسبوک نوشت: «با مسئولیت‌پذیری، تمرکز کامل و با احترام به مردمی که امروز از کشور ما دفاع می‌کنند، کار خواهم کرد.»

او همچنین از سیرسکی «برای تلاش‌های مستمرش در تقویت ارتش اوکراین» قدردانی کرد و افزود: «من در همین ارتش رشد کرده‌ام.»

زلنسکی در ویدیویی که شامگاه سه‌شنبه در شبکه‌های اجتماعی منتشر کرد، از سیرسکی برای کارزارهای نظامی‌اش، از جمله نقش او در دفاع موفق از پایتخت، کی‌یف، در روزهای نخست تهاجم گسترده روسیه در سال ۲۰۲۲، قدردانی کرد.

زلنسکی همچنین فاش کرد که همان روز با فدوروف دیدار کرده و به او «یک جایگاه شایسته در ساختار قدرت» پیشنهاد داده است، اما نگفت که آیا این پیشنهاد پذیرفته شده یا نه.

فدوروف هفته گذشته با یوهنی خمَرا، از مقام‌های ارشد پیشین سرویس امنیتی اوکراین (SBU)، جایگزین شد.

زلنسکی در پیام خود افزود: «تمام تصمیم‌ها فردا رسمیت خواهد یافت.»

در همین حال، فدوروف انتصاب دراپاتی را تبریک گفت و آن را «امیدی تازه در مبارزه انسان‌های آزاد برای آزادی و عدالت» توصیف کرد.

او گفت این تصمیم «صدای تغییری بود که نمی‌شد نادیده گرفت.»

فدوروف همچنین فاش کرد که با سیرسکی تماس گرفته و از او بابت دفاع از منطقه کی‌یف و دیگر «نبردهای تاریخی» تشکر کرده است.

او افزود: «اما ما باید سریع‌تر حرکت کنیم و فصل‌های جدیدی بنویسیم و همه اشتباهات گذشته را اصلاح کنیم.»

فدوروف که تنها در ماه ژانویه به سمت وزیر دفاع منصوب شده بود، به‌طور گسترده به‌خاطر استفاده از داده‌ها برای تحلیل و بهبود عملکرد در خط مقدم مورد تحسین قرار گرفته است.

او که پیش‌تر وزیر تحول دیجیتال بود، از روزهای نخست تهاجم گسترده، با راه‌اندازی «ارتش فناوری اطلاعات اوکراین» برای انجام حملات سایبری علیه روسیه فعال بود.

او بعدها کارزار موفق جمع‌آوری کمک مالی با عنوان «ارتش پهپادها» را رهبری کرد و همچنین عناصر «بازی‌وارسازی» را به جنگ وارد کرد؛ از جمله طراحی سیستمی که به یگان‌های نظامی اوکراین برای هدف قرار دادن تجهیزات روسیه امتیاز اعطا می‌کرد.

برکناری فدوروف به شش روز اعتراضات گسترده منجر شد و فشارها بر زلنسکی برای برکناری سیرسکی افزایش یافت.

به نظر می‌رسد زلنسکی با جایگزینی سیرسکی با دراپاتی، که به‌عنوان فرمانده‌ای جوان‌تر و نوآورتر شناخته می‌شود، به این فشارها تن داده است. گفته می‌شود دراپاتی از دوستان نزدیک فدوروف نیز هست.

حمایت صریح فدوروف از دراپاتی احتمالاً تا حدی به کاهش بحران سیاسی هفته گذشته کمک خواهد کرد.

در حال حاضر، خمَرا به‌عنوان وزیر دفاع موقت در سمت خود باقی مانده است. زلنسکی از او و دراپاتی خواسته است راهبرد دفاعی جدیدی تدوین کنند که موضوعات کلیدی مانند اصلاح ساختار یگان‌های نظامی، تأمین تسلیحات و پهپادها را در بر بگیرد.

سیرسکی روز دوشنبه در یادداشتی برای وب‌سایت Militarny درباره رابطه‌اش با فدوروف نوشت: «من رابطه‌مان را کاری می‌دیدم... اگر کسی را آزرده‌ام، میخایلو آلبرتویچ [فدوروف]، عذرخواهی می‌کنم.»

او افزود که مسائل مربوط به قراردادهای نظامی، تدارکات و بسیج بسیار پیچیده‌تر از آن چیزی است که بسیاری تصور می‌کنند.

وی گفت: «تصمیم‌هایی که جان انسان‌ها به آن وابسته است با شعار گرفته نمی‌شود. این کار واقعی است، نه هیاهوی عمومی پیرامون آن، که جنگ را می‌برد.»

با این حال، معترضان همچنان خواستار بازگشت فدوروف به جایگاهی با اختیارات واقعی هستند تا بتواند روند نوآوری در نبرد اوکراین با روسیه را ادامه دهد.

اگر چنین جایگاهی به او داده شود، زلنسکی می‌تواند آسیب فوری را جبران کند؛ اما بسیاری از مردم او را به‌خاطر آنچه از ابتدا انتخابی نادرست می‌دانستند، نخواهند بخشید.