iran-emrooz.net | Wed, 13.05.2026, 10:04

خواجه محمد آصف، وزیر دفاع پاکستان، از احتمال گسترش چارچوب همکاری دفاعی و اقتصادی منطقه‌ای با مشارکت قطر و ترکیه خبر داد و گفت این سازوکار می‌تواند در آینده به یک پیمان امنیتی گسترده‌تر با هدف تقویت همکاری‌های منطقه‌ای تبدیل شود.

آصف در گفت‌وگو با رسانه پاکستانی «هم نیوز»(Hum News) اظهار داشت که مذاکرات درباره این چارچوب در مراحل مختلف نهایی‌سازی قرار دارد و ممکن است در آینده این کشورها نیز به آن بپیوندند.

پاکستان سال گذشته با عربستان سعودی «توافق‌نامه راهبردی دفاع متقابل» امضا کرده بود؛ توافقی که بر اساس آن هرگونه تجاوز علیه یکی از دو کشور، حمله به هر دو تلقی می‌شود.

اظهارات اخیر او درباره پیوستن قطر و ترکیه به عربستان سعودی و پاکستان در قالب این پیمان، نشانه شکل‌گیری نوعی «ناتوی اسلامی» تلقی شده است؛ مفهومی که در بحبوحه بحران‌های امنیت منطقه‌ای و جهانی در سال‌های اخیر مطرح شده بود.

آصف گفت: «این ترتیبی که نهایی شده، یا بخشی از آن نهایی شده، یا در حال نهایی شدن است، در دست اجرا قرار دارد. این یک سازوکار برای آینده است که طبیعتاً زمان حال را نیز در بر می‌گیرد.»

او افزود: «و اگر این پیمان موجود میان عربستان سعودی و پاکستان، با پیوستن قطر و ترکیه نیز همراه شود، بسیار قابل استقبال خواهد بود که چنین سازوکار اقتصادی و دفاعی میان کشورهای منطقه ما شکل بگیرد تا وابستگی به خارج از منطقه به حداقل برسد.»

وزیر دفاع پاکستان همچنین تأکید کرد که این سازوکار پیشنهادی علیه هیچ کشوری نیست، بلکه هدف آن تقویت ثبات منطقه‌ای و کاهش وابستگی خارجی است.

او گفت: «وابستگی در جهان همچنان وجود خواهد داشت؛ جامعه‌ای بین‌المللی وجود دارد که همه کشورها از نظر اقتصادی و سایر حوزه‌ها به هم مرتبط هستند. اما برای حفظ صلح در منطقه خودمان، فکر می‌کنم این پیمان علیه هیچ‌کس نیست، بلکه برای حفاظت از صلح در منطقه ما بسیار اهمیت دارد.»

پاکستان و عربستان سعودی این پیمان دفاعی را در جریان سفر رسمی شهباز شریف، نخست‌وزیر پاکستان، به ریاض و به دعوت محمد بن سلمان بن عبدالعزیز آل سعود، ولیعهد و نخست‌وزیر عربستان سعودی، امضا کردند.

بر اساس بیانیه مشترک منتشرشده پس از این سفر، «با تکیه بر شراکت تاریخی نزدیک به هشت دهه میان پادشاهی عربستان سعودی و جمهوری اسلامی پاکستان، و بر مبنای پیوندهای برادری و همبستگی اسلامی، همچنین منافع راهبردی مشترک و همکاری نزدیک دفاعی میان دو کشور، ولیعهد عربستان و نخست‌وزیر پاکستان توافق‌نامه راهبردی دفاع متقابل را امضا کردند.»

هند نیز در پی امضای «توافق‌نامه راهبردی دفاع متقابل» میان عربستان سعودی و پاکستان واکنش نشان داده و اعلام کرده است که پیامدهای این پیمان را برای امنیت ملی هند و ثبات منطقه‌ای و جهانی به دقت بررسی خواهد کرد.

در بیانیه‌ای که از سوی وزارت امور خارجه هند (MEA) منتشر شد، رندهیر جیسوال، سخنگوی این وزارتخانه، اعلام کرد که دهلی‌نو از رسمی‌شدن آنچه «یک سازوکار دیرینه» میان عربستان سعودی و پاکستان توصیف شد، آگاه است و در عین حال پیامدهای احتمالی آن را با دقت بررسی خواهد کرد.

جیسوال همچنین تأکید کرد که امنیت ملی هند در پرتو این تحول، در اولویت کامل قرار دارد.

در بیانیه وزارت امور خارجه هند آمده است: «ما گزارش‌های مربوط به امضای پیمان راهبردی دفاع متقابل میان عربستان سعودی و پاکستان را مشاهده کرده‌ایم. دولت از این تحول، که رسمیت‌بخشیدن به یک سازوکار دیرینه میان دو کشور است، آگاه بود و این موضوع مدتی در دست بررسی قرار داشت. ما پیامدهای این تحول را برای امنیت ملی خود و نیز برای ثبات منطقه‌ای و جهانی مطالعه خواهیم کرد. دولت همچنان متعهد به حفاظت از منافع ملی هند و تضمین امنیت جامع ملی در همه حوزه‌ها است.»