| صفحه نخست | خبر و گزارش | سياست | انديشه | فرهنگ و ادبيات | زندگی | محیط زیست | RSS |
یک مقام دولت آمریکا:
«ما نمیدانیم چه کسی در ایران مسئول است»
مارک کاپوتو، دیو لاولر، باراک راوید / اکسیوس
دونالد ترامپ به خبرنگاران گفته بود انتظار داشته باشند تا روز دوشنبه یک توافق صلح با ایران حاصل شود، و صبح دوشنبه نیز اعلام کرد که معاون رئیسجمهور، جیدی ونس، برای انجام مذاکرات راهی اسلامآباد است. اما در واقع، ونس همچنان در واشنگتن حضور داشت و منتظر سیگنالی از تهران بود تا سوار هواپیما شود — نشانهای از عدم قطعیت عمیق درباره آنچه در ادامه رخ خواهد داد.
تصویر کلی: ترامپ میخواهد جنگ همین حالا و بر اساس شرایط خودش پایان یابد. اما تنها یک روز تا پایان آتشبس باقی مانده، ایران همچنان کنترل تنگه هرمز را در اختیار دارد، و طرفین تاکنون حتی نتوانستهاند زمان برگزاری یک دیدار را تعیین کنند. بنابراین، جنگ ممکن است در آستانه گسترشی بزرگ قرار داشته باشد.
یک مقام دولت آمریکا به اکسیوس گفت: «او از این وضعیت خسته شده. میخواهد کار تمام شود. خوشش نمیآید ایران از [کنترل تنگه] بهعنوان اهرم فشار علیه خاورمیانه استفاده کند. خوشش نمیآید این را بالای سر ما نگه دارند. دیگر نمیخواهد بجنگد. اما اگر احساس کند مجبور است، این کار را خواهد کرد.»
جزئیات: هنوز پنجرهای برای دستیابی به توافق — دستکم برای تمدید آتشبس — وجود دارد.
هفته گذشته پیشرفت واقعی در مذاکرات حاصل شد. تا روز جمعه، اظهارات خوشبینانه ترامپ درباره نزدیک بودن صلح — او به اکسیوس گفته بود توافق «ظرف یک یا دو روز» حاصل میشود — قابل باور به نظر میرسید.
عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، بهتازگی اعلام کرده بود که تنگه «کاملاً باز» است. بازارهای جهانی نیز بهشدت خوشحال شدند. اما تنها طی ۲۴ ساعت، اوضاع بار دیگر به آستانه جنگ بازگشت.
چند ساعت پس از آنکه عراقچی روز شنبه باز بودن تنگه را اعلام کرد، سپاه پاسداران انقلاب اسلامی به نفتکشهایی که قصد عبور داشتند شلیک کرد و دلیل آن را امتناع ترامپ از رفع محاصره خود عنوان کرد.
مقامهای آمریکایی این اقدام را نشانهای از شکاف میان محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس، و احمد وحیدی، فرمانده سپاه، دانستند.
یک مقام ارشد دولت آمریکا گفت: «فکر میکردیم با افراد درست مذاکره میکنیم، به ترکیبی از مواردی که توافق شده و قابل اعلام است رسیده بودند. اما اتفاقی که افتاد این بود که تیم ایرانی برگشت و سپاه و افراد مشابه گفتند: “نه، نه. شما از طرف ما صحبت نمیکنید.”»
او افزود: «الان یک شکاف واقعی بین این جناحها وجود دارد و ما مطمئن نیستیم کدامیک پیروز خواهد شد. امیدواریم تیمی که با آن مذاکره کردیم برنده شود.»
یک مقام دیگر آمریکایی نیز گفت: «ما نمیدانیم چه کسی در آنجا مسئول است و خودشان هم نمیدانند. این مسئله باید در داخلشان حلوفصل شود.»
روز یکشنبه، ۲۴ ساعت بعد، آمریکا با شلیک به یک کشتی باری با پرچم ایران در خارج از تنگه و توقیف آن در خلیج عمان، تنش را افزایش داد.
سوی دیگر ماجرا: اظهارنظرهای پیدرپی ترامپ نیز بر سردرگمی افزوده، زیرا او میان تهدید، خوشبینی و اظهارات نادرست در نوسان بوده است.
در حالی که مذاکرهکنندگان او پیشنهاد آزادسازی ۲۰ میلیارد دلار از داراییهای مسدودشده در ازای ذخایر اورانیوم ایران را مطرح کرده و درباره توقف موقت غنیسازی گفتوگو میکردند، ترامپ بهاشتباه به چند خبرنگار گفت ایران با کنار گذاشتن ذخایر و غنیسازی موافقت کرده — آن هم بدون نیاز به آزادسازی پولها.
زمانی که مذاکرات دچار مشکل شد، او مجموعهای از اظهارات متناقض درباره اینکه چه کسی از تیمش به پاکستان خواهد رفت و چه زمانی، مطرح کرد: ابتدا ونس قرار نبود برود، سپس قرار شد برود، بعد گفت در حال پرواز است و بعد دوباره این موضوع را رد کرد. در همین حال، طرف ایرانی همچنان موضعی مبهم داشت.
ترامپ در کنار ادعاهایش درباره نزدیک بودن توافق، تهدیدهایی درباره نابودی پلها و نیروگاههای ایران نیز مطرح کرد.
تهران اینگونه برداشت کرد که این تهدیدها نیت واقعی اوست و دیپلماسی صرفاً پوششی برای یک حمله غافلگیرانه است.
موضع طرفین: مسعود پزشکیان، رئیسجمهور ایران، روز دوشنبه در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «پایبندی به تعهدات، اساس گفتوگوی معنادار است.»
او افزود: «بیاعتمادی تاریخی عمیق در ایران نسبت به رفتار دولت آمریکا همچنان پابرجاست و سیگنالهای غیرسازنده و متناقض مقامهای آمریکایی پیام تلخی دارد؛ آنها بهدنبال تسلیم ایران هستند. ایرانیان در برابر زور تسلیم نمیشوند.»
نگاه نزدیکتر: میانجیهای پاکستانی تلاش کردهاند روند مذاکرات را دوباره به مسیر بازگردانند و پیشنهادها را میان دو طرف منتقل میکنند.
به گفته یک مقام ارشد، آخرین پیشنویس شامل «تحریمها، غنیسازی، پول، گردوغبار (مواد هستهای)، و آینده» است.
با وجود ادعاهای ترامپ، ایران در هیچ مقطعی با کنار گذاشتن دائمی غنیسازی موافقت نکرده است. این مقام توضیح داد: «این موضوع در جایی میان این گزینهها قرار دارد: “ما سلاح هستهای نمیسازیم”، تا “در داخل کشور غنیسازی نمیکنیم”، تا “برای ۵، ۱۰ یا ۱۵ سال به هیچ چیز دست نمیزنیم.”»
در حالی که ترامپ تأکید دارد چنین نخواهد کرد، مقامهای دولت میگویند او احتمالاً برای دستیابی به توافق مناسب، داراییهای ایران را آزاد خواهد کرد. یکی از آنها گفت دولت ایران «ورشکسته» است و افزود: «آنها پول میخواهند، دسترسی به پولهایشان را میخواهند. میخواهند تحریمها برداشته شود.»
او ادامه داد: «ما میخواهیم برخی اهرمها را حفظ کنیم، بهویژه درباره غنیسازی آینده، باز نگه داشتن تنگه و شاید هم بهدست آوردن آن “گردوغبار”. اما همچنان آمادهایم خودمان هم آن مواد را بهدست آوریم.»
پشت صحنه: تیم ترامپ معتقد است ایران بهدلیل محاصره با فشار اقتصادی شدیدی مواجه است.
این مقام گفت: «فکر میکنیم آنها نمیتوانند این وضعیت را دوام بیاورند. ویرانی اقتصادی واقعی است. ایرانیها سرسخت و مقاوماند، اما این خیلی زیاد است.»
او افزود: «ما خوشبین هستیم. شاید بازه زمانی بیش از حد خوشبینانه باشد. به همین دلیل است که بحثهایی درباره اقدامات موقت اقتصادی مطرح شده، مثل باز کردن یک مسیر در تنگه.»
او در پایان گفت: «تا اینجا هنوز به نقطهای نرسیدهاند که دونالد ترامپ بگوید انجامش بدهیم. و هنوز هم به جایی نرسیده که بگوید طرف مقابل با سوءنیت عمل میکند و ما شروع به بمباران میکنیم.»
آنچه باید زیر نظر داشت: ترامپ و تیمش اکنون در حال بررسی این هستند که یک کارزار نظامی جدید چه شکلی خواهد داشت، از جمله اینکه آیا تلاش برای تصرف جزیره استراتژیک خارک انجام شود یا نه.
ترامپ گفته بود کارزار بمباران که از ۲۸ فوریه آغاز شد، ظرف شش هفته به پایان میرسد و او مطمئن شد این ضربالاجل رعایت شود. اما به گفته این مقام، این ممکن است «فقط مرحله اول» بوده باشد.
او گفت: «الان در مرحله دوم هستیم. اینکه مرحله سوم بمباران بیشتر باشد یا یک توافق صلح، به ایرانیها بستگی دارد.»
یادداشت سردبیر آکسیوس: این گزارش اصلاح شده تا روشن شود که ترامپ آخر هفته (نه صبح دوشنبه) گفته بود انتظار دارد تا روز دوشنبه توافقی با ایران حاصل شود (نه اینکه همان روز در اسلامآباد امضا شود).
| |||||||||||||
|
ايران امروز
(نشريه خبری سياسی الکترونیک)
«ايران امروز» از انتشار مقالاتی كه به ديگر سايتها و نشريات نيز ارسال میشوند معذور است. استفاده از مطالب «ايران امروز» تنها با ذكر منبع و نام نويسنده يا مترجم مجاز است.
Iran Emrooz©1998-2026 | editor@iran-emrooz.net
|
