نگاهی به تحلیل ونس درباره علل شکست

تحلیل جی‌دی ونس درباره علل شکست جمهوری‌خواهان: فرار به جلو و فرصت‌طلبانه؟

جی دی ونس، معاون رئیس‌جمهور آمریکا، کمتر از ۲۴ ساعت پس از روشن شدن شکست سنگین جمهوری‌خواهان در انتخابات میان‌دوره‌ای، درباره علل این شکست تحلیلی در حساب کاربری خود در شبکه X ارائه داده است.

او در پیام خود نتیجه می‌گیرد: «همه می‌دانند چرا ما شکست خوردیم. و هر بحث صادقانه‌ای درباره اینکه از این پس چه باید کرد، باید دقیقاً از همین نقطه آغاز شود.»

همچنین، او نوشته است که یک نظرسنج معتبر و مورد اعتماد به او اطلاع داده بود که بسیاری از کسانی که در انتخابات سال ۲۰۲۴ به ترامپ رأی داده‌اند، اکنون ناراضی و خشمگین هستند و از جمهوری‌خواهان روی گردانده‌اند. به گفته او، این رأی‌دهندگان خواهان آن هستند که دولت به جنگ با ایران پایان دهد، بر هزینه‌های زندگی و تورم تمرکز کند، سیاست «اول آمریکا» (America First) را در اولویت قرار دهد و در روابط خود با اسرائیل تجدیدنظر کند.

این موضع‌گیری ونس خیلی سریعتر از آنچه انتظار می‌رفت رخ داده و او در پیام خود ادعا می‌کند که خود دونالد ترامپ نیز با تحلیل او درباره علل شکست موافق است.

جمهوری‌خواهان منتقد ترامپ نیز از این فرصت استفاده کرده و به اظهارات ونس واکنش نشان داده‌اند. به عنوان مثال توماس مَسی، نماینده ایالت کنتاکی در مجلس نمایندگان، در پاسخ به پیام ونس نوشت: «دیر رسیدن بهتر از هرگز نرسیدن است.» مَسی که قبلاً بارها در برابر ترامپ موضع گرفته بود کرسی خود در مجلس نمایندگان را از دست داده بود، زیرا ترامپ در انتخابات مقدماتی حزب جمهوری‌خواه از رقیب انتخاباتی او حمایت کرده بود.

همچنین، مارجوری تیلور گرین، نماینده سابق کنگره که از یکی از حامیان سرسخت ترامپ به منتقد او تبدیل شده بود، در شبکه‌های اجتماعی نوشت که این انتخابات در واقع حکم قاطعی بوده است علیه دونالد ترامپ و نشانه‌ای از شکست کامل حزب جمهوری‌خواه. او همچنین تأکید کرد که ترامپ با جنگ خود، همه‌چیز را به‌طور کامل خراب کرده است.

صرف‌نظر از دلیل مهمتر تحلیل سریع جی‌دی ونس (که در ادامه مطرح خواهد شد)، به نظر می‌رسد که این تحلیل چندان هم برای ترامپ ناخوشایند نباشد و می‌تواند به نوعی فرار به جلو دستگاه دولتی ترامپ نیز قلمداد شود. واکنش ملایم ترامپ و همچنین تمجید دونالد ترامپ جونیور، پسر او، از پیام ونس، این احتمال را تقویت می‌کند («تمام تک‌تک کلمات این پیام حقیقت دارند.»).

در واقع، اینکه جنگ با ایران و افزایش شدید قیمت بنزین در شکست جمهوری‌خواهان نقش بسیار بزرگی بازی کرده، اظهر‌من‌الشمس است و غیر قابل انکار. اما اگر تمام توجه‌ها صرفاً بر همین دو موضوع متمرکز شوند، دلایل دیگر شکست انتخاباتی که مستقیما به دموکراسی و اختلاف فاحش طبقاتی در آمریکا مربوط هستند، به حاشیه رانده خواهند شد. نظرسنجی‌های پس از انتخابات که از سوی شبکه‌های تلویزیونی مختلف انجام شده‌اند، نشان می‌دهند که نگرانی رأی‌دهندگان به‌هیچ‌وجه تنها به قیمت بنزین محدود نبوده است. وضعیت دموکراسی و فساد در دولت (با ۸۸ درصد در صدر) نیز از موضوعاتی بوده‌اند که توجه و نگرانی بسیاری از رأی‌دهندگان را به خود جلب کرده‌اند. با این حال، دولت ترامپ (از جمله جی‌دی ونس) حتی به مراتب کمتر از موضوع جنگ و قیمت بنزین تمایل دارد درباره این مسائل صحبت کند.

از سوی دیگر، شکی نیست که علاوه بر فرار به جلو مورد اشاره در بالا و مسئولیت مستقیم جی دی ونس در مشکلاتی که ناگفته مانده‌اند، او با این عمل خود فاصله و اختلاف‌نظر آشکاری را با ترامپ نشان داده و به سرعت از او فاصله گرفته است. به این ترتیب، دو سال پیش از انتخابات ریاست‌جمهوری آینده، اوعملاً آغازگر موجی از مقصر دانستن یکدیگر و بحث بر سر تغییر مسیر سیاسی در اردوگاه جمهوری‌خواهان شده است.

اینکه ونس خود را از ترامپ متمایز می‌کند، چندان تعجب‌آور نیست. از زمانی که ترامپ او را به‌عنوان معاون رئیس‌جمهور انتخاب کرد، ونس به‌عنوان گزینه اصلی جانشینی او شناخته می‌شد. اما اکنون محبوبیت پایین ترامپ و شکست جمهوری‌خواهان، به مانعی برای آینده سیاسی او تبدیل شده است و تنها در صورتی ممکن است شانسی برای جانشینی ترامپ داشته باشد که بتواند به‌عنوان یک چهره سیاسی مستقل و متمایز از ترامپ شناخته شود. اما مشکل همه ونس در این است که او به‌عنوان معاون رئیس‌جمهور، بخشی از دولتی است که مردم آشکارا از آن ناراضی هستند.

از سوی دیگر، اکنون دیگر کسی مجبور نیست از ترس به خطر افتادن آینده سیاسی خود، انتقاد از ترامپ را کنار بگذارد؛ برعکس، ممکن است از این پس، عدم فاصله با ترامپ و مواضع او به موقعیت و آینده سیاسی افراد آسیب برساند.

به عنوان نمونه، ران دی‌سانتیس، فرماندار فلوریدا که دوره فرمانداری‌اش در ماه ژانویه به پایان می‌رسد و یکی دیگر از چهره‌هایی که ممکن است نامزد انتخابات ریاست‌جمهوری آینده شود، در واکنشی به نتایج انتخابات اظهار کرده که جمهوری‌خواهان «تقریباً به‌طور کامل از صحنه حذف شده‌اند». به گفته او، از میان ده ایالت بزرگ آمریکا، تنها یک ایالت همچنان تحت کنترل جمهوری‌خواهان است و آن فلوریدا است.

احتمالاً.

با در نظر گرفتن اینکه به احتمال بسیار زیاد در نیمه دوم دوره ریاست‌جمهوری ترامپ، میزان وفاداری جمهوری‌خواهان به او بیش از پیش کاهش یافته، دامنه انتقادها به او به چند چهره شناخته‌شده محدود نخواهد ماند و حتی به نوعی اعلام برائت از او تبدیل شود، اقدام ونس حتی ممکن است بیش از آنکه به نفع او باشد، وجهه‌اش را به‌عنوان سیاستمداری فرصت‌طلب که دائماً مواضع خود را تغییر می‌دهد، تقویت کند؛ تصویری که از قبل نیز درباره او‌ در اذهان محافل سیاسی آمریکا وجود دارد (مراجعه کنید به اینجا به مقاله‌ای در نشریه معتبر آتلانتیک درباره تغییر موضع جی دی ونس درباره دونالد ترامپ).

علاوه بر این، ائتلاف جنبش ماگا که در انتخابات سال ۲۰۲۴ شکل گرفته بود، اکنون عملاً از هم پاشیده است و حزب محافظه‌کار در آستانه تقسیم شدن به جناح‌های متفاوت و بعضاً متخاصم است. معلوم نیست جی‌دی ونس که تاکنون تلاش کرده بود خود را نامزدی نشان دهد که برای همه جناح‌های محافظه‌کار قابل‌قبول است، در آینده می‌خواهد کدام یک از این جناح‌ها را مخاطب قرار داده و حمایت آن‌ را جلب کند، زیرا که دوران نشستن میان چندین صندلی در درون حزب جمهوریخواه به سر آمده است.