ترامپ از آتش‌بس انرژی میان روسیه و اوکراین خبر داد؛ بی‌خبری زلنسکی
دنیل فلین و استیو هالند / خبرگزاری رویترز / ۱۱ اکتبر ۲۰۲۶
دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، روز یکشنبه به‌طور غیرمنتظره‌ای خبر از برقراری آتش‌بس انرژی میان روسیه و اوکراین داد و اعلام کرد که این تصمیم «بلافاصله اجرایی می‌شود»؛ با این حال، ولودیمیر زلنسکی، رهبر اوکراین، اظهار داشت که همچنان منتظر دریافت جزئیات این توافق است.
هنوز واکنشی از سوی مسکو نسبت به این خبر منتشر نشده است؛ خبری که پس از روزها فشار شدید ترامپ بر اوکراین برای توقف حملات به پالایشگاه‌های نفت روسیه اعلام شد. ترامپ این حملات را عامل افزایش قیمت گازوئیل می‌داند؛ وضعیتی که در آستانه انتخابات میان‌دوره‌ای ماه آینده آمریکا، به حزب جمهوری‌خواه او لطمه می‌زند.
در پی وخامت شدید روابط، ترامپ روز شنبه به زلنسکی هشدار داد که «بهتر است هرچه سریع‌تر» حملات به پالایشگاه‌های روسیه را متوقف کند و از اوکراینی‌ها خواست تا در انتخابات جدید، رهبر خود را تغییر دهند. ترامپ گفت که زلنسکی فرصت‌های متعددی را برای دستیابی به توافق با مسکو از دست داده است.
ترامپ روز یکشنبه در پستی در پلتفرم «تروث سوشال» (Truth Social) به‌طور غیرمنتظره اعلام کرد که اوکراین و روسیه بر سر آتش‌بس انرژی توافق کرده‌اند، اما توضیحات بیشتری در این باره ارائه نکرد.
ترامپ نوشت: «از همین لحظه، یک آتش‌بس انرژی در جنگ میان روسیه و اوکراین برقرار است. هر دو طرف توافق کرده‌اند. آن را نقض نکنید!»
ترامپ که جنگ او در ایران عامل اصلی افزایش جهانی قیمت سوخت شناخته می‌شود، پیش‌تر نیز در اواسط سپتامبر خبر از آتش‌بس انرژی در اوکراین داده بود؛ هرچند هیچ‌یک از طرفین هرگز دستیابی به چنین توافقی را تأیید نکردند.
زلنسکی در پستی در اپلیکیشن تلگرام اعلام کرد که درباره اظهارات ترامپ با مارک روته (دبیرکل ناتو)، مارک کارنی (نخست‌وزیر کانادا) و الکساندر استوب (رئیس‌جمهور فنلاند) گفتگو کرده است.
او گفت: «اوکراین از این آتش‌بس حمایت می‌کند و مهم است که روسیه نیز از آن حمایت کند. ما منتظر دریافت جزئیات از سوی طرف آمریکایی هستیم.»
چند ساعت پیش از آن، زلنسکی در برابر فشارهای آمریکا برای توقف یک‌جانبه حملات اوکراین به پالایشگاه‌های روسیه مقاومت کرده و بر موضع دیرینه خود تأکید ورزیده بود؛ موضعی مبنی بر اینکه تنها در صورتی حاضر به انجام این کار است که ولادیمیر پوتین، رئیس‌جمهور روسیه، حملات به زیرساخت‌های برق اوکراین را متوقف کند. زلنسکی گفت که هرگونه توافق آتش‌بسی از این دست باید با «تضمین‌های واقعی» همراه باشد.
زلنسکی اظهار داشت: «علت واقعی جنگ در اروپا، روسیه است و تنها روسیه. توقف حملات به زیرساخت‌های انرژی حتی از همین امروز امکان‌پذیر است، اما پوتین نمی‌خواهد چنین کاری انجام دهد.»
وعده برگزاری انتخابات
ترامپ همچنین خواستار برگزاری انتخابات در اوکراین شد؛ انتخاباتی که از زمان تهاجم روسیه در سال ۲۰۲۲ به حالت تعلیق درآمده است. زلنسکی در پاسخ گفت که اگر پوتین با یک آتش‌بس ۶۰ روزه موافقت کند، او انتخابات را برگزار خواهد کرد.
زلنسکی گفت که انتخاب رهبر «بر عهده خود اوکراینی‌هاست»، اما افزود که پیش از آن باید به درگیری‌ها پایان داده شود. قوانین اوکراین به دلایل امنیتی، برگزاری انتخابات در شرایط حکومت نظامی را ممنوع می‌داند.
زلنسکی گفت: «لطفاً به پوتین بگویید: دو ماه، یعنی ۶۰ روز آتش‌بس کامل به ما بدهد؛ ۶۰ روز، و ما انتخابات را برگزار خواهیم کرد.»
رهبر اوکراین اتهام مقصر بودن خود در افزایش قیمت انرژی را رد کرد و افزود که «همه در جهان» می‌دانند جنگ در خاورمیانه عامل بزرگ‌تری در این زمینه بوده است.
افزایش شدید قیمت جهانی گازوئیل که پس از آغاز جنگ در فوریه رخ داد، به یک معضل سیاسی برای حزب جمهوری‌خواه ترامپ در آستانه انتخابات میان‌دوره‌ای کنگره تبدیل شده است؛ انتخاباتی که در آن دموکرات‌های مخالف ممکن است کنترل یکی از دو مجلس یا هر دوی آن‌ها را به دست آورند.
روز شنبه، زلنسکی با خشم به خبر ترامپ مبنی بر توافق تأمین گازوئیل با روسیه واکنش نشان داد و گفت که این اقدام موجب جسورتر شدن مسکو در حملات به اوکراین و افزایش تلفات غیرنظامیان خواهد شد.
تحلیلگران معتقدند بعید است توافق ترامپ با مسکو برای تأمین گازوئیل منجر به کاهش پایدار قیمت سوخت شود، زیرا حجم سوخت مورد نظر بسیار ناچیز است.
بر اساس جزئیات این توافق که روز جمعه توسط ترامپ اعلام شد، روسیه بلافاصله بیش از ۳۰۰ هزار تن متریک گازوئیل — معادل حدود ۲.۲۵ میلیون بشکه سوخت — به بازارهای آمریکا و جهان عرضه خواهد کرد. این در حالی است که ایالات متحده روزانه حدود ۱.۵ میلیون بشکه گازوئیل صادر می‌کند. این توافق مربوط به دیزل همچنین با انتقاد قانون‌گذاران آمریکایی، از جمله «دان بیکن» — نماینده جمهوری‌خواه و هم‌حزبی ترامپ — مواجه شد؛ او اظهار داشت که زمان اعمال تحریم‌های بیشتر است، نه لغو آن‌ها.
خشم ساکنان کی‌یف
در خیابان‌های کی‌یف، شماری از ساکنان نسبت به پیشنهاد ترامپ مبنی بر اینکه اوکراین باید رهبر جدیدی پیدا کند که مایل به توافق با ولادیمیر پوتین، رئیس‌جمهور روسیه باشد، ابراز خشم کردند.
سابینا، معلم ۴۰ ساله مقطع ابتدایی، گفت: «هیچ‌کس حق ندارد به ما بگوید چه کار کنیم، به‌ویژه اینکه در زمان جنگ امکان برگزاری انتخابات وجود ندارد.» او اظهارات ترامپ را «خیانتی از سوی شرکای ما» توصیف کرد.
زلنسکی اعلام کرد که روز یکشنبه به گفتگوها با رهبران اروپایی ادامه خواهد داد؛ همچنین مذاکرات روزانه‌ای پیرامون بسته‌های تکمیلی پدافند هوایی، از جمله مهمات برای هواپیماهای جنگی که برای سرنگونی پهپادهای جت روسیه به کار می‌روند، در جریان است.
قرار است آندری سیبیها، وزیر امور خارجه اوکراین، روز دوشنبه در نشست شورای امور خارجی اتحادیه اروپا شرکت کند؛ نشستی که انتظار می‌رود در آن موضوع افزایش فشار تحریم‌ها بر روسیه و پیشبرد مذاکرات مربوط به پیوستن اوکراین به اتحادیه اروپا مورد بحث و بررسی قرار گیرد.
