خطرات تنگه هرمز دستمزد کاپیتان‌های نفتکش را به سطح بی‌سابقه‌ای رساند
در حالی که مالکان کشتی‌ها برای تداوم تردد شناورها از یکی از خطرناک‌ترین گلوگاه‌های انرژی جهان تلاش می‌کنند، به کاپیتان‌های نفتکش‌هایی که از تنگه هرمز عبور می‌کنند، پیشنهاد حقوق ماهانه تا سقف ۱۰۰ هزار دلار به همراه پاداش ۵۰ هزار دلاری برای هر بار عبور داده می‌شود.
روزنامه فایننشال تایمز روز چهارشنبه گزارش داد که این بسته‌های پرداختی فوق‌العاده در شرایطی ارائه می‌شوند که ایران حملات خود به کشتیرانی را تشدید کرده و تولیدکنندگان نفت در خلیج فارس به دنبال حفظ جریان صادرات نفت خام از طریق این تنگه هستند.
افزایش دستمزد خدمه، بخشی از رشد گسترده‌تر هزینه‌های انتقال نفت از طریق تنگه هرمز است. به گزارش فایننشال تایمز، نرخ کرایه حمل‌ونقل محموله‌ها در این تنگه در هفته جاری به حدود ۱.۳ میلیون دلار در روز رسیده است؛ این در حالی است که رقم مذکور در سال گذشته بین ۲۰ تا ۵۰ هزار دلار در روز بود.
در شرایط عادی، کاپیتان‌های نفتکش ماهانه حدود ۱۵ هزار دلار درآمد دارند، در حالی که درآمد ملوانان عادی ممکن است به حداقل ۱۵۰۰ دلار برسد. خدمه هنگام فعالیت در جنوب دریای سرخ و دریای عمان، دو برابر حقوق معمول خود را دریافت می‌کنند. در جریان عبور واقعی از تنگه هرمز، ملوانان عادی می‌توانند چهار تا شش برابر دستمزد معمول خود را دریافت کنند.
بیشتر سفرها از طریق این تنگه به صورت عملیات رفت‌وبرگشت (شاتل) انجام می‌شود و نفتکشهای اختصاصی، سفرهای مکرری را صورت می‌دهند. این امر به خدمه امکان می‌دهد تا ماه‌ها از نرخ‌های بالاتر درآمد کسب کنند، اما در عین حال آن‌ها را در معرض تهدید مداوم حملات موشکی و پهپادی قرار می‌دهد.
میزان این خطرات در هفته‌های اخیر به شدت افزایش یافته است. فایننشال تایمز گزارش داد که به گفته شرکت امنیت دریایی «ونگارد» (Vanguard)، از ۲۰ سپتامبر تاکنون دست‌کم ۱۴ حمله در منطقه هرمز رخ داده است که شامل هدف قرار گرفتن چهار کشتی از روز شنبه می‌شود.
بر اساس گزارش فایننشال تایمز، سازمان بین‌المللی دریانوردی ثبت کرده است که از زمان آغاز درگیری‌ها در ۲۸ فوریه، دست‌کم ۹۳ کشتی مورد حمله قرار گرفته و ۲۴ دریانورد نیز جان خود را از دست داده‌اند.
جهش هزینه‌های حمل‌ونقل و بیمه
دستمزد خدمه تنها بخشی از هزینه‌های رو به افزایش انتقال نفت خام خلیج فارس است. یک نفتکش بسیار بزرگ (VLCC) معمولی می‌تواند حدود ۲ میلیون بشکه نفت حمل کند و خدمه‌ای تا سقف ۳۵ نفر دارد. ورود به خلیج [فارس]، بارگیری نفت خام و خروج مجدد، معمولاً حدود چهار روز طول می‌کشد.
در حال حاضر تنها تعداد محدودی از کشتی‌ها حاضر به انجام این سفر هستند. برخی نفت‌کش‌ها محموله خود را به آب‌های نزدیک فجیره در دریای عمان می‌برند؛ جایی که بار برای انتقال به مقصد نهایی، به کشتی‌های دیگر منتقل می‌شود.
مالکان کشتی‌ها همچنین مبالغ بسیار بالاتری را بابت حق بیمه ریسک جنگ می‌پردازند. به گفته کارگزاران بیمه که در گزارش «فایننشال تایمز» به آن‌ها استناد شده است، نفتکشهای فعال در این منطقه حق بیمه‌ای معادل ۶ تا ۱۰ درصد ارزش بدنه کشتی پرداخت می‌کنند. برای یک ابرنفت‌کش، این رقم می‌تواند به معنای هزینه‌ای تا سقف ۲۰ میلیون دلار برای یک سفر به داخل خلیج [فارس] باشد.
هزینه سوخت نیز بر فشارها می‌افزاید. بر اساس داده‌های آژانس گزارش قیمت «آرگوس» (Argus)، قیمت سوخت مورد استفاده ابرنفت‌کش‌ها در فجیره، روز دوشنبه به ۶۸۶ دلار در هر تن رسید که نسبت به سال گذشته ۶۷ درصد افزایش نشان می‌دهد.
نتیجه این وضعیت، افزایش شدید هزینه حمل هر محموله است؛ آن هم پیش از آنکه نفت خام به مقصد نهایی خود برسد.
دریانوردان با انتخابی دشوار روبرو هستند
هدف از پرداخت دستمزدهای بالاتر، جبران خطرات برای خدمه است، اما برخی دریانوردان می‌گویند که این پول اضافی لزوماً به معنای داوطلبانه بودن سفرها نیست.
مانوج یاداو، دبیرکل «اتحادیه دریانوردان پیشرو هند»، به فایننشال تایمز گفت که مالکان کشتی‌ها بسته‌های حقوقی کلانی پیشنهاد می‌دهند، اما در برخی موارد، خدمه‌ای را که تمایلی به عبور از منطقه خطر ندارند، تحت فشار می‌گذارند.
اسکات برگرون، مدیر اجرایی شرکت حمل‌ونقل دریایی «اولدندورف کریرز» (Oldendorff Carriers)، در کنفرانس کشتیرانی بریتانیا اظهار داشت که کشتی‌ها و خدمه آن‌ها هدف قرار می‌گیرند و این موضوع به واقعیتی جدید برای این صنعت تبدیل شده است.
اکنون بیشتر کشتی‌ها برای کاهش خطر هدف قرار گرفتن، شب‌هنگام و با خاموش کردن تجهیزات ارسال سیگنال جی‌پی‌اس (GPS) از تنگه هرمز عبور می‌کنند. نیروی دریایی ایالات متحده نیز قابلیت‌های دفاعی هوایی را در نزدیکی مسیرِ واقع در امتداد سواحل عمان مستقر کرده است.
شرکت «ویندوارد» (Windward) برآورد کرده است که در تاریخ ۴ اکتبر، تنها ۱۳ کشتی از این تنگه عبور کرده‌اند؛ رقمی که نسبت به ۲۴ کشتی در هفته پیش از آن، کاهش نشان می‌دهد. پیش از آغاز درگیری‌ها، روزانه حدود ۱۳۵ کشتی از تنگه هرمز عبور می‌کردند که حامل تقریباً یک‌پنجم از ذخایر نفت و گاز طبیعی مایع (LNG) جهان بودند.
اهمیت تنگه هرمز برای قیمت نفت
این اختلالات موجب توقف کامل صادرات نفت خلیج فارس نشده است. داده‌های شرکت «کپلر» (Kpler) که توسط فایننشال تایمز نقل شده، نشان می‌دهد که مجموع جریان نفت خلیج فارس به سطحی نزدیک به دوران پیش از درگیری بازگشته است؛ هرچند حجم نفت عبوری از خودِ تنگه هرمز همچنان حدود یک‌سوم کمتر از سطح پیش از جنگ باقی مانده است. بخشی از محموله‌ها از طریق خطوط لوله و مسیرهای دیگر تغییر مسیر داده‌اند.
با این حال، تداوم این جریان‌ها اکنون مستلزم پرداخت مبالغی به‌مراتب بالاتر به خدمه، مالکان کشتی‌ها، شرکت‌های بیمه و تأمین‌کنندگان سوخت است.
این مسئله باعث شده است که وضعیت امنیتی تنگه هرمز به متغیری روزبه‌روز مهم‌تر برای بازار جهانی نفت تبدیل شود. در صورت تشدید حملات یا کاهش تمایل خدمه به عبور از این مسیر، هزینه حمل‌ونقل نفت خام خلیج فارس ممکن است حتی بدون کاهش متناسب در تولید نفت، باز هم افزایش یابد.
