|
جمعه ۲۹ آبان ۱۴۰۵ -
Friday 20 November 2026
|
ماهر نازح، مؤید حمید و ایمان ابوحصیره / رویترز / ۲۰ نوامبر ۲۰۲۶
نیروهای امنیتی عراق روز جمعه در چارچوب توافقی برای کاهش تنش با قدرتمندترین گروه شبهنظامی شیعه متحد ایران در این کشور، در «جرفالصخر» ـــ که پایگاه گروه مسلح «کتائب حزبالله» محسوب میشود ـــ مستقر شدند.
علی الزیدی، نخستوزیر عراق، در هفته جاری به نیروهای امنیتی دستور داد تا علیه کتائب حزبالله اقدام کنند. مقامات عراقی این گروه را متهم کردهاند که در جرفالصخر شبکهای برای قاچاق نفت ایجاد کرده و نفت متعلق به دولت را ـــ به ارزش صدها میلیون دلار ـــ به سرقت میبرده است.
کتائب حزبالله (گردانهای حزب خدا) که از سوی ایالات متحده به عنوان یک گروه تروریستی شناخته میشود، اتهامات مربوط به قاچاق را رد کرده است. این اتهامات منجر به بازداشتهایی شده که نگرانیهایی را درباره احتمال رویارویی مسلحانه برانگیخته است. این گروه همچنین جزو جریانهایی است که از زمان آغاز جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران، مسئولیت حملاتی را علیه نیروهای آمریکایی در کشورهای حوزه خلیج فارس بر عهده گرفتهاند.
روز جمعه، کاروانی از خودروها که پرچمهای عراق را حمل میکردند به سمت جرفالصخر حرکت کردند و سربازان در حومه این منطقه مستقر شدند. این اقدام پس از آن صورت گرفت که مقامات ارشد امنیتی عراق در یک کنفرانس مطبوعاتی اعلام کردند نیروهای دولتی امنیت این شهر را تأمین خواهند کرد.
در بخشهای داخلیتر شهر، پرچمهای زرد رنگ گروه کتائب حزبالله همچنان به چشم میخورد.
بر اساس این توافق که با میانجیگری سیاستمداران شیعه حاصل شده، قرار است اعضای کتائب به سایر نقاط عراق ـــ کشوری که تولیدکننده بزرگ نفت و متحد همزمان ایالات متحده و ایران است ـــ عقبنشینی کنند.
سفر یک مقام ارشد ایرانی به بغداد
خبرنگارانی که صدها تن از نیروهای نظامی را همراهی میکردند، هیچیک از اعضای کتائب را مشاهده نکردند. قرار است این نیروها یک مرکز فرماندهی امنیتی در جرفالصخر ایجاد کنند تا از روز شنبه بر روند تحویل و انتقال کنترل منطقه نظارت داشته باشند. به گفته مقامات امنیتی، بخشی از این نیروها مأموریت حفاظت از تأسیسات انرژی را بر عهده خواهند داشت. با توجه به وخامت اوضاع، چهرههای سیاسی شیعه عراق اعلام کردند که اسماعیل قاآنی، فرمانده نیروی قدس سپاه پاسداران ایران، روز دوشنبه وارد بغداد شده است تا به کاهش تنشها با «کتائب حزبالله» کمک کند.
تاکنون، در پی تحقیقاتی که بر منطقه «جرفالصخر» در استان بابل — یکی از پایگاههای کتائب حزبالله در حدود ۵۰ کیلومتری (۳۰ مایلی) جنوب بغداد — متمرکز بود، نه تن از مقامات ارشد امنیتی و نفتی برکنار شدهاند.
هرگونه رویارویی مستقیم با گروههای شبهنظامی متحد ایران در عراق که به شدت مسلح هستند، میتواند پرخطر باشد.
پنج سال پیش، هنگامی که یکی از سلفهای «زیدی» دستور سرکوب مشابهی را علیه این گروههای مسلح صادر کرد، خانه نخستوزیر در بغداد هدف حمله پهپادی قرار گرفت؛ اقدامی که مقامات در آن زمان، آن را تلاشی برای ترور توصیف کردند.
امتناع از خلع سلاح
دونالد ترامپ، رئیسجمهور ایالات متحده، به طرفهای عراقی فشار آورده است تا شبهنظامیانی را که در همبستگی با تهران به نیروها و تأسیسات آمریکا در عربستان سعودی و امارات متحده عربی حمله کردهاند، خلع سلاح کنند. این حملات پس از آن صورت گرفت که ایالات متحده و اسرائیل در اواخر ماه فوریه حملاتی را علیه ایران آغاز کردند.
«کتائب حزبالله» و سایر گروههای شبهنظامی ـــ که همگی مستقیماً تحت فرمان سپاه پاسداران انقلاب اسلامی ایران هستند ـــ از تحویل سلاحهای خود به دولت امتناع ورزیدهاند.
این گروههای تحت حمایت ایران، از زمان آغاز جنگ غزه در سال ۲۰۲۳، مسئولیت بیش از ۱۵۰ حمله علیه نیروهای آمریکایی را بر عهده گرفتهاند؛ همچنین اخیراً عملیاتی را علیه نیروهای آمریکایی در منطقه خلیج [فارس]، در راستای همبستگی با ایران، انجام دادهاند.
گروه «کتائب» که در پی تهاجم سال ۲۰۰۳ به رهبری آمریکا به عراق شکل گرفت، یکی از تأثیرگذارترین اعضای «مقاومت اسلامی در عراق» محسوب میشود؛ ائتلافی که شامل سازمانهای مسلح شیعه تندرو تحت حمایت ایران است.
نفوذ گسترده ایران در عراق
کتائب حزبالله در جریان جنگ علیه شورشها (به رهبری آمریکا) و درگیریهای فرقهای دهه ۲۰۰۰، به دلیل انجام حملات مرگبار علیه اهداف نظامی و دیپلماتیک — با استفاده از تکتیراندازها، راکتها، خمپارهها و بمبهای کنار جادهای — شهرت یافت.
تهاجم سال ۲۰۰۳ به رهبری آمریکا، صدام حسین، رهبر سنیمذهب و دشمن سرسخت ایران را که مدتها بر عراق حکومت میکرد، سرنگون کرد. از آن زمان، تهران با ایجاد پیوندهای مستحکم با دهها گروه شبهنظامی شیعه که به شدت مسلح هستند و همچنین با برخی سیاستمداران، جای پای خود را در عراق تثبیت کرده است.
مقامات امنیتی عراق میگویند زرادخانه این شبهنظامیان شامل تفنگهای تهاجمی، تیربارها، موشکهای هدایتشونده ضدتانک، خمپارهها، راکتهای نقطهزن، پهپادهای مسلح و همچنین برخی موشکهای بالستیک و کروز کوتاهبرد است.
کتائب حزبالله دارای یک حزب سیاسی به نام «حقوق» است که پنج کرسی در پارلمان دارد. بر اساس یک گزارش رسمی عراقی، این گروه همچنین از طریق فعالیتهای تجاری نظیر ساختوساز، مسکن، بازرگانی، گردشگری و صرافی کسب درآمد میکند؛ هرچند کتائب این موضوع را تکذیب کرده و مدعی است که تمام تمرکز آن بر مسائل امنیتی است.
گروههای شبهنظامی طرفدار ایران، از جمله کتائب، از وضعیتی نیمهرسمی در عراق برخوردارند؛ وضعیتی که به گفته منتقدان، موجب میشود آنها بدون ترس از مجازات (و با مصونیت) دست به هر اقدامی بزنند. «کتائب حزبالله» گروهی مرموز است که ساختار رهبری مشخصی برای آن اعلام نشده و هزاران جنگجوی آبدیده در اختیار دارد.
این گروه چندین گردان را در «نیروهای بسیج مردمی» (حشد الشعبی) عراق تشکیل میدهد؛ ائتلافی از گروههای مسلح که در سال ۲۰۱۴ برای مبارزه با «دولت اسلامی» (داعش) شکل گرفت و بعدها به عنوان یک نیروی امنیتی رسمی به رسمیت شناخته شد.
جنگجویان این گروه حقوق دولتی دریافت میکنند و اعضای کتائب حزبالله — از جمله برخی افرادی که از سوی ایالات متحده به عنوان «تروریست» معرفی شدهاند — در تشکیلات حشد الشعبی دارای مناصب ارشد هستند.
اگرچه این گروه به عنوان بخشی از حشد الشعبی، از نظر قانونی تحت فرماندهی نخستوزیر عراق قرار دارد، اما اغلب خارج از زنجیره فرماندهی عمل میکند؛ بهطوری که در برابر بیانیههای دولت مبنی بر توقف حملات علیه نیروهای آمریکایی، ایستادگی کرده و آنها را به چالش کشیده است.
در ماه اوت، نیروهای ویژه عراق که مستقیماً زیر نظر نخستوزیر فعالیت میکنند، مسئول اطلاعاتیِ گروه «حرکت النجباء» — جریانی همسو با ایران — را به اتهام دست داشتن در حملات پهپادی علیه منافع ایالات متحده بازداشت کردند.
این بازداشت که ۴۸ ساعت به طول انجامید، با تهدید به تلافیجویی از سوی این گروه همراه شد و مداخله سیاستمداران ارشد شیعه را به دنبال داشت تا از تشدید تنشها جلوگیری شود. یک هفته بعد، نیروهای ویژه عراق چهار تن از اعضای گروههای شبهنظامی را به اتهام تسهیل حملات علیه منافع ایالات متحده دستگیر کردند.
|
| |||||||||||||||||||
|
ايران امروز
(نشريه خبری سياسی الکترونیک)
«ايران امروز» از انتشار مقالاتی كه به ديگر سايتها و نشريات نيز ارسال میشوند معذور است. استفاده از مطالب «ايران امروز» تنها با ذكر منبع و نام نويسنده يا مترجم مجاز است.
Iran Emrooz©1998-2026 | editor@iran-emrooz.net
|