سوریه ارائه کمک نظامی به عربستان را بررسی می‌کند

تیمور ازهری / خبرگزاری رویترز / ۷ اکتبر ۲۰۲۶

یک مقام آمریکایی و یک مقام نظامی سوری که در جریان این موضوع قرار گرفته‌اند، گفتند که سوریه در حال بررسی دقیق ارائه کمک‌های نظامی به متحد کلیدی خود، عربستان سعودی، در بحبوحه تشدید جنگ علیه حوثی‌های مورد حمایت ایران در یمن است.

این منابع اظهار داشتند که گزینه‌های مورد بررسی شامل کمک‌های تدافعی برای محافظت از پادشاهی در برابر حملات، یا اعزام نیرو با توان تهاجمی برای کمک به نیروهای یمنیِ تحت حمایت عربستان جهت نبرد با حوثی‌هاست.

مقام آمریکایی گفت که عربستان سعودی از سوریه درخواست کرده است تا نیروهایی را برای مبارزه با حوثی‌ها اعزام کند.

در پاسخ به درخواست اظهار نظر از سوی وزارت امور خارجه سوریه، یک دیپلمات سوری گفت که سوریه در برابر حملات حوثی‌ها قاطعانه در کنار عربستان سعودی ایستاده است، اما تمرکز اصلی دولت بر اولویت‌های داخلی، مانند بازسازی پس از جنگ داخلی کشور، قرار دارد.

این دیپلمات در بیانیه‌ای گفت: «چنانچه عربستان سعودی درخواست هرگونه همکاری نظامی یا تبادل تخصص داشته باشد، این امر صرفاً از طریق مجاری رسمی و در چارچوب توافق‌نامه‌های دوجانبه حاکم بر روابط میان دو کشور برادر انجام خواهد شد.»

دفتر رسانه‌ای دولت عربستان و وزیر اطلاع‌رسانی یمن به درخواست‌ها برای اظهار نظر پاسخی ندادند.

عربستان سعودی در پی هفته‌ها حملات موشکی و پهپادی حوثی‌ها به این پادشاهی، برای دریافت حمایت‌های تدافعی و تهاجمی در جنگی تازه علیه این گروه، از طیف وسیعی از کشورها، از ایالات متحده گرفته تا اروپا و خاورمیانه، درخواست کمک کرده است.

این جنگ در میدان نبرد توسط ترکیبی از نیروهای دولتی یمن و با پشتیبانی هوایی عربستان هدایت می‌شود. آن‌ها از زمان آغاز این عملیات در روز دوشنبه، پیشروی‌های محدودی داشته‌اند.

احمد الشرع، رئیس‌جمهور سوریه، روز سه‌شنبه سفری رسمی به ریاض داشت و با محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان (معروف به MbS)، دیدار کرد. به گفته مقام آمریکایی، او در کنار سایر مسائل، درباره احتمال ارائه کمک‌های نظامی سوریه به این پادشاهی نیز گفتگو کرد. تصاویر پخش‌شده توسط رسانه‌های دولتی سوریه نشان می‌دهد که خالد بن سلمان، وزیر دفاع عربستان و برادر ولیعهد (که مسئولیت پرونده یمن را بر عهده داشته است)، او را تا هواپیمایش بدرقه کرده است.

احتمال تشدید تنش‌ها با همسایگان در پی اعزام نیرو

در سال‌های گذشته، جنگجویان سوریِ متعلق به گروه‌های مخالف که در جریان جنگ داخلی با بشار اسد، رهبر پیشین، جنگیده بودند، به عنوان مزدور در درگیری‌های دیگر — به‌ویژه مناقشه داخلی لیبی و جنگ روسیه و اوکراین — به کار گرفته شده‌اند.

اما برای دمشق، هرگونه اعزام احتمالی نیرو با خطراتی همراه است.

شبه‌نظامیانی که بدنه اصلی مخالفان مسلح را تشکیل می‌دادند، اکنون تحت فرمان دولت نوپای سوریه هستند؛ دولتی که سیاست پرهیز از درگیری (از جمله جنگ احتمالی با ایران) را در پیش گرفته تا بر بازسازی کشور پس از ۱۴ سال جنگ داخلی تمرکز کند.

این دولت همچنان در تلاش است تا ارتش خود را با ادغام گروه‌های شبه‌نظامی مختلف — که پیش‌تر بخشی از ائتلاف شورشیانِ سرنگون‌کننده اسد بودند و شامل بسیاری از اسلام‌گرایان تندروی سنی و جنگجویان خارجی می‌شدند — سازماندهی کند و هم‌زمان تنش‌ها با اقلیت‌ها، از جمله علوی‌ها (فرقه‌ای منشعب از تشیع که اسد نیز به آن تعلق دارد) را مهار نماید.

به گفته یک مقام آمریکایی، درگیری میان این ارتش و حوثی‌ها — که آن‌ها نیز پیرو شاخه‌ای از اسلام شیعی هستند — می‌تواند پیامدهای مذهبی تفرقه‌انگیزی داشته باشد؛ موضوعی که رهبری سوریه و شرکای غربی‌اش خواهان پرهیز از آن هستند.

به همین دلیل است که دمشق پیش‌تر درخواست آمریکا برای کمک به مبارزه با حزب‌الله لبنان را رد کرده بود.

مشارکت در نبرد علیه حوثی‌های تحت حمایت ایران نیز ممکن است از سوی ایران و متحدانش — یعنی حزب‌الله لبنان و شبه‌نظامیان عراقی — به عنوان اقدامی خصمانه تلقی شود؛ گروه‌هایی که این شورشیانِ سابقِ حاکم‌بر-سوریه، سابقه‌ای از درگیری با آن‌ها دارند.

اشتیاق برای نشان دادن حمایت

در عین حال، «شرع» مشتاق است حمایت کشورش را از عربستان سعودی و محمد بن سلمان (MbS) نشان دهد؛ کسی که نقشی تعیین‌کننده در کمک به این جهادیِ سابق برای کسب مشروعیت بین‌المللی ایفا کرد، از جمله با میانجی‌گری برای برگزاری دیداری در مه ۲۰۲۵ میان شرع و دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا. این مقام آمریکایی اظهار داشت که عربستان سعودی کمک‌های مالی نیز در اختیار سوریه قرار داده است و ابراز حمایت از سوی سوریه می‌تواند منجر به افزایش این کمک‌ها شود.

اچ. ای. هلیِر، پژوهشگر ارشد «مؤسسه خدمات متحد سلطنتی» (RUSI) در لندن، گفت: «اگر سوریه تعداد بسیار اندکی از نیروهای پدافندی را برای حفاظت از مقدس‌ترین اماکن جهان اسلام اعزام کند و هم‌زمان پشتیبانی فنی برای مقابله با پهپادهای مهاجم ارائه دهد، این اقدام از نظر نمادین بسیار مثبت و حائز اهمیت خواهد بود.»

وی افزود: «اما هرگونه اقدامی فراتر از این سطح، به‌ویژه در زمینه اعزام نیروی زمینی سوریه، به گمان من مسئله‌ای کاملاً متفاوت خواهد بود؛ اقدامی که با توجه به اولویت‌های داخلی سوریه، دمشق از آن پرهیز خواهد کرد.»