فضا به سمت آرایش نظامی شدید پیش می‌رود

یک کارشناس مسائل بین‌الملل، گفت: آمریکایی‌ها به دنبال تشدید محاصره هستند و اکنون هم بحث محاصره اقتصادی مطرح است، هم محاصره نظامی و هم محدودیت‌های زمینی و هوایی؛ با توجه به این شرایط باید انتظار حرکت به سمت یک جنگ پُرشِدت را از ماه آبان یا نیمه آبان داشته باشیم.

هادی اعلمی فریمان، کارشناس مسائل بین‌الملل، در گفت‌وگو با خبرنگار ایلنا، درباره آخرین تحولات مربوط به پیشنهاد ایران برای بازگشایی تنگه هرمز و موضع آمریکا در قبال این پیشنهاد، اظهار کرد: فکر می‌کنم  مذاکرات به نوعی به بن‌بست رسیده و می‌توان گفت که شکست خورده است. این بن‌بست و شکست هم در شرایطی است که به احتمال قوی آمریکایی‌ها احساس می‌کنند دست برتر را در اختیار دارند.

وی افزود: در مورد تنگه هرمز و به طور کلی خلیج فارس، اکنون دو روایت وجود دارد. یک روایت، روایت آمریکایی‌هاست که مدعی هستند تنگه باز است و با فشار نیروهای نظامی و زنجیره‌ای که برای حفاظت ایجاد کرده‌اند، معتقدند که می‌توانند انرژی را به راحتی عبور دهند.

این کارشناس مسائل بین‌الملل ادامه داد: البته این منطق به نظر نمی‌رسد چندان صحیح باشد، چراکه شاهد افزایش قیمت انرژی در دنیا هستیم و هم آمریکایی‌ها و هم اروپایی‌ها در حال استفاده از ذخایر استراتژیک خودشان هستند.

اعلمی فریمان گفت: روایت دیگر، روایت جمهوری اسلامی ایران است که در میدان عملیاتی متفاوت است؛ چراکه هر روز شاهد انتشار اخبار حملات نظامی به کشتی‌های تجاری هستیم. با این حال، می‌توانیم یک روایت بینابینی را انتخاب کنیم؛ به این معنا که بخشی، البته نه صددرصد، بلکه بخشی از ادعاهای آمریکایی‌ها ممکن است درست باشد.

وی اضافه کرد: مضاف بر این، جمهوری اسلامی به نحوی در محاصره شدید قرار دارد و هم در توان فروش نفت و هم از نظر کالاهای استراتژیک با محدودیت و محاصره مواجه است. بنابراین، این دو روایت، روایت‌های غالبی هستند که اکنون مطرح است.

این تحلیلگر مسائل بین‌الملل با بیان اینکه آمریکایی‌ها مدعی برتری استراتژیک هستند، اظهار کرد: آنها معتقدند درآمدهای نفتی ایران ضعیف شده است و با همین فرض مدعی فروپاشی اقتصادی کشورمان هستند. این روایت آمریکایی‌هاست و مجموعه این جریانات باعث شده یک نوع بن‌بست استراتژیک ایجاد شود و میانجی‌گری میانجی‌ها هم دیگر کارساز نباشند.

وی ادامه داد: در این شرایط، آمریکایی‌ها دوباره به همان موضع اولیه خود بازگشته‌اند که حل‌وفصل مسائل باید از ورود اولیه به موضوع هسته‌ای آغاز شود. بنابراین، دوباره موضوع هسته‌ای را مطرح کرده‌اند و حتی صراحتاً اعلام کرده‌اند که تنگه هرمز دیگر برای آنها اهمیتی ندارد و مهم نیست. این شرایط نشان می‌دهد که اکنون با یک بن‌بست مواجه هستیم.

اعلمی فریمان درباره احتمال تشدید تنش‌های نظامی گفت: تمام فضا و شرایط به سمت آرایش نظامی پیش می‌رود. آمریکایی‌ها در حال انتقال ناوهای بیشتری هستند و بخشی از ناوهای آنها اساساً ماهیت جنگی و نظامی خود را به شکل کامل نشان می‌دهد.

وی افزود: به نظر می‌رسد آنها به دنبال تشدید محاصره هستند و تمام فضا به این سمت پیش می‌رود. اکنون هم بحث محاصره اقتصادی مطرح است، هم محاصره نظامی و هم ادعای محاصره زمینی و همچنین محدودیت‌های هوایی که ایجاد شده است. همه اینها در واقع یک استراتژی زنجیره‌ای را تشکیل می‌دهد.

این کارشناس مسائل بین‌الملل ادامه داد: در نهایت، خبری هم منتشر شد مبنی بر اینکه شبیه‌سازی‌هایی برای ورود به تأسیسات هسته‌ای انجام شده است. با توجه به مجموعه این شرایط، فکر می‌کنم باید انتظار حرکت به سمت یک جنگ پُرشِدت را از ماه آبان یا نیمه آبان داشته باشیم.

اعلمی فریمان تأکید کرد: به نظر نمی‌رسد این بن‌بست در شرایط فعلی از مسیر دیپلماسی شکسته شود، چراکه عملاً راه‌ها بسته شده است و آنچه مشاهده می‌کنیم، آرایش نظامی شدید است.

اعلمی فریمان گفت: معمولاً اگر بخواهیم مطالعه‌ای درخصوص تاریخ سیاست خارجی آمریکا داشته باشیم توافقات به این شکل سریع جواب نمی‌دهد و به یک فضای طولانی‌مدت نیاز است تا دو کشور بتوانند اعتمادسازی کنند، تنش‌ها را کاهش دهند و به سمت نوعی اعتمادسازی گسترده پیش بروند. بوروکراسی داخلی آمریکا معمولاً بسیار کند است و ممکن است چند سال طول بکشد تا عادی‌سازی صورت گیرد و به تدریج کنگره و دولت آمریکا بتوانند تحریم‌ها را کاهش دهند.

وی ادامه داد: البته دولت آمریکا در گام‌های اولیه‌ای این توان را دارد. با این حال، فکر می‌کنم روندی که آمریکایی‌ها در ساختار بوروکراتیک خود دارند، نمی‌تواند خواسته‌های ایرانیان را برآورده کند، چراکه آنها زمانی که احساس می‌کنند دست برتر را دارند، مایل هستند امتیاز کاملی از طرف جمهوری اسلامی در حوزه‌های هسته‌ای دریافت کنند و بعد به مرور عادی‌سازی روابط صورت گیرد.

وی اظهار کرد: در داخل ایران نیز محدودیت‌های زیادی وجود دارد، برخی گروه‌ها بحث انتقام را مطرح می‌کنند و بر جدیت در تقابل با اهداف ایالات متحده تأکید دارند. مجموعه محدودیت‌ها بعید است اجازه دهد روابط به این سرعت ترمیم شود و به سمت عادی‌سازی پیش برود.

اعلمی فریمان درباره موضوع عادی‌سازی روابط ایران و آمریکا گفت: در آمریکا بیشتر بحث نرمالیزاسیون جمهوری اسلامی و داشتن روابط عادی مطرح است، اما در داخل ایران برخی معتقدند اگر بخواهیم وارد این بحث شویم، ابتدا باید قدرت هسته‌ای پیدا کنیم؛ یعنی به بمب اتم دست پیدا کنیم و سپس وارد سیاست عادی سازی شویم.

وی تصریح کرد: من این بحث‌ها را رد می‌کنم. هرچقدر در حوزه هسته‌ای به سمت سخت‌تر شدن و پیگیری هسته سخت قدرت هسته‌ای پیش برویم، تضاد، تقابل و اصطکاک قطعاً بیشتر خواهد شد و اوضاع به سمت بهبودی پیش نخواهد رفت.

این کارشناس مسائل بین‌الملل در پاسخ به پرسشی درباره دیدارهای کشورهای حاشیه خلیج فارس با اسرائیل و فضاسازی‌های اخیر بنیامین نتانیاهو علیه ایران و احتمال وقوع درگیری پیش از انتخابات آمریکا، اظهار کرد: این موضوع به شرایط بستگی دارد. برخلاف تحلیل‌هایی که در داخل، بیشتر انتخابات را عامل تعیین‌کننده می‌دانند، معتقدم در فاز نهایی  اگر مسائل امنیتی خاصی پیش بیاید، ترامپ ممکن است حتی نتیجه انتخابات برایش چندان مهم نباشد و در مدتی که در اختیار دارد در آن فضا دست به یک عملیات غافلگیرانه بزند.

وی افزود: آنچه ترامپ به آن نیاز دارد، شدت عمل و نتیجه‌گیری سریع از یک عملیات غافلگیرانه است. احتمالاً تلاش می‌کند کشورهای عربی منطقه و اسرائیلی‌ها را با خود همراه کند و به شکلی به یک نتیجه سریع از نظر خودش دست پیدا کند.

اعلمی فریمان ادامه داد: حتی ممکن است زمان‌بندی عملیات به شکلی باشد که جامعه داخلی و فضای سیاسی آمریکا را چندان تحت تأثیر قرار ندهد. بنابراین ممکن است این غافلگیری قبل از انتخابات، نزدیک به انتخابات یا حتی بعد از انتخابات اتفاق بیفتد، اما فکر می‌کنم برای ترامپ زمان آن چندان مهم نیست و بیشتر نحوه عملیات اهمیت دارد؛ به این معنا که بتواند خیلی سریع و فوری نتیجه لازم را از آن کسب کند.