ترامپ برای کمک نظامی به عربستان دچار تردید است

هلن کوپر، اریک اشمیت، جاناتان سوان و مگی هابرمن
نیویورک تایمز / ۲۰ سپتامبر ۲۰۲۶

گزارش اختصاصی نیویورک تایمز

به مدت دو هفته، مسئله پذیرش درخواست‌های عربستان سعودی و صدور فرمان حمله ارتش آمریکا به اهدافی در یمن که تحت کنترل حوثی‌های مورد حمایت ایران قرار دارند، ذهن رئیس‌جمهور ترامپ را به خود مشغول کرده و او را در وضعیتی دشوار قرار داده بود.

تصمیم به اقدام نظامی می‌توانست جبهه دیگری را در جنگ علیه ایران بگشاید؛ جنگی که ترامپ آغازگر آن بود اما تاکنون نتوانسته است به آن پایان دهد، در حالی که پیامدهای اقتصادی آن در سراسر جهان گسترش یافته است.

رئیس‌جمهور هفته‌ها بر سر درخواست‌های عربستان برای کمک جهت مقابله با حوثی‌ها مردد بود؛ گروهی که با بهره‌برداری از بی‌ثباتی در خاورمیانه، تابستان امسال درگیری‌های خود با پادشاهی عربستان را از سر گرفته بودند.

اما ماجرا روز پنجشنبه به نقطه حساسی رسید: به گفته مقامات دولت، محمد بن سلمان، ولیعهد و حاکم عملاً تصمیم‌گیرنده عربستان و از متحدان اصلی آمریکا در جنگ علیه ایران، با رئیس‌جمهور تماس گرفت و بار دیگر مصرانه از او خواست تا برای متوقف کردن پیشروی سریع این گروه مداخله کند.

ترامپ درست یک روز پیش از آن با مشاورانش دیدار کرده و به آن‌ها گفته بود که موافق انجام حملات نیست. اما پس از گفتگو با ولیعهد عربستان، نظر خود را تغییر داد و به پنتاگون دستور داد تا برای انجام حملات هوایی علیه حوثی‌ها آماده شوند.

با این حال، تا ظهر یکشنبه به نظر می‌رسید که رئیس‌جمهور بار دیگر نظرش را تغییر داده است. به گفته مقامات دولتی، قرار نبود حمله هوایی از سوی آمریکا علیه حوثی‌ها صورت گیرد؛ دست‌کم نه در مقطع کنونی. این مقامات به شرط ناشناس ماندن سخن گفتند، زیرا مجوزی برای گفتگو درباره برنامه‌ریزی‌های نظامی نداشتند.

دفتر مطبوعاتی کاخ سفید از اظهار نظر رسمی درباره بررسی‌ها و تصمیم‌گیری‌های ترامپ خودداری کرد. یک مقام ارشد دولت تنها گفت: «ایالات متحده توافق‌نامه دفاعی با عربستان سعودی دارد و ما همواره از متحدان خود دفاع خواهیم کرد.»

به گفته یکی از مقامات ارشد دولت، بخش عمده‌ای از حلقه نزدیکان رئیس‌جمهور نسبت به پیوستن به نبرد عربستان علیه حوثی‌ها عمیقاً بدبین یا کاملاً مخالف بودند؛ به‌ویژه با توجه به فشارهای موجود بر ارتش آمریکا در جریان مناقشه با ایران.

فهرست اهداف تایید شده بود

بر اساس اظهارات دو فرد مطلع از جزئیات این عملیات، تصمیم آقای ترامپ برای عقب‌نشینی یا دست‌کم به تعویق انداختن حمله به مواضع حوثی‌ها درست در زمانی اتخاذ شد که فرماندهان فهرست اهداف را تأیید کرده، نیروها در حال بارگیری بمب روی هواپیماهای جنگی منتخب برای این مأموریت بودند و موج حملات در آستانه آغاز قرار داشت.

رئیس‌جمهور صبح یکشنبه در گفتگوی تلفنی با شبکه «فاکس‌نیوز» به «تری یینگست»، خبرنگار این شبکه، گفت که در حال بررسی و تصمیم‌گیری درباره نحوه اقدام در مناقشه گسترده‌تر با ایران است. به گزارش یینگست، رئیس‌جمهور در خصوص موضوع حوثی‌ها اظهار داشت که ایالات متحده در تماس مداوم با این گروه است و خاطرنشان کرد که حوثی‌ها تاکنون پذیرفته‌اند که با ایالات متحده وارد درگیری نشوند.

این نوسانات در تصمیم‌گیری، بازتاب‌دهنده وضعیت دشواری است که رئیس‌جمهور اکنون در آن گرفتار شده است: حق با اوست که می‌گوید حوثی‌ها از حمله به کشتی‌های آمریکایی پرهیز کرده‌اند؛ اما آن‌ها عربستان سعودی را هدف قرار داده و بدین ترتیب، آقای ترامپ را با یک دوراهی مواجه کرده‌اند.

برخی از مقامات نظامی آمریکا معتقدند که ایالات متحده برای مقابله با ایران به کمک عربستان نیاز دارد، و مقامات سعودی نیز نشان داده‌اند که در صورت عدم همکاری آمریکا، مایل به استفاده از اهرم‌های فشار خود هستند. برای نمونه، در ماه مه، عربستان سعودی با خودداری از اعطای مجوز استفاده از حریم هوایی و پایگاه‌های هوایی خود به آمریکا، عملاً طرح دولت ترامپ برای استفاده از ارتش جهت اسکورت نفت‌کش‌های تجاری در تنگه هرمز را متوقف کرد.

به گفته مقامات، اگر ایالات متحده به نبرد عربستان می‌پیوست، این اقدام می‌توانست هم‌زمان با یک عملیات تهاجمی زمینی جدید توسط نیروهای دولت یمن صورت گیرد؛ هرچند کارآمدی این نیروها در برابر حوثی‌ها ثابت نشده است.

حوثی‌ها از سال ۲۰۱۴ با دولت یمن که مورد حمایت عربستان سعودی بوده و از مشروعیت بین‌المللی برخوردار است، در حال جنگ هستند. اگرچه پس از اجرایی شدن آتش‌بس در سال ۲۰۲۲ از شدت خشونت‌ها کاسته شد، اما این گروه تابستان امسال با اعلام محاصره کشتیرانی عربستان در دریای سرخ و حمله به شناورهای سعودی، پای خود را به مناقشه رو به گسترش در خاورمیانه باز کرد.

در بحبوحه جنگ، حوثی‌ها مناطق حساسی را در نزدیکی تنگه باب المندب ـــ یک گلوگاه اصلی در امتداد دریای سرخ ـــ تصرف کردند که بازارهای جهانی انرژی را که از قبل تحت تأثیر جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران قرار داشتند، تهدید به آشفتگی می‌کرد.

تردید در کارایی یک بمباران محدود

دیپلمات‌ها و فرماندهان فعلی و سابق آمریکایی که در خاورمیانه خدمت می‌کردند، ابراز تردید کردند که یک بمباران محدود ایالات متحده، حوثی‌ها را که سال گذشته تقریباً هشت هفته در برابر بمباران ایالات متحده مقاومت کردند، مجبور به مذاکره و دست کشیدن از تندروترین خواسته‌های خود کند.

این مقامات همچنین در مورد اثربخشی حمایت از یک نیروی ناکارآمد یمنی که در اولین تماس بزرگ با حوثی‌ها در هفته‌های اخیر از هم پاشیده است، ابراز تردید کردند.

گرگوری جانسن، پژوهشگر غیرمقیم در «مؤسسه کشورهای عربی خلیج [فارس]» در واشنگتن، درباره نیروی زمینی یمن که قرار است عملیات هوایی از آن پشتیبانی کند، گفت: «ائتلاف ضد حوثی در واقع ترکیبی نامتجانس و عجیب (مانند هیولای فرانکنشتاین) از تمام گروه‌های باقی‌مانده در یمن است که جزو حوثی‌ها نیستند. این گروه‌های گوناگون یمنی اهداف بسیار متفاوت و در برخی موارد کاملاً متضادی برای آینده یمن دارند؛ از این رو، آن‌ها بیشتر وقت خود را صرف جنگیدن با یکدیگر می‌کنند تا نبرد با حوثی‌ها.»

در بهار سال ۲۰۲۵، ارتش ایالات متحده به مدت بیش از ۵۰ روز مواضع حوثی‌ها را بمباران کرد تا آزادی کشتیرانی در دریای سرخ را احیا و حملات این گروه به کشتی‌های تجاری و شناورهای نیروی دریایی آمریکا را متوقف کند.

در جریان آن عملیات، فرماندهی مرکزی ایالات متحده بیش از ۱۰۰۰ هدف را مورد حمله قرار داد؛ از جمله سامانه‌های راداری، پدافندهای هوایی، سایت‌های موشک‌های بالستیک، محل‌های پرتاب پهپاد و یک مرکز تولید پهپاد در نزدیکی صنعا، پایتخت یمن.

حوثی‌ها دست به مقابله زدند و چندین پهپاد آمریکایی را سرنگون کردند؛ آن‌ها همچنین به شلیک به سوی کشتی‌های نیروی دریایی در دریای سرخ، از جمله یک ناو هواپیمابر آمریکایی، ادامه دادند.

هزینه تسلیحات و مهمات مصرف‌شده در حملات آمریکا تنها در ماه اول به حدود یک میلیارد دلار رسید. در طول این عملیات، دو فروند جنگنده «اف/ای-۱۸ سوپر هورنت» (F/A-18 Super Hornet) که هر کدام ۶۷ میلیون دلار ارزش داشتند و مأموریت حمله به حوثی‌ها را بر عهده داشتند، به‌طور تصادفی از روی ناو هواپیمابر اصلی آمریکا به درون دریا سقوط کردند.

کمتر از دو ماه پس از آغاز آن عملیات، آقای ترامپ به‌طور ناگهانی خبر از آتش‌بس با حوثی‌ها داد و اعلام کرد که آن‌ها «به ما قول داده‌اند که دیگر به کشتی‌ها شلیک نکنند و ما به این قول احترام می‌گذاریم.»

حوثی‌ها شلیک به کشتی‌های آمریکایی را متوقف کردند. اما به گفته یک مقام مسئول، اگر ایالات متحده عملیات هوایی را از سر بگیرد، احتمالاً این وضعیت تغییر خواهد کرد. این مقام همچنین هشدار داد که با توجه به تداوم بی‌ثباتی در تنگه هرمز از زمان آغاز جنگ علیه ایران، ممکن است جهان به‌زودی با اختلالات بیشتری در مسیرهای ترانزیت نفت و گاز در تنگه باب‌المندب مواجه شود.

از زمان آتش‌بس سال گذشته، حوثی‌ها بخش عمده‌ای از توانمندی‌های خود را بازسازی کرده‌اند و حتی برای توسعه و مهندسی انواع جدیدی از موشک‌ها، از هوش مصنوعی بهره می‌برند. مقامات کنونی و پیشین اظهار داشتند که شکست دادن حوثی‌ها، حتی با کمک ارتش آمریکا به سعودی‌ها، دشوار خواهد بود.