«آمریکا در ایران احتمالا مرتکب جنایت جنگی شده»

آوری لوتز / آکسیوس

یک هیئت حقیقت‌یاب سازمان ملل در گزارشی که روز پنجشنبه منتشر شد، اعلام کرد که ایالات متحده ممکن است در جریان دو حمله هوایی در ایران مرتکب جنایات جنگی شده باشد؛ از جمله حمله‌ای که تلفات سنگینی به یک مدرسه وارد کرد و واشنگتن هنوز مسئولیت آن را نپذیرفته است.

نمای کلی: دولت آمریکا کارزاری تهاجمی و هنجارشکنانه را در پیش گرفته است و رئیس‌جمهور بارها در جریان کارزار فشار خود علیه تهران، تهدید کرده که زیرساخت‌های غیرنظامی را هدف قرار خواهد داد.

رئیس‌جمهور پرسش‌ها درباره حملاتش به ایران را نادیده گرفته و پیش‌تر گفته بود که نگران این نیست که آیا تهدیدهایش ممکن است مصداق جنایت جنگی تلقی شوند یا خیر.

کاخ سفید و پنتاگون بلافاصله به درخواست «اکسیوس» برای واکنش به یافته‌های تیم سازمان ملل پاسخ ندادند.

جزئیات گزارش: هیئت سازمان ملل به این نتیجه رسید که «دلایل معقولی برای باور» به این موضوع وجود دارد که ایالات متحده عامل حمله ۲۸ فوریه به دبستان «شجره طیبه» در جنوب ایران بوده است؛ حمله‌ای که طبق آمار ذکرشده در گزارش، منجر به کشته شدن بیش از ۱۲۰ کودک شده است.

پیش‌تر در ماه مه، دریاسالار برد کوپر از فرماندهی مرکزی ایالات متحده (سنتکام) به کمیته نیروهای مسلح مجلس نمایندگان گفته بود که حمله «میناب» با یک حمله آمریکایی «همخوانی» داشته است. همچنین در ماه ژوئن، رئیس‌جمهور ترامپ اظهار داشت که «هیچ‌کس عمداً آن کار را انجام نداده» و «اشتباهاتی رخ می‌دهد.»

تیم سازمان ملل شواهد معقولی یافت که نشان می‌دهد آمریکا هم حمله به مدرسه و هم حمله دیگری به یک مرکز ورزشی را انجام داده است. به گفته گزارش سازمان ملل، هر دو مورد مصداق جنایت جنگیِ انجام حمله بی‌تبعیض (بدون تفکیک اهداف نظامی و غیرنظامی) محسوب می‌شوند.

سنتکام انجام حمله به مرکز ورزشی را تکذیب کرده است.

آنچه گفته می‌شود: گزارش این هیئت درباره حمله به مدرسه می‌گوید که ایالات متحده در انجام تعهد خود مبنی بر به‌کارگیری تمام اقدامات ممکن برای اطمینان از اینکه هدف مورد نظر یک هدف نظامی بوده است، کوتاهی کرده است.

این گزارش می‌افزاید که هیئت مذکور برای کسب اطلاعات درباره این حملات و تلاش برای دیدار با مقامات آمریکایی اقدام کرد، اما پاسخی دریافت نکرد.

نگاهی کلان‌تر: این گزارش همچنین به جزئیات «نقض فاحش حقوق بشر» توسط ایران پرداخته است؛ از جمله مواردی که ناقض حقوقی همچون مصونیت از شکنجه، دادرسی عادلانه و حق آزادی تجمع بوده است. در این گزارش آمده است که ایران از آغاز سال ۲۰۲۶، خبر از اجرای دست‌کم ۵۸ مورد اعدام داده است؛ از جمله اعدام ۲۹ مرد که با اعتراضات گسترده سال‌های ۲۰۲۵ و ۲۰۲۶ مرتبط بوده‌اند.

همچنین نتیجه‌گیری شده است که قطع سراسری اینترنت و محدودیت‌های اعمال‌شده بر ارتباطات، حقِ جست‌وجو و دریافت اطلاعات را به‌طور ناموجهی محدود کرده است.

در متن گزارش آمده است: «بسیاری از موارد فاحش نقض حقوق بشر توسط ایران، مصداق جنایت علیه بشریت محسوب می‌شوند؛ از جمله قتل، حبس و سایر اشکال محرومیت شدید از آزادی جسمانی، شکنجه و دیگر اقدامات غیرانسانی.»

آنچه باید زیر نظر داشت: این یافته‌ها درست چند روز پیش از گردهمایی رهبران جهان در نیویورک برای شرکت در «بحث عمومی سالانه» مجمع عمومی سازمان ملل متحد — که روز سه‌شنبه آغاز می‌شود — منتشر شده است.