پیشروی حوثی‌ها صادرات نفت عربستان را تهدید می‌کند

ایناس العشری، دیوید برانستروم و جانا شوکیر
خبرگزاری رویترز
۱۰ سپتامبر ۲۰۲۶

منابع نظامی اعلام کردند حوثی‌های همسو با ایران روز پنج‌شنبه کنترل شهر بندری المخا در یمن را به دست گرفتند و در امتداد سواحل دریای سرخ به سوی جزایر راهبردی پیشروی کردند؛ رخدادی که تنها چند ساعت پس از آن روی داد که دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، گفت انتظار دارد جنگ با ایران پس از انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا پایان یابد.

منابع نظامی دولت یمن گفتند حوثی‌ها اهرم نفوذ بیشتری بر تنگه باب‌المندب ــ گذرگاه جنوبی دریای سرخ و یکی از مهم‌ترین مسیرهای کشتیرانی جهان ــ به دست آورده‌اند و به جزایر حَنیش رسیده‌اند.

اگر حوثی‌ها بتوانند کنترل این آبراه را در سوی مقابل شبه‌جزیره عربستان نسبت به تنگه هرمز در دست بگیرند، این امر می‌تواند برای حامی آنها، ایران، در جنگ با ایالات متحده یک مزیت راهبردی مهم ایجاد کند؛ زیرا عرضه کالاها و انرژی از طریق دومین مسیر عمده ترانزیتی جهان را نیز کاهش داده و موجب جهش قیمت نفت خواهد شد.

این وضعیت همچنین می‌تواند تلاش ترامپ برای یافتن راهی جهت خروج از جنگی را که به چشم‌انداز انتخاباتی حزب جمهوری‌خواه پیش از انتخابات میان‌دوره‌ای نوامبر آسیب رسانده، دشوارتر کند.

مرکز هماهنگی عملیات بشردوستانه تحت اداره حوثی‌ها در بیانیه‌ای اعلام کرد که ناوبری در دریای سرخ برای همه شرکت‌های کشتیرانی امن است، به جز کشتی‌های عربستان سعودی.

عربستان سعودی، بزرگ‌ترین صادرکننده نفت جهان، از زمانی که جنگ با ایران عملاً تنگه هرمز را مسدود کرده است، به مسیر دریای سرخ متکی بوده؛ تنگه‌ای که پیش‌تر یک‌پنجم نفت جهان از آن عبور می‌کرد.

منابع نظامی دولت یمن گفتند نیروهای دولتی و متحدان آنها در حال عقب‌نشینی و استقرار مجدد در جنوب سواحل دریای سرخ و در منطقه ذُباب در تنگه باب‌المندب، روبه‌روی جزیره پریم، هستند. به گفته این منابع، کنترل ذباب و جزیره پریم برای تسلط بر این تنگه اهمیت حیاتی دارد.

هانس گروندبرگ، فرستاده ویژه سازمان ملل در امور یمن، روز پنج‌شنبه در نشست شورای امنیت درباره یمن گفت جامعه بین‌المللی باید برای مقابله با «مرحله‌ای جدید و خطرناک‌تر» از جنگ یمن اقدام کند.

او گفت تصرف بندر المخا توسط حوثی‌ها به این گروه «حضور مستقیمی در مسیرهای منتهی به یکی از حیاتی‌ترین تنگه‌های جهان» داده و نگرانی‌های جدی درباره آزادی کشتیرانی ایجاد کرده است.

جنیفر نایدهارت دِ اورتیز، نماینده آمریکا در این نشست، حوثی‌ها را متهم کرد که به عنوان «عوامل و ابزارهای ایران» عمل می‌کنند.

او گفت: «این تشدید تنش غیرقابل قبول است و کسانی که آن را امکان‌پذیر می‌کنند، مسئول پیامدهای آن هستند.»

وزارت خارجه ایران نیز در بیانیه‌ای اعلام کرد که بحران یمن از طریق محاصره یا اقدام نظامی علیه حوثی‌ها حل نخواهد شد و خواستار گفت‌وگو شد؛ بی‌آنکه به نقش خود ایران در این درگیری اشاره‌ای کند.

منابع یمنی، ایرانی و منطقه‌ای به رویترز گفتند پیشروی حوثی‌ها در امتداد سواحل طی هفته جاری با هدایت مستقیم سپاه پاسداران انقلاب اسلامی انجام شده است.

محمد عبدالسلام، سخنگوی حوثی‌ها، بدون ارائه جزئیات بیشتر گفت عملیات این گروه ماهیتی دفاعی دارد و زمانی متوقف خواهد شد که حملات علیه یمن پایان یابد.

جهش قیمت نفت

قیمت نفت خام برنت روز پنج‌شنبه در پی نگرانی‌ها از اختلال در مسیرهای عرضه، تا ۴ درصد افزایش یافت و از ۱۰۵ دلار در هر بشکه فراتر رفت. همچنین بر اساس داده‌های مؤسسه رصد قیمت «گَس‌بادی»، میانگین قیمت گازوئیل در آمریکا برای نخستین بار در تاریخ از ۶ دلار در هر گالن عبور کرد.

حوثی‌ها پس از ورود به جنگ با حمله به اسرائیل در ماه مارس، در ژوئیه محاصره دریایی علیه عربستان سعودی اعلام کردند و در ماه جاری حملات خود را تشدید کردند.

تنش‌ها در منطقه همچنان بالا باقی مانده است. مقام‌های دفاع مدنی عربستان در پی حملات حوثی‌ها برای چهارمین بار طی ۲۴ ساعت گذشته در شهر خمیس مشیط در جنوب‌غرب این کشور هشدارهای اضطراری صادر کردند.

به گفته منابع سعودی، پاکستانی و ایرانی، پاکستان پیام هشدار عربستان به ایران را منتقل کرده و از تهران خواسته است حوثی‌ها را مهار کند تا از گسترش بحران جلوگیری شود. یک مقام ارشد ایرانی در پاسخ گفته است: «ایران حوثی‌ها را کنترل نمی‌کند.»

این درگیری‌ها در بحبوحه گسترده‌ترین موج اعلام‌شده حملات متقابل ایران و آمریکا علیه کشتیرانی در خلیج فارس از زمان آغاز جنگ در اواخر فوریه رخ می‌دهد.

وزارت خزانه‌داری آمریکا روز پنج‌شنبه تحریم‌های تازه‌ای را علیه شرکت‌ها و افرادی که به حزب‌الله و دیگر نیروهای نیابتی ایران کمک می‌کنند اعلام کرد. این اقدام بخشی از «عملیات طرد اقتصادی» (Operation Economic Outcast) است که با هدف قطع منابع مالی جنگی تهران طراحی شده است.

ترامپ: جنگ پس از انتخابات میان‌دوره‌ای پایان می‌یابد

بر اساس نظرسنجی‌ها، جنگ و افزایش متعاقب قیمت سوخت باعث شده محبوبیت ترامپ به پایین‌ترین سطح تاریخی خود برسد. او مدعی شد ایران در تلاش است بر انتخابات میان‌دوره‌ای تأثیر بگذارد؛ انتخاباتی که مشخص خواهد کرد آیا حزب جمهوری‌خواه کنترل کنگره را حفظ می‌کند یا نه.

ترامپ در مصاحبه‌ای با لورا اینگراهام، مجری شبکه فاکس نیوز، که روز پنج‌شنبه پخش شد، در پاسخ به این پرسش که آیا به دلیل تأثیر جنگ ایران بر انتخابات از تصمیم خود پشیمان است یا نه، گفت: «من به واژه پشیمانی اعتقاد ندارم. البته همیشه می‌توان تا حدی عملکرد خود را زیر سؤال برد.»

او افزود: «اگر دوباره در همان موقعیت قرار بگیرم، دقیقاً همان کاری را انجام می‌دهم که انجام دادم.»

ترامپ همچنین بار دیگر تأکید کرد که به باور او جنگ بلافاصله پس از انتخابات میان‌دوره‌ای پایان خواهد یافت؛ اظهارنظری که روز چهارشنبه نیز مطرح کرده بود.

در هفته‌های اخیر، واشنگتن از موفقیت فزاینده خود در هدایت نفتکش‌ها از طریق تنگه هرمز سخن گفته بود؛ گذرگاهی که پیش از آغاز جنگ حدود یک‌پنجم عرضه جهانی نفت از آن عبور می‌کرد.

اما ازسرگیری درگیری‌ها در ماه جاری ظاهراً روند بازگشایی تدریجی این مسیر را با عقب‌گرد مواجه کرده است. داده‌های اولیه رهگیری کشتی‌ها نشان می‌دهد تنها هفت شناور روز چهارشنبه از تنگه هرمز عبور کردند؛ رقمی که تقریباً نصف میانگین ۱۰ روز گذشته است.

رسانه‌های دولتی ایران نیز روز پنج‌شنبه گزارش دادند که نیروی دریایی سپاه پاسداران یک شناور بدون سرنشین آمریکایی را در ورودی تنگه هرمز هدف قرار داده است.