ایران همچنان تا ۲۵۰۰ موشک در اختیار دارد

الکساندر وارد و آنات پلِد / وال استریت ژورنال / ۱۴ نوامبر ۲۰۲۶

مقام‌های آمریکایی می‌گویند طبق برآورد جامعه اطلاعاتی ایالات متحده، ایران بین ۱۵۰۰ تا ۲۵۰۰ موشک در زرادخانه خود دارد. این بدان معناست که در صورت ازسرگیری یک جنگ تمام‌عیار، تهران همچنان از توانایی قابل‌توجهی برای حمله به اهداف ایالات متحده و متحدانش برخوردار است.

به گفته این مقامات، به دلیل دشواری‌های ردیابی تعداد دقیق موشک‌هایی که ایران آماده پرتاب دارد یا در انبارها نگهداری می‌کند، سطح اطمینان به این برآورد پایین است. با این حال، مقامات تأکید کردند که روشن است ایران همچنان ذخایر قابل‌توجه و نیرومندی در اختیار دارد.

مقام‌ها می‌گویند با وجود اینکه ایالات متحده و اسرائیل به تأسیسات تولید موشکی ایران آسیب رسانده‌اند، تهران به بازسازی زرادخانه خود ادامه داده است — هرچند این روند کندتر از دوران پیش از جنگ بوده و عمدتاً با استفاده از قطعاتِ از پیش ذخیره‌شده انجام شده است. تهران همچنین تعداد زیادی پهپاد و موشک کوتاه‌برد در اختیار دارد.

بازسازی ذخایر ایران با اظهارات مقامات دولت آمریکا — از جمله رئیس‌جمهور ترامپ — مبنی بر اینکه ارتش ایران «درهم‌کوبیده» (و به‌شدت تضعیف) شده است، در تضاد است. به گفته مقامات آمریکایی، این موضوع همچنین بر بحث‌های داخلی دولت ترامپ در خصوص احتمال آغاز مجدد حملات (به‌همراه اسرائیل) تأثیر گذاشته است.

برآورد مشابه مقام‌های نظامی اسرائیل

مقام‌های نظامی اسرائیل نیز برآورد مشابهی دارند و معتقدند ایران بیش از ۱۵۰۰ موشک بالستیک در اختیار دارد؛ هرچند به دلیل دشواری در تعیین دقیق تعداد، برآوردهای مقامات در سطح منطقه متفاوت است.

سیمون لِدین، که در دوره اول ریاست‌جمهوری ترامپ به عنوان معاون دستیار وزیر دفاع در امور خاورمیانه فعالیت می‌کرد، گفت حتی اگر پایین‌ترین رقم برآورد شده — یعنی ۱۵۰۰ موشک — را در نظر بگیریم، به این معناست که ایران بیش از نیمی از ذخایر موشکیِ تخمینیِ پیش از جنگ خود را دوباره تأمین کرده است. لِدین افزود که ایران در فاصله میان «جنگ ۱۲ روزه» در ژوئن ۲۰۲۵ و آغاز درگیری‌های کنونی در ماه فوریه، زرادخانه خود را به‌طور کامل بازسازی کرده است.

ایران با استفاده از موشک‌های بالستیک، پهپادها و تاکتیک‌های بهبودیافته، همچنان به تأسیسات نظامی، رادارها و سامانه‌های هشدار زودهنگام ایالات متحده در سراسر خاورمیانه آسیب وارد می‌کند. به گفته مقامات اسرائیلی و آمریکایی، در نتیجه این وضعیت، بسیاری از تجهیزات و امکانات نظامی ایالات متحده به اسرائیل منتقل شده‌اند که مکان امن‌تری محسوب می‌شود.

ترامپ فعلاً تصمیم گرفته است به جای صدور دستور حملات گسترده، فشار اقتصادی بر تهران را از طریق محاصره و تحریم‌ها حفظ کند. جی‌دی ونس، معاون رئیس‌جمهور، از وقفه در درگیری‌ها استفاده کرد تا کانالی برای گفتگو با یکی از چهره‌های تندرو در ایران به منظور دستیابی به توافق ایجاد کند، اما ترامپ به او دستور داد که به این دیپلماسی پایان دهد و بر مسائل داخلی تمرکز کند.

متحدان ایالات متحده در منطقه خلیج فارس به دولت ترامپ اعلام کرده‌اند که خواهان بازگشت به جنگ نیستند، زیرا ایران ممکن است در اقدامی تلافی‌جویانه، آن‌ها را هدف موشک‌ها و پهپادهای خود قرار دهد. بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل — که پس از انتخابات بی‌نتیجه ماه گذشته، همچنان به عنوان نخست‌وزیر موقت فعالیت می‌کند — همچنان بر انجام عملیات‌های جدید علیه ایران اصرار دارد. رومن گوفمن، رئیس موساد، روز جمعه برای گفتگو با مقامات آمریکایی درباره ایران در واشنگتن حضور داشت.

معنای «شکست» برای ایالات متحده

ترامپ روز چهارشنبه در سخنرانی خود به مناسبت «روز کهنه‌سربازان» تلویحاً گفت که ایالات متحده هنوز جمهوری اسلامی را به‌طور کامل شکست نداده است. او گفت: «ما پیروز شدیم. حالا سوال این است که چه زمانی می‌خواهیم [کار را] تمام کنیم. ما باید به پیروزی کامل دست یابیم، نه پیروزی ۹۳ درصدی. پیروزی باید کامل باشد.»

او بعداً به هیو هویت، مجری رادیویی، گفت که اگر در پایان دوره ریاست‌جمهوری‌اش، رژیم ایران همچنان بر سر قدرت باشد، این به معنای «شکست» برای ایالات متحده خواهد بود.

یکی از مقام‌های کاخ سفید اظهار داشت که «عملیات خشم حماسی» (Operation Epic Fury) — نامی که ایالات متحده برای عملیات علیه ایران برگزیده است — نیروهای ایرانی را ناتوان ساخته و کارزار «خفه‌سازی اقتصادی» باعث شده است که این رژیم ضعیف‌تر از هر زمان دیگری شود.

جیم لمسون، پژوهشگر مهمان در «کینگز کالج لندن» و تحلیلگر پیشین سازمان سیا که در امور نظامی ایران تخصص دارد، می‌گوید برآورد تعداد موشک‌های ایران دشوار است؛ چرا که تهران با این موضوع به صورت کاملاً محرمانه برخورد می‌کند، ایران به تولیدکنندگان موشکی متعدد و متنوعی وابسته است، و مجهولات بسیاری وجود دارد — از جمله اینکه ایران با استفاده از قطعات نهایی که در تأسیسات زیرزمینی انبار کرده، قادر به تولید چه تعداد موشک جدید است.

او افزود که دشواری این ارزیابی با این واقعیت دوچندان می‌شود که برآوردهای پیش از جنگ درباره ذخایر موشکی ایران نیز چندان شفاف و دقیق نبوده‌اند.

وی گفت: «با توجه به اینکه خودم در گذشته برای دولت در این زمینه کار کرده‌ام، می‌دانم که حتی با دسترسی به تمام اطلاعات طبقه‌بندی‌شده، سطح اطمینانِ چنین برآوردهایی می‌تواند بسیار پایین باشد.»

ایران در حال بازسازی و تجهیز مجدد خود است

یکی از اهداف ایالات متحده و اسرائیل از آغاز جنگ علیه ایران، نابودی توانمندی‌های موشکی بالستیک این کشور بود. پس از حملات بمباران مشترک، هر دو کشور مدعی موفقیت شدند؛ به‌طوری که نتانیاهو ادعا کرد برنامه موشکی ایران با موفقیت درهم‌کوبیده شده و ذخایر موشکی باقی‌مانده نیز «رو به اتمام» است.

اما یک مقام نظامی اسرائیلی می‌گوید با وجود ضربات سنگینی که به ایران وارد شده، آن‌ها «در حال بازسازی و تجهیز مجدد» هستند و خود را برای دوره‌ای جدی از درگیری آماده می‌کنند.

ایران همچنین توانسته است کارایی حملات خود علیه اهدافی در خاورمیانه را افزایش دهد. این امر از طریق بهبود اطلاعات و داده‌های مربوط به تعیین اهداف — از جمله با کمک متحدانی نظیر روسیه — و همچنین ارتقای تاکتیک‌ها (مانند استفاده ترکیبی از موشک‌ها و پهپادها) محقق شده است.

بلال صعب، مدیر ارشد اجرایی در شرکت «ترندز یو‌اس» (Trends US) — یک موسسه ارزیابی ریسک‌های ژئوپلیتیک مستقر در واشنگتن — می‌گوید: «مسئله فقط بزرگی این زرادخانه نیست، بلکه نحوه استفاده ایران از آن است؛ فرماندهان ایرانی ترفندهایی آموخته‌اند که باعث می‌شود عملکردشان مؤثرتر باشد.»

در ماه آوریل، روزنامه «وال استریت ژورنال» گزارش داد که ایران همچنان هزاران موشک بالستیک کوتاه‌برد و میان‌برد در اختیار دارد که می‌توان آن‌ها را از تأسیسات زیرزمینی خارج کرد. اگرچه حملات اسرائیل و آمریکا باعث ریزش و مسدود شدن ورودی این تأسیسات شده بود، اما تصاویر ماهواره‌ای نشان می‌دهند که ایران با خاک‌برداری مجدد، دوباره به برخی از آن‌ها دسترسی پیدا کرده است. به گفته یک مقام اسرائیلی، موشک‌های موجود در این سایت‌های زیرزمینی احتمالاً سالم باقی مانده‌اند.

در ماه سپتامبر، وال استریت ژورنال گزارش داد که ایران تولید موشک‌های بالستیک را با استفاده از قطعات نهایی که پیش‌تر انبار کرده بود، از سر گرفته است. پیت هگست، وزیر دفاع، روز سه‌شنبه در نخستین نشست خبری خود پس از شش ماه، به خبرنگاران گفت که زیرساخت‌های دفاعی-صنعتی ایران و همچنین بیش از ۸۰ درصد از زیرساخت‌های هسته‌ای-صنعتی این کشور «از بین رفته‌اند». او اظهار داشت: «از هر نظر، ما به یک پیروزی نظامی تاریخی دست یافته‌ایم.»