حادثه پایگاه هوایی بریتانیا از سوی ایران هدایت می‌شد

مگان اسپشیا / نیویورک تایمز / ۲۷ اکتبر ۲۰۲۶

دادستان‌ها روز سه‌شنبه اعلام کردند فردی که گمان می‌رود برای ایران کار می‌کند، مظنون به سازماندهی حادثه امنیتی ماه گذشته در «آر.ای.اف. فیرفورد» (R.A.F. Fairford) — یک پایگاه هوایی در انگلستان که توسط ایالات متحده استفاده می‌شود — است.

لوئیز گری، از دادستان‌های پرونده، در دادگاهی در لندن گفت که این فرد در خارج از بریتانیا مستقر است و تنها با نام «علی» از او یاد کرد.

خانم گری اظهار داشت که به گفته بازرسان، این فرد تأمین مالی را بر عهده داشته و از افرادی در بریتانیا خواسته است تا ضمن شناسایی این مکان نظامی، اقدام به خرید خودروهای ون و سایر تدارکات مورد نیاز برای این حادثه کنند و همچنین رانندگانی را برای این کار بیابند.

او افزود که دادستان‌ها معتقدند «علی» در راستای منافع دولت ایران عمل می‌کرده و از دوربین‌های نصب‌شده در خودروها برای رصد مسیر حرکت پنج مردی استفاده کرده است که در ساعات اولیه روز ۲۷ سپتامبر، پس از رانندگی در نزدیکی محدوده پایگاه «آر.ای.اف. فیرفورد» دستگیر شدند.

دستگیری این افراد و بازرسی متعاقب آن از سه خودروی ون سفید که با آن‌ها سفر می‌کردند، منجر به یک حادثه امنیتی بزرگ شد که تخلیه روستاهای اطراف و اعزام تیم خنثی‌سازی بمب را به دنبال داشت. این مردان در ابتدا به ظن ارتکاب جرایم مرتبط با مواد منفجره و تدارک برای انجام یک اقدام تروریستی بازداشت شدند، اما بعداً مشخص شد که تنها مقداری بنزین در خودروهای ون همراه داشته‌اند. هر پنج نفر با قرار وثیقه آزاد شدند.

پیش‌تر در روز سه‌شنبه، پلیس اعلام کرد که دو تبعه بریتانیایی در ارتباط با حادثه این پایگاه، به ارتکاب جرایم علیه امنیت ملی متهم شده‌اند.

محمد احمد عبدالکریم، یک تبعه ۲۴ ساله بریتانیایی اهل وست‌مینستر لندن، بر اساس «قانون امنیت ملی» تفهیم اتهام شد؛ قانونی که کمک به سرویس‌های اطلاعاتی خارجی را جرم تلقی می‌کند.

لارنس تیلور، رئیس بخش پلیس ضدتروریسم بریتانیا، در بیانیه‌ای گفت: «در این پرونده، ما معتقدیم که آن کشور، ایران است.»

صبح سه‌شنبه، دومین مرد بریتانیایی به نام نعمان الصغیر، ۲۴ ساله، نیز بر اساس «قانون امنیت ملی» تفهیم اتهام شد. پلیس اعلام کرد که آقای الصغیر یکی از پنج مردی بوده است که در ساعات اولیه روز ۲۷ سپتامبر در خارج از پایگاه نیروی هوایی سلطنتی بریتانیا (RAF) در «فرفورد» دستگیر شدند.

آقای الصغیر در تاریخ ۲۰ اکتبر مجدداً بازداشت شد و متهم است که در ۲۲ اوت — یعنی بیش از یک ماه پیش از وقوع حوادث در این پایگاه — با هدف انجام یک مأموریت شناسایی به آنجا رفته است.

به گفته پلیس، او به بازرسی یا نزدیک شدن به یک «مکان ممنوعه» با اهدافی که «مغایر با امنیت یا منافع بریتانیا» است، متهم شده است.

در مجموع هشت مرد در ارتباط با این تحقیقات دستگیر شده‌اند که شش نفر از آن‌ها با قرار وثیقه آزاد شده‌اند.

پایگاه نظامی «فرفورد» (RAF Fairford) تحت اداره ایالات متحده است و نیروی هوایی آمریکا از آن برای استقرار برخی از بزرگ‌ترین بمب‌افکن‌های خود در جریان جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران استفاده کرده است.

ایران هرگونه دخالت در حوادث رخ‌داده در این پایگاه هوایی را تکذیب کرده است.

حوادثی که توسط دولت ایران هدایت شده‌اند

رئیس «ام‌آی۵» (MI5) — سازمان امنیت داخلی بریتانیا — اوایل ماه جاری در یک نشست توجیهی سالانه، به‌طور مشخص به ایران و تهدیدی که این کشور متوجه بریتانیا می‌کند، اشاره کرد.

آقای تیلور در بیانیه خود گفت: «ما در ماه‌های اخیر شاهد حوادث گوناگونی بوده‌ایم که معتقدیم توسط دولت ایران هدایت شده‌اند. و همان‌طور که مدیرکل ام‌آی۵ همین هفته گذشته گفت، ما با همکاری یکدیگر در تلاشیم تا مداخله کنیم، این تهدید را شناسایی کرده و به آن پاسخ دهیم.»

این دو مرد بریتانیایی بعدازظهر سه‌شنبه برای جلسه رسیدگی مقدماتی در دادگاه بدوی «وست‌مینستر» حاضر شدند.

آقای الصغیر در حالی که شلوار و بلوز ورزشی خاکستری‌رنگِ مخصوص زندانیان را به تن داشت، وارد دادگاه شد. آقای عبدالکریم نیز که از صندلی چرخ‌دار استفاده می‌کند، در همان نزدیکی نشسته بود. دادستانی اعلام کرد که آقای عبدالکریم به دلیل وضعیت سلامتی‌اش در بازداشت پلیس نیست و تا زمان برگزاری محاکمه با قرار وثیقه آزاد خواهد ماند. با این حال، او ملزم شده است گذرنامه خود را به دادگاه تحویل دهد، تحت مقررات منع آمد و شد با نظارت الکترونیکی قرار دارد و محدودیت‌هایی در خصوص افرادِ طرفِ تماس برای او اعمال شده است.

هر دو مرد برای تأیید نام و نشانی خود صحبت کردند. در این مرحله از آن‌ها خواسته نشد که در مورد اتهامات خود اعلام موضع (پذیرش یا رد اتهام) کنند.

دادستان‌ها اظهار داشتند که آقای «الصغیر» و آقای «عبدالکریم» هر دو «علی» را از زمانی که او در بریتانیا زندگی می‌کرد می‌شناختند، و افزودند که آقای الصغیر در ماه اوت، به درخواست علی، به پایگاه هوایی سفر کرده است. آقای الصغیر متهم است که از آن منطقه فیلم‌برداری کرده، با خودرو در اطراف پایگاه گشت زده و سپس ویدیوهای مربوط به پایگاه را برای علی ارسال کرده است.

دادستانی همچنین اعلام کرد که آقای عبدالکریم در ماه گذشته «تماس‌های گسترده‌ای» با علی داشته است، آن هم در حالی که احتمالاً از ارتباطات این فرد با ایران آگاه بوده است. گفته می‌شود آقای عبدالکریم ده‌ها هزار پوند از علی دریافت کرده که صرف خرید تلفن، خودروهای ون و اقلام دیگر شده است.

سه خودروی ونی که به سمت پایگاه هوایی رفته بودند، مجهز به دوربین‌های داخل خودرو (داش‌کم) متصل به اینترنت بودند؛ به گفته دادستانی، این تجهیزات به علی امکان می‌داد تا روند حرکت آن‌ها را زیر نظر داشته باشد و ضبط کند.

آقای الصغیر متهم است که رانندگی یکی از این سه ون به سمت پایگاه را بر عهده داشته است. زمانی که این افراد با یک حصار امنیتی ایجاد شده توسط وزارت دفاع مواجه شدند، به گفته دادستانی، علی به آن‌ها دستور داد به مکان دیگری در نزدیکی پایگاه بروند، خودروها را پارک کنند و آنجا را ترک نمایند. رانندگان نیز چنین کردند؛ اقدامی که در تصاویر ضبط‌شده توسط دوربین‌های داخل خودرو ثبت شده است.

دادستانی گفت که پس از آن، علی به یکی از مردان گفته است که در یکی از ون‌ها بمب وجود دارد؛ همین موضوع باعث شد یکی از رانندگان برای درخواست کمک با نیروهای امدادی تماس بگیرد.

آقای «لارنس» در یک کنفرانس خبری در صبح سه‌شنبه گفت که در اذهان عمومی، ماجرای پایگاه نیروی هوایی سلطنتی (RAF) در «فرفورد» با تصاویری از توقف و بازرسی سه خودروی ون سفید و دستگیری پنج مرد در اواخر ماه سپتامبر در آن محل، شناخته می‌شود.

او افزود که پس از آزادی این افراد با قرار وثیقه، «پرسش‌ها و گمانه‌زنی‌های قابل‌توجهی در مورد روند تحقیقات و چراییِ اتخاذ چنین رویکردی» مطرح شد.

او گفت: «ما می‌دانیم که تصمیمات اتخاذشده در جریان تحقیقات ما ممکن است گاهی از دیدگاه افراد خارج از پرونده، غیرمنطقی به نظر برسند؛ اما می‌خواهم تأکید کنم که همواره دلایل موجه یا منطقی پشت این تصمیمات وجود دارد.»

او افزود: «در این مورد، این نحوه تصمیم‌گیری به پیشرفتی سریع‌تر و گردآوری شواهد بهتر انجامید و در نهایت باعث شد بتوانیم اتهاماتی را که امروز اعلام کردم، مطرح کنیم.»

آقای لارنس همچنین تلویحاً اشاره کرد که برخی از افراد دخیل در این ماجرا، ممکن است از ابعاد کامل و پیامدهای کاری که در آن مشارکت داشته‌اند، آگاه نبوده‌اند. او گفت: «تحقیقات ما در خصوص عوامل نیابتی زمان می‌برد تا مشخص شود این افراد تا چه حد از اهدافِ نهفته در پسِ این مأموریت‌ها اطلاع داشته‌اند. گاهی اوقات افراد ممکن است هیچ‌گونه آگاهی‌ای نداشته باشند، یا تنها از بخشی از کاری که از آن‌ها خواسته شده تا به نمایندگی از دولت‌های خارجی انجام دهند، باخبر باشند. گاهی هم کاملاً از ماجرا آگاهند.»

او افزود که پلیس مبارزه با تروریسم در ماه‌های اخیر با حوادث متعددی مواجه شده که به باور آن‌ها، توسط ایران هدایت می‌شده‌اند.

قرار است آقای عبدالکریم و آقای الصغیر در تاریخ ۲۰ نوامبر بار دیگر در دادگاه حاضر شوند.