هشدار آمریکا به کشورهای منطقه درباره ازسرگیری‌جنگ

سامر سعید، شلبی هالیدی، بنوا فوکون و آنات پلِد / وال استریت ژورنال / ۲۷ اکتبر ۲۰۲۶

به گفته افراد مطلع از گفتگوها، ایالات متحده به چندین کشور عربی حوزه خلیج فارس اعلام کرده است که برای یک کارزار نظامی کوتاه‌مدت و شدید پس از انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا آماده باشند.

این پیام‌ها که از طریق کانال‌های دیپلماتیک و نظامی منتقل شده‌اند، بخشی از نشانه‌های فزاینده‌ای هستند که نشان می‌دهد آمریکا و اسرائیل در حال آماده‌سازی برای آغاز دور جدیدی از عملیات‌های رزمی سنگین علیه ایران هستند. این اقدام با خطر تشدید جدی تنش‌ها همراه است و با هدف تضعیف توان تهران و سوق دادن آن به سمت مذاکرات صورت می‌گیرد.

مقامات آگاه از این تحرکات می‌گویند ارتش آمریکا در حال انتقال یک سامانه پدافندی «پاتریوت» از تگزاس برای تقویت دفاع موشکی خود است و نیروهایش را از پایگاه‌هایی که در برابر حملات آسیب‌پذیر بودند، به مکان‌های دیگر منتقل کرده تا برای تشدید احتمالی تنش‌ها آماده باشد.

برخی از این مقامات اظهار داشتند که نیروهای آمریکایی در منطقه در حال تکمیل ذخایر مهمات خود هستند و هواپیماهای بمب‌افکن و جنگنده‌ها نیز برای انجام حملات آماده می‌شوند. همچنین قرار است ماه آینده یک گروه ضربت ناو هواپیمابر دیگر و یک واحد اعزامی تفنگداران دریایی به ناوگانی متشکل از حدود ۲۰ کشتی جنگی دیگر که هم‌اکنون در خاورمیانه حضور دارند، بپیوندند؛ هرچند ممکن است برخی از کشتی‌های فعلی منطقه را ترک کنند.

افراد آشنا با دیدگاه‌های دونالد ترامپ می‌گویند او هنوز تصمیم قطعی برای انجام این کار نگرفته، اما متمایل به انجام یک حمله گسترده پس از انتخابات است که می‌تواند زیرساخت‌ها و تأسیسات هسته‌ای ایران را هدف قرار دهد.

گزینه دیگر، تلاش برای دستیابی به توافق است. تلاش‌های دیپلماتیک میانجی‌های منطقه‌ای ادامه دارد، اما تاکنون به نتیجه‌ای نرسیده است.

ترامپ هفته گذشته در یک گردهمایی، با اشاره به کارزار بمباران سنگین آمریکا و اسرائیل در فصل بهار، گفت: «ممکن است یک “خشم حماسی” کوچک دیگر انجام دهیم... یا اینکه آن‌ها [ایرانی‌ها] توافق خواهند کرد.»

کاخ سفید اعلام کرد که در مورد «طرح‌های نظامی حساسی که ممکن است وجود داشته باشند یا نباشند» اظهار نظر نمی‌کند.

کاخ سفید افزود: «رئیس‌جمهور ترامپ تمامی گزینه‌ها را روی میز نگه می‌دارد تا اطمینان حاصل کند که ایران هرگز به سلاح هسته‌ای دست نخواهد یافت.» رئیس‌جمهور گفته است که پیش از انتخابات میان‌دوره‌ای به ایران حمله نخواهد کرد.

به گفته افراد مطلع از این برنامه‌ریزی‌ها، این اقدامات و طرح‌های مرتبط با آن، با هدف فراهم کردن گزینه‌هایی برای ترامپ در صورت تصمیم او به انجام حمله صورت می‌گیرد. وزارت دفاع نیز اعلام کرده است که وظیفه‌اش ارائه چنین گزینه‌هایی است.

اسرائیل نیز آماده حمله است

روزنامه «وال استریت ژورنال» گزارش داده که اسرائیل نیز طرح‌ها و اهدافی را برای حمله‌ای جدید آماده کرده است. بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، همچنان بر از سرگیری حملات اصرار دارد؛ به این امید که قدرت ایران تضعیف شود و در نهایت، این رژیم سرنگون گردد.

بازگشت به حملات هوایی، به معنای تغییر رویکرد نسبت به کارزار «فشار اقتصادی» دولت ترامپ خواهد بود. تشدید تحریم‌ها همراه با محاصره دریایی، ماه‌هاست که فروش نفت ایران را متوقف کرده، بخش عمده‌ای از ارتباطات هوایی این کشور را از کار انداخته و تجارت زمینی را نیز محدود کرده است؛ وضعیتی که فشار را بر اقتصاد ایران — که هم‌اکنون نیز در مسیری رو به وخامت قرار دارد — دوچندان کرده است.

بهنام بن‌طالب‌لو، مدیر ارشد برنامه ایران در «بنیاد دفاع از دموکراسی‌ها» (یک اندیشکده آمریکایی)، می‌گوید: «اگر نیازی به هدف قرار دادن یک تهدید فزاینده — نظیر بازسازی توان موشکی — وجود داشته باشد، رئیس‌جمهور ترامپ باید این موضوع را به‌طور علنی و با جزئیاتِ هرچه بیشتر مطرح کند. در غیر این صورت، در شرایط فعلی، ایالات متحده با تداوم تحریم‌ها و محاصره، دستِ برتر را در اختیار دارد و باید همین مسیر را ادامه دهد.»

بسیاری از تحلیلگران بر این باورند که بعید است ایران در پی حملات بیشتر، تسلیم شود. ایران در فعال‌ترین مرحله جنگ، بیش از ۲۰ هزار حمله از سوی ایالات متحده و اسرائیل را تاب آورده بود. با این حال، این کشور همچنان به حملات علیه کشتی‌ها در خلیج فارس و نیروها و ناوهای جنگی آمریکا ادامه داده و در پای میز مذاکره نیز خواسته‌های دشواری را مطرح کرده است.

دنی سیترینوویچ، از مقامات پیشین اطلاعات نظامی اسرائیل، گفت: «به باور من، یکی از بزرگ‌ترین اشتباهاتی که اسرائیل و ایالات متحده همچنان مرتکب می‌شوند، این تصور است که دور دیگری از حملات علیه ایران — از جمله حمله به زیرساخت‌های حیاتی یا حذف مقامات ارشد — می‌تواند به نحوی موجب سرنگونی این رژیم شود.»

او افزود که بمباران‌های بیشتر ممکن است باعث شود رژیم ایران مواضع خود را مستحکم‌تر کند و نسبت به برنامه‌های موشکی و هسته‌ای‌اش متعهدتر شود.

ایالات متحده و اسرائیل در جریان درگیری کوتاه‌مدتِ ژوئن ۲۰۲۵، بخش عمده‌ای از برنامه هسته‌ای ایران را نابود کردند.

رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، روز سه‌شنبه به شورای امنیت سازمان ملل گفت که این نهاد هیچ‌گونه فعالیتی مبنی بر تعمیر یا بازسازی تأسیساتی که در جریان حملاتِ هر یک از این دو جنگ آسیب دیده‌اند، شناسایی نکرده است.

با این حال، او خاطرنشان کرد که بازرسان آژانس به این تأسیسات دسترسی نداشته‌اند تا وضعیت آن‌ها را بررسی کنند؛ از این رو، آژانس نتوانسته است تأیید کند که آیا ایران مواد هسته‌ای را به مسیرهای دیگر (انحراف از مقاصد صلح‌آمیز) هدایت نکرده است یا خیر.

ایالات متحده از ایران خواسته است که اجازه بازگشت بازرسان را بدهد، اما ایران در برابر این درخواست مقاومت کرده است.

یکی از سایت‌های باقی‌مانده که موجب نگرانی شده، «کوه پیک‌اکس» (Pickaxe Mountain) است که در عمق ده‌ها متری زیر صخره‌ها قرار دارد.

انجام حملات برای خروج از جنگ

ست جونز، تحلیلگر امور دفاعی و امنیتی در «مرکز مطالعات استراتژیک و بین‌المللی»، می‌گوید ترامپ می‌تواند از دور جدیدی از حملات برای اعلام پیروزی استفاده کند و سپس حضور آمریکا در جنگ را کاهش دهد؛ حتی اگر این حملات ضربه قاطع و نهایی را وارد نکنند.

جونز درباره فعالیت‌های هسته‌ای ایران گفت: «گمان نمی‌کنم هیچ اقدامی بتواند برنامه آن‌ها را به‌طور دائمی به عقب براند.» با این حال، انجام حملات به ترامپ این امکان را می‌دهد که «روند خروج [از درگیری] را آغاز کند و مدعی شود که این بار نیز برنامه هسته‌ای ایران را به عقب رانده است.»

ایران از طریق کانال‌های عمومی و خصوصی هشدار داده است که به هرگونه حمله‌ای، با ضربات سنگین به اهداف اقتصادی و غیرنظامی در سراسر منطقه پاسخ خواهد داد. ایران پیش از آغاز جنگ نیز تهدیدهای مشابهی مطرح کرده بود و پس از آن، پایگاه‌ها و مراکز دیپلماتیک ایالات متحده، و همچنین تأسیسات انرژی و فرودگاه‌ها را در سراسر منطقه خلیج فارس هدف قرار داد.

هرگونه تلافی‌جویی ایران این بار در حالی صورت خواهد گرفت که ایالات متحده و متحدان خلیج فارس آن در تلاشند تا ذخایر دفاع موشکی خود را که تاکنون در اثر موج حملات ایران تضعیف شده است، دوباره پر کنند.

با وجود خسارات وارده توسط ایالات متحده و اسرائیل، ایران ذخایری از صدها تا هزاران موشک را حفظ کرده و از آرامش در جنگ برای تقویت دفاع خود و آماده‌سازی برنامه‌های جدید برای تلافی استفاده کرده است.

این کشور در حال مونتاژ موشک‌های بالستیک جدید از قطعات ذخیره شده است. مقامات اسرائیلی نگران سرعت بازسازی ایران هستند.

میانجیگران خاورمیانه در تلاشند تا مذاکرات با ایران را از سر بگیرند تا از موج جدیدی از نبرد جلوگیری کنند. تاکنون آنها شانس کمی داشته‌اند، زیرا ایالات متحده اصرار بر بحث در مورد برنامه هسته‌ای ایران دارد و تهران خواسته‌های سختی را برای از سرگیری مذاکرات مطرح می‌کند.