روسیه آتش‌بس اعلام‌شده از سوی ترامپ را نقض کرد

دنیل فلین و پاول پولیتوک / رویترز / ۱۲ اکتبر ۲۰۲۶

ولودیمیر زلنسکی، رئیس‌جمهور اوکراین، پس از حمله به یک نیروگاه حرارتی در شهر خارکیف، روسیه را به نقض آتش‌بس انرژی که توسط دونالد ترامپ اعلام شده بود متهم کرد و از ایالات متحده خواست تا اطمینان حاصل کند که مسکو به هرگونه توافقی پایبند می‌ماند.

رئیس‌جمهور ترامپ که در آستانه انتخابات میان‌دوره‌ای ماه آینده آمریکا تحت فشار ناشی از قیمت بالای انرژی قرار داشت، با اعلام خبر توافق کی‌یف و مسکو بر سر آتش‌بس انرژی در تعطیلات آخر هفته، کی‌یف و متحدان اروپایی‌اش را غافلگیر کرده بود. او همچنین از توافقی برای خرید گازوئیل از روسیه رونمایی کرده بود که خشم اوکراین را برانگیخت.

زلنسکی اظهار داشت که همچنان منتظر جزئیات این توافق است؛ چرا که کی‌یف نسبت به هرگونه توافقی که ممکن است با وادار کردن یک‌جانبه اوکراین به توقف حملات علیه پالایشگاه‌های روسیه، مزیتی به این کشور بدهد، محتاط است.

زلنسکی در کنفرانسی در ورشو که از طریق ارتباط ویدیویی در آن سخنرانی می‌کرد، گفت: «موارد نقض آتش‌بس انرژیِ اعلام‌شده توسط رئیس‌جمهور ترامپ از سوی روسیه رخ داده است.»

زلنسکی ـــ که گفته بود از طریق رسانه‌ها از توافق آتش‌بس مطلع شده است ـــ افزود: «ما منتظر جزئیات شرایط توافق میان آمریکایی‌ها و روس‌ها هستیم و منتظریم ببینیم آمریکایی‌ها برای برداشتن چه گام مشخصی آمادگی دارند.»

«این آتش‌بس انرژی می‌تواند کارساز باشد و اگر آمریکایی‌ها اکنون واقعاً وارد عمل شوند و اطمینان حاصل کنند که روس‌ها به آن احترام می‌گذارند، می‌تواند گامی بزرگ به سوی پایان جنگ باشد.»

زلنسکی گفت که اوکراین در طول شب هیچ حمله‌ای به پالایشگاه‌های روسیه انجام نداده است، اما تصریح کرد که اگر روسیه خواهان توقف این حملات از سوی کی‌یف است، باید از هدف قرار دادن سیستم انرژی و زیرساخت‌های حیاتی اوکراین دست بردارد.

روسیه هنوز در این باره اظهارنظری نکرده است.

کایا کالاس، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا، گفت که ترجیح می‌دهد آتش‌بسی برقرار شود که «شامل کشته نشدن افراد باشد» و افزود که مشخص نیست آیا روسیه به آن پایبند خواهد ماند یا خیر. او در نشست وزرای خارجه در لوکزامبورگ گفت: «ما از ایالات متحده می‌خواهیم که تحریم‌ها را اعمال کند تا بتوانیم واقعاً به جنگ پایان دهیم.»

امانوئل مکرون، رئیس‌جمهور فرانسه، اظهار داشت که در ۴۸ ساعت گذشته هیچ نشانه‌ای مبنی بر پایبندی روسیه به هیچ‌گونه توافق آتش‌بس در حوزه انرژی مشاهده نکرده است.

فردی مطلع از اوضاع گفت که ایالات متحده برای اعمال فشار بر کی‌یف، تهدید کرده است که اشتراک‌گذاری اطلاعات و ارسال تسلیحات در چارچوب سیستم «فهرست نیازمندی‌های اولویت‌دار اوکراین» (PURL) را متوقف خواهد کرد. ایالات متحده در دوران ترامپ تا حد زیادی ارسال مستقیم سلاح به اوکراین را متوقف کرده، اما به کشورهای اروپایی اجازه می‌دهد تا در چارچوب سیستم PURL، به نیابت از کی‌یف اقدام به خرید تسلیحات کنند.

گونتر کریخ‌باوم، وزیر امور اروپای آلمان، گفت انتظار دارد که ایالات متحده همچنان شریکی قابل‌اعتماد باقی بماند.

تردید اوکراینی‌ها نسبت به اعلام آتش‌بس

مقامات اوکراینی اعلام کردند که حملات روسیه در روز یکشنبه منجر به کشته شدن شش نفر در دو شهر مختلف شده است. هم‌زمان با جستجوی تیم‌های امداد و نجات در میان آوار ناشی از حملات در خارکیف، ناتالیا مینکا، یکی از شاهدان عینی، گفت که درست لحظاتی پس از رسیدن او به پناهگاه، موشکی در نزدیکی آنجا اصابت کرده است.

او گفت: «تنها ده دقیقه از وعده آن‌ها مبنی بر عدم هدف قرار دادن تأسیسات انرژی گذشته بود که پنج حمله صورت گرفت. من و فرزندم شاهد اصابت موشک به نیروگاه حرارتی شماره ۵ بودیم و سوختن آن را تماشا کردیم. وحشتناک است.»

او افزود: «توصیف صحنه‌ای که در آن کودکی آنجا افتاده و پوشانده شده بود و پدرش با گریه و فریاد به دور او می‌دوید، بسیار دشوار است.» «بسیار هولناک است؛ پشت سر گذاشتن چنین وضعیتی غیرممکن به نظر می‌رسد.»

ایهور ترخوف، شهردار خارکیف، اعلام کرد که دست‌کم ۱۲ نفر نیز در جریان چندین حمله روسیه به این شهر در صبح دوشنبه مجروح شده‌اند.

ساکنان کی‌یف نسبت به پایبندی به هرگونه وعده‌ای مبنی بر «آتش‌بس در حوزه انرژی» تردید داشتند.

ویرا، کارمند ۳۷ ساله دولت، گفت: «من با دیدی بسیار انتقادی به هرگونه اطلاعاتی نگاه می‌کنم.» او افزود که در جریان مذاکرات «گاهی تصمیمی اتخاذ می‌شود، اما متأسفانه طرف متجاوز روسی اغلب به آن پایبند نمی‌ماند؛ بنابراین، دلیلی ندارد باور کنیم که فردا نجات خواهیم یافت و نوعی صلح برقرار خواهد شد.»

تحریم‌های جدید اتحادیه اروپا را علیه روسیه

کالاس اظهار داشت که وزرای اتحادیه اروپا برای حفظ فشار بر مسکو، نزدیک به ۱۶۰۰ مورد تحریم جدید را علیه مجتمع نظامی-صنعتی روسیه تصویب کردند.

او در پستی در شبکه اجتماعی «ایکس» نوشت: «بیش از نیمی از آن‌ها به زنجیره تولید موشک‌های بالستیک متصل هستند.»

ترامپ خواهان توقف حملات اوکراین به پالایشگاه‌های نفت روسیه است و این حملات را عامل افزایش قیمت گازوئیل می‌داند؛ افزایشی که در آستانه انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا به ضرر حزب جمهوری‌خواه او تمام شده است.

در پی وخامت شدید روابط، ترامپ روز شنبه به زلنسکی هشدار داد که «بهتر است هرچه سریع‌تر» حملات به پالایشگاه‌های روسیه را متوقف کند و از اوکراینی‌ها خواست تا در انتخابات جدید، رهبر خود را تغییر دهند.

از زمان تهاجم روسیه به اوکراین در سال ۲۰۲۲، برگزاری انتخابات در این کشور به حالت تعلیق درآمده است. زلنسکی اعلام کرد که اگر ولادیمیر پوتین، رئیس‌جمهور روسیه، با آتش‌بس ۶۰ روزه موافقت کند، او نیز انتخابات برگزار خواهد کرد و تأکید کرد که انتخاب رهبر، «بر عهده خود مردم اوکراین» است.

ترامپ — که جنگ اوکراین عامل اصلی افزایش جهانی قیمت سوخت دانسته می‌شود — پیش‌تر در اواسط سپتامبر از برقراری «آتش‌بس انرژی» در اوکراین خبر داده بود، هرچند هیچ‌یک از طرفین دستیابی به چنین توافقی را تأیید نکردند.

زلنسکی مسئولیت خود در افزایش قیمت انرژی را رد کرد و افزود که «همه جهانیان» می‌دانند جنگ در خاورمیانه عامل مهم‌تری در این زمینه بوده است.