حوثی‌ها از تنگه باب‌المندب بیرون رانده شدند

محمد غباری و تیمور ازهری / خبرگزاری رویترز / ۵ اکتبر ۲۰۲۶

دولت یمن اعلام کرد که نیروهای دولتیِ مورد حمایت عربستان سعودی روز دوشنبه با پیشروی سریع، موفق شدند نوار ساحلی پیرامون تنگه باب‌المندب تا شهر «مخا» را بازپس گیرند و حوثی‌های مورد حمایت ایران را از بیشتر مناطقی که ماه گذشته تصرف کرده بودند، بیرون برانند.

در مقابل، حوثی‌ها اعلام کردند که به نقاط کلیدی در عربستان سعودی، از جمله فرودگاه بین‌المللی ملک خالد در ریاض، پالایشگاه آرامکو در رابغ، فرودگاه بین‌المللی ابها و پایگاه نظامی خمیس مشیط حمله کرده‌اند.

این ادعاها بلافاصله قابل تأیید نبودند. عربستان سعودی و شرکت آرامکو نیز بلافاصله به درخواست اظهار نظر در این باره پاسخی ندادند.

به گفته چهار منبع دولتی، نیروهای دولتِ به رسمیت شناخته‌شده بین‌المللی که از پشتیبانی حملات هوایی سنگین عربستان برخوردار بودند، اواخر روز دوشنبه به حومه شهر مخا رسیدند و جنگجویان حوثی در حال عقب‌نشینی به سمت ارتفاعات بودند. وزارت دفاع نیز اعلام کرد که این شهر سقوط کرده است.

این پیشروی، در صورت تأیید، تسلط حوثی‌ها بر مسیر حیاتی انتقال نفت در دریای سرخ را تضعیف خواهد کرد؛ مسیری که پیش از این نیز - هم‌زمان با اقدام ایران در بستن تنگه هرمز - موجب تلاطم در بازارهای انرژی شده بود. با این حال، این گروه همچنان می‌تواند از مواضع دیگر با استفاده از پهپاد به کشتی‌ها حمله کند.

درگیری‌ها در چندین جبهه یمن هفته‌هاست که شدت گرفته است؛ این وضعیت پس از آن رخ داد که جنگ داخلیِ پیش‌تر خاموش، در پی سرایت تنش‌های میان ایالات متحده و ایران، دوباره شعله‌ور شد و حوثی‌ها تلاش کردند کنترل تنگه باب‌المندب را به دست گیرند و شهرهای عربستان و زیرساخت‌های آن را هدف حملات موشکی و پهپادی قرار دهند.

ائتلاف به رهبری عربستان که علیه حوثی‌ها می‌جنگد نیز اواخر دوشنبه اعلام کرد که نیروهای دریایی عملیاتی نظامی را در استان «حدیده» یمن (واقع در ساحل دریای سرخ) انجام داده‌اند. نیروهای دولتی پیش‌تر مواضع کلیدی، از جمله یک باند پرواز در منطقه «ذوباب» در دهانه تنگه را تصرف کرده بودند؛ منطقه‌ای که تصرف آن توسط حوثی‌ها در ماه گذشته، شوک بزرگی به بازارهای انرژی وارد کرده بود.

خبرگزاری رویترز نتوانست مستقلاً وسعت پیشروی‌های نیروهای دولتی را تأیید کند. حوثی‌ها که از سال ۲۰۱۴ کنترل بسیاری از مناطق پرجمعیت یمن، از جمله پایتخت (صنعا)، را در دست دارند، ادعاهای دولت مورد حمایت عربستان را بی‌اساس خواندند.

در همین حال، به گفته پنج منبع نظامی وابسته به دولت یمن، حوثی‌ها در نزدیکی «تعز» - سومین شهر بزرگ یمن - پیشروی‌های مهمی داشته و با تصرف بخش‌هایی از یک جاده کوهستانی، نیروهای دولتی را در محاصره قرار داده‌اند. البته یک منبع دولتی دیگر، قطع شدن این جاده را تکذیب کرد.

این گروه همچنین تهدید کرد که به ترافیک هوایی در حریم هوایی عربستان حمله خواهد کرد.

تشدید درگیری‌ها متحدان ریاض را به واکنش واداشت. بر اساس بیانیه‌ای مشترک، عربستان سعودی، ترکیه و پاکستان روز دوشنبه در نشستی اضطراری در ریاض توافق کردند که نیروها و توانمندی‌های نظامی خود را در چارچوب «پیمان دفاعی مکه» به سرعت در عربستان مستقر کنند.

این درگیری‌ها بحران انسانی را در یمن، فقیرترین کشور جهان عرب، وخیم‌تر کرده است. سازمان بین‌المللی مهاجرت وابسته به سازمان ملل روز دوشنبه اعلام کرد که از زمان ازسرگیری جنگ، ۱۸۴ هزار نفر آواره شده‌اند.

«رشاد العلیمی»، رئیس‌جمهور یمن که مشروعیت بین‌المللی دارد، روز یکشنبه سوگند یاد کرد که تا زمان «آزادسازی کشور از چنگال شبه‌نظامیان تروریست» به مبارزه ادامه دهد.

عربستان سعودی روز دوشنبه اعلام کرد که برای تأمین پوشش هوایی تنگه باب‌المندب و نیروهای زمینی یمن، به صدها هدف حمله کرده است. دولت یمن نیز اعلام کرد که حملاتی را در چندین جبهه، از جمله در استان صنعا، آغاز کرده است.

وزارت بهداشت تحت کنترل حوثی‌ها اعلام کرد که در جریان حملات به مناطق «سنحان» و «سعوان» در این استان، دو نفر کشته و هفت نفر زخمی شده‌اند.

شدیدترین درگیری‌ها در جنوب غربی یمن جریان دارد

با وجود اینکه جنگ در چندین جبهه ادامه دارد، شدیدترین درگیری‌ها در جنوب غربی کشور، هم در منطقه ساحلی نزدیک تنگه و هم در تپه‌های اطراف تعز، رخ داده است.

به گفته پنج منبع نظامی دولتی، حوثی‌ها به یک پل کوچک (آبرو) در جاده تعز-عدن آسیب رسانده و آن را غیرقابل‌عبور کردند؛ همچنین جنگجویان این گروه روز یکشنبه پیشروی‌های جدیدی به سمت شهر «التربه» داشتند، هرچند یک منبع دولتی دیگر این موضوع را تکذیب کرد.

یک خبرگزاری وابسته به حوثی‌ها روز دوشنبه به نقل از یک منبع نظامی گزارش داد که این گروه نیروهای دولتی را از منطقه «المواسط» در استان تعز بیرون رانده و به خانه «العلیمی»، رئیس شورای ریاستی انتقالی یمن، رسیده است.

منابع نظامی دولتی اعلام کردند که این پیشروی‌ها باعث شد شهر تعز — با جمعیتی بیش از نیم‌میلیون نفر و پادگانی متشکل از هزاران نیروی نظامی دولتی — در محاصره نیروهای حوثی قرار گیرد.

در منطقه «المظفر» که درست در حاشیه تعز اما در محدوده محاصره‌شده توسط حوثی‌ها واقع شده است، صف طویلی در مقابل یک پمپ‌بنزین تشکیل شد و مردم در انتظار دریافت سوخت و کپسول‌های گاز پخت‌وپز بودند.

شهاب هزاع گفت: «این وضعیت روزمره در تعز است.»