ترامپ پیشنهاد آتش‌بس ایران را رد کرد

الکساندر وارد و سامر سعید / وال‌استریت ژورنال / شنبه، ۲۶ سپتامبر ۲۰۲۶

دونالد ترامپ پیشنهاد ایران برای یک آتش‌بس هفت‌روزه را رد کرده و به دستیاران خود گفته است انتظار دارد پس از انتخابات میان‌دوره‌ای ماه نوامبر، بمباران ایران را از سر بگیرد. این موضوع را مقام‌های آمریکایی اعلام کرده‌اند.

بر اساس پیشنهاد تهران، در ازای لغو محاصره بنادر ایران از سوی آمریکا ــ که آسیب‌های عمیقی به اقتصاد کشور وارد کرده است ــ تنگه هرمز بازگشایی می‌شد و مذاکرات هسته‌ای از سر گرفته می‌شد. ترامپ به‌طور علنی می‌گوید تهران پس از انتخابات میان‌دوره‌ای خواهان توافقی است که به برچیده شدن برنامه هسته‌ای‌اش منجر شود.

اما به گفته مقام‌های آمریکایی، ترامپ در محافل خصوصی نسبت به این‌که ایران حاضر باشد خواسته‌های او را بپذیرد تردید دارد و به کارکنان خود گفته است که احتمال ازسرگیری یک کارزار جدید بمباران را بالا می‌داند.

موضع کنونی ترامپ نشان می‌دهد که وضعیت فعلی منازعه ــ که در فضایی میان جنگ و صلح قرار دارد ــ احتمالاً بار دیگر به سمت درگیری‌های نظامی سوق خواهد یافت. با این حال، رئیس‌جمهوری آمریکا که از نخستین روزهای نبرد هفت‌ماهه کنونی بارها اعلام پیروزی کرده است، میان پیگیری دیپلماسی، صدور دستور حملات هوایی و تشدید تحریم‌ها علیه ایران در نوسان بوده است. مقام‌ها می‌گویند دیدگاه‌های امروز او ممکن است در هفته‌های آینده و با ادامه جنگ تغییر کند و حتی تحت تأثیر نتایج انتخابات میان‌دوره‌ای قرار گیرد.

مشخص نیست ترامپ چه سطحی از حملات را مد نظر دارد. مقام‌های آمریکایی می‌گویند او تمایل چندانی به ازسرگیری عملیات گسترده رزمی ندارد؛ بخشی از این تردید به این دلیل است که آمریکا می‌خواهد مهمات رو به کاهش خود را برای بحران‌های احتمالی دیگر حفظ کند. با این حال، ترامپ پیش‌تر نیز برای شکستن بن‌بست‌های دیپلماتیک در مذاکرات آمریکا و ایران از حملات سنگین نظامی سخن گفته و گاهی این تهدیدها را عملی کرده است، هرچند همواره از اجرای بلندپروازانه‌ترین تهدیدهای خود ــ از جمله نابودی کامل تمدن ایرانی ــ عقب‌نشینی کرده است.

ترامپ این هفته در سازمان ملل متحد گفت که هنگام تلاش برای محروم کردن ایران از سوخت هسته‌ای، ملاحظات سیاسی در ذهن او جایی ندارد.

او در جریان نشست سالانه مجمع عمومی سازمان ملل در نیویورک به رهبران جهان گفت: «حزب جمهوری‌خواه در حال رقابت انتخاباتی است و من نیز به آن کمک خواهم کرد، اما خودم نامزد انتخابات نیستم. در موضوع ایران، هیچ اعتباری برای ملاحظات انتخاباتی قائل نبوده‌ام و تا زمان برگزاری انتخابات نیز قائل نخواهم شد. تنها چیزی که اهمیت دارد این است که ایران هرگز به سلاح هسته‌ای دست پیدا نکند.»

ترامپ همچنین به جمهوری‌خواهان گفته است هنگام رفتن پای صندوق‌های رأی، تصور کنند که نام او نیز در برگه‌های رأی وجود دارد.

یک مقام آمریکایی گفت واشنگتن و تهران همچنان از طریق میانجی‌ها، از جمله درباره پرونده هسته‌ای، در حال مذاکره هستند. به گفته این مقام، تلاش تحت رهبری آمریکا برای تضمین عبور نفتکش‌ها از تنگه هرمز، با وجود تهدیدهای ایران، از فوریت دستیابی به توافق کاسته است.

قطر و دیگر میانجی‌های منطقه‌ای همزمان با برگزاری مجمع عمومی سازمان ملل در تلاش بوده‌اند گفت‌وگوهای میان ایران و آمریکا را دوباره فعال کنند. به گفته افراد آگاه، در نشستی که روز یکشنبه در قطر برگزار شد، ایران ایده یک توقف هفت‌روزه در درگیری‌ها را مطرح کرد؛ طرحی که می‌توانست زمینه پایان دادن به حملات ایران علیه کشتیرانی را در ازای لغو محاصره آمریکا فراهم کند.

بر اساس این پیشنهاد هفت‌روزه، آمریکا باید محاصره دریایی خود را لغو می‌کرد، بخشی از دارایی‌های مسدودشده ایران را آزاد می‌ساخت و تحریم‌های صادرات نفت ایران را برمی‌داشت. در مقابل، ایران تنگه هرمز را باز می‌کرد و مذاکرات درباره برنامه هسته‌ای خود را آغاز می‌کرد.

به گفته مقام‌های آگاه، آمریکا به ایران و میانجی‌ها اطلاع داده است که ترامپ هیچ قصدی برای لغو محاصره دریایی ندارد. واشنگتن بر این باور است که فشار اقتصادی در نهایت تهران را وادار خواهد کرد توافقی را بپذیرد که شرایط آن به سود آمریکا و کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس باشد.

میانجی‌های عرب می‌گویند دیپلمات‌های ایرانی چندین پیشنهاد برای پایان دادن به جنگ ارائه کرده‌اند و در عین حال به تشدید بحران اقتصادی در کشور خود اذعان داشته‌اند. اما سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، نیروی قدرتمند نظامی ـ اقتصادی که از زمان آغاز جنگ در ماه فوریه عملاً اداره ایران را در دست گرفته است، اعلام کرده که حاضر نیست فرمول‌های جدیدی برای توافق را بپذیرد و خود را برای یک جنگ طولانی آماده کرده است.

سپاه پاسداران خواهان بازگشت به شرایطی نزدیک به توافق اولیه‌ای است که ترامپ در ماه ژوئن با ایران منعقد کرد. آن توافق وعده می‌داد در ازای بازگشایی آبراه هرمز، بخشی از تحریم‌های مربوط به فروش نفت کاهش یابد، ایران به دارایی‌های مسدودشده خود دسترسی پیدا کند و نقش تهران در اداره تنگه هرمز به رسمیت شناخته شود.