نگهداری زندانیان سیاسی در یک کمپ ترک اعتیاد

امید منتظری، بی‌بی‌سی

وزارت اطلاعات از یک کمپ ترک اعتیاد به جای بند ۲۰۹ اوین استفاده می‌کند

بی‌بی‌سی فارسی دریافته است که وزارت اطلاعات ایران در حال حاضر یک کمپ ترک اعتیاد را جایگزین بند ۲۰۹ کرده است. با آغاز حمله آمریکا و اسرائیل به ایران، وزارت اطلاعات بند ۲۰۹ را تخلیه کرد.

وزارت اطلاعات سال‌ها از بند ۲۰۹ برای نگهداری افرادی استفاده می‌کرد که زیر بازجویی بودند و دوران بازداشت موقت‌‌شان را می‌گذاراندند. طبقه اول این بند که عمدتا اتاق‌های اداری است، در جنگ ۱۲ روزه آسیب دیده بود.

از زمان حمله آمریکا و اسرائیل گزارشی از انتقال بازداشتی‌ها به این بند منتشر نشده است.

اکنون بی‌بی‌سی دریافته است که وزارت اطلاعات، با تخلیه ساختمان ۲۰۹، بسیاری از بازداشت‌شدگان را به یک اردوگاه ترک اعتیاد در جاده فشافویه منتقل کرده است.

این کمپ که به عنوان بازداشتگاه استفاده می‌شود، فقط حدود ۲۰ تا ۳۰ دقیقه با زندان تهران بزرگ (فشافویه) فاصله دارد.

زندانیانی که در ماه‌های اخیر وزارت اطلاعات آنها را بازداشت کرده است به ‌بی‌بی‌سی گفتند که سلول‌های این مجموعه جدید حدودا چهار نفره است.

به گفته زندانیان، دستشویی و توالت هم در داخل سلول‌ها است و بر خلاف ۲۰۹، هواخوری ندارد.

بند ۲۰۹ یک هواخوری بزرگ و یک هواخوری کوچک‌تر داشت که بازداشتی‌ها فرصت می‌یافت، برای دقایقی در یک محوطه بدون سقف باشند.

ساختمان ۲۰۹ اوین پیش از انقلاب ساخته شد، سلول‌های انفرادی و چندنفره داشت.

اما از آنجا که این مجموعه جدید کاربری دیگری داشته است، فقط سلول‌‌های چند نفره دارد.

بنابر روایت زندانیان، همچون گذشته طیفی از زندانیان سیاسی و همچنین متهمان ویژه جرائم مالی و اختلاس در این مجموعه نگهداری می‌شوند. در گذشته نیز متهمان پرونده‌های بزرگ زمین‌خواری و اختلاس در ۲۰۹ نگهداری می‌شدند.

اما یک زندانی سیاسی به بی‌بی‌سی گفت از زمان اعتراضات دی‌ماه سال قبل، تعداد زیادی از کسانی که در این اعتراضات بازداشت شده بودند نیز در این مکان نگهداری می‌شوند. اتهام این افراد عمدتا جاسوسی و همکاری با «دولت متخاصم» عنوان شده است.

زندانیان که در ماه‌های گذشته، در این مجموعه بی‌نام بازداشت بودند، شرایط بهداشتی را «هولناک و غیرانسانی» توصیف کرده‌اند و می‌گویند در فصل گرما، وضعیت سلول‌ها به گونه‌ای است که ناچارند «بدون» لباس باشند.

یکی از زندانیان می‌گوید در نبود تهویه و هرگونه سیستم خنک‌کننده، در این سلول‌های پر از «حشرات» از گرما «بی‌خواب» می‌شوی و «بوی عرق» و «چسبناکی بدن» بخشی از زندگی روزمره است.

قوه قضائیه و سازمان زندان‌ها در ایران تا کنون درباره بازداشتگاه جدید وزارت اطلاعات اطلاعاتی منتشر نکرده‌اند.

ماموران اطلاعات هم برای مخفی نگه داشتن بازداشتگاه جدید، هنگام آزادی، بازداشتی‌ها را به زندان فشافویه که در نزدیکی آن است منتقل و از آنجا آزاد می‌کنند.

انتخاب مرکز ترک اعتیاد به عنوان مرکز بازداشت و بازجویی زندانیان در حالی صورت می‌گیرد که در سال‌های گذشته بارها از شرایط غیرانسانی کمپ‌های ترک اعتیاد انتقاد شده بود.

بیابان‌های حوالی جاده فشافویه و شورآباد قم که بازداشتگاه وزارت اطلاعات هم در آنجا واقع است از مناطقی بود که چند کمپ‌ بازپروری در آن برپا شده بود.

اما به دنبال انتشار گزارش‌ها از شرایط بسیار بد بهداشتی و همچنین بدرفتاری، شماری از این مراکزدر شورآباد قم و اردوگاه فشافویه تعطیل شدند.