نارضایتی آمریکا از حمله هوایی اسرائیل به سوریه

باراک راوید / آکسیوس

مقام‌های آمریکایی و اسرائیلی گفتند اسرائیل به دولت ترامپ اعلام کرده است حمله اخیر این کشور به یک پایگاه هوایی سوریه با هدف جلوگیری از ایجاد توان نظامی ترکیه در این منطقه انجام شده است.

چرا مهم است؟ این حمله غیرمعمول، تنش‌ها میان سه شریک نزدیک آمریکا در منطقه را تشدید کرده است؛ آن هم در شرایطی که دولت ترامپ تلاش می‌کند از افزایش بیشتر تنش‌ها جلوگیری کند.

دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، رویکرد خود در قبال دولت احمد الشرع در سوریه را یک دستاورد سیاست خارجی می‌داند. ترامپ همچنین روابط بسیار نزدیکی با رجب طیب اردوغان، رئیس‌جمهور ترکیه، دارد. اسرائیل نیز متحد نزدیک آمریکاست، اما روابط ترامپ با بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، طی ماه‌های اخیر پرتنش‌تر شده است.

این اقدام تهاجمی اسرائیل موجب نارضایتی مقام‌های کاخ سفید و دیگر مقام‌های ارشد آمریکا شد. با این حال، این حمله بار دیگر نشان داد که دولت ترامپ به‌ندرت آماده است در برابر نتانیاهو خطوط قرمز روشنی ترسیم کند.

جزئیات حمله: این حمله بامداد سه‌شنبه، به وقت محلی، انجام شد. دست‌کم هشت بمب به باندهای پروازی و چند آشیانه در پایگاه هوایی ابوالظهور در شمال سوریه اصابت کرد؛ پایگاهی که در حدود ۴۵ مایلی مرز ترکیه قرار دارد.

در این حمله باندهای پروازی که به‌تازگی بازسازی شده بودند آسیب دیدند، اما تلفاتی گزارش نشد.

اسرائیل در ابتدا مسئولیت این حمله را بر عهده نگرفت. بخش سانسور ارتش اسرائیل نیز با صدور دستور منع انتشار، هرگونه گزارشی را که تأیید می‌کرد نیروهای دفاعی اسرائیل این حمله را انجام داده‌اند، ممنوع کرد.

سپس تام باراک، سفیر آمریکا در ترکیه که فرستاده ویژه آمریکا در امور سوریه نیز هست، در شبکه اجتماعی ایکس فاش کرد که اسرائیل این حمله را انجام داده است.

باراک گفت دولت ترامپ «عمیقاً نگران» است و این حمله را «تشدیدی غیرضروری» خواند که «به ثبات منطقه‌ای کمک نمی‌کند».

دولت‌های سوریه و ترکیه نیز حمله اسرائیل را محکوم کردند.

روایت اسرائیل: بیست ساعت پس از حمله، دفتر نخست‌وزیر اسرائیل مسئولیت آن را پذیرفت. این دفتر در شبکه اجتماعی ایکس نوشت سوریه «در آستانه نقض» توافقی با اسرائیل قرار داشت؛ توافقی که هدف آن حفظ وضعیت موجود امنیتی بود و سوریه با اجازه دادن به استقرار نیروهای ترکیه در یک پایگاه هوایی نزدیک حلب، در حال نقض آن بود.

در این پیام آمده بود: «اسرائیل بارها به سوریه هشدار داده بود که چنین استقراری امنیت اسرائیل را تهدید خواهد کرد. سوریه تصمیم گرفت این هشدارها را نادیده بگیرد. اسرائیل تهدیدها علیه امنیت خود را تحمل نخواهد کرد و از بازگشت به وضعیت موجود استقبال می‌کند.»

به گفته منبعی مطلع از موضوع، دولت سوریه مدتی بود از نگرانی‌های اسرائیل درباره این پایگاه اطلاع داشت. دمشق پیام‌هایی برای مقام‌های اسرائیلی ارسال کرده و توضیح داده بود که چرا باند پروازی را بازسازی می‌کند؛ همچنین تأکید کرده بود که نیت خصمانه‌ای ندارد.

پشت پرده: مقام‌های آمریکایی و اسرائیلی گفتند دولت اسرائیل پیش از انجام حمله، مقام‌های کاخ سفید را در جریان گذاشته بود.

حدود سه ساعت پیش از حمله، ترامپ با اردوغان تلفنی گفت‌وگو کرده بود، اما مشخص نیست که آیا موضوع پایگاه سوریه در این تماس مطرح شده است یا نه.

به گفته مقام‌های آمریکایی و اسرائیلی، مقام‌های اسرائیلی به کاخ سفید گفته بودند هدف حمله، بازداشتن ترکیه از ارسال محموله‌ای شامل سامانه‌های تسلیحاتی پیشرفته به این پایگاه و جلوگیری از ایجاد یک توان نظامی گسترده‌تر در آنجا بوده است.

یک مقام ترکیه‌ای ادعاهای اسرائیل را رد کرد و گفت: «هیچ نیروی ترکیه‌ای در این پایگاه حضور نداشت. اسرائیل برای بمباران کشورهای همسایه و بی‌ثبات کردن منطقه، بهانه‌تراشی می‌کند.»

کاخ سفید به درخواست برای اظهارنظر پاسخی نداد.

انگیزه‌های سیاسی احتمالی: برخی مقام‌های ارشد آمریکایی بر این باورند که این حمله تا حدی تحت تأثیر انتخابات اکتبر اسرائیل انجام شده است.

مقام‌های آمریکایی می‌گویند دولت سوریه هیچ اقدام خصمانه‌ای علیه اسرائیل انجام نداده و طی ماه‌های گذشته تلاش کرده است به توافق امنیتی جدیدی برای کاهش تنش‌ها در مرز میان دو کشور دست یابد.

یکی از مقام‌های آمریکایی گفت دولت سوریه هفته‌ها برای اجرای توافقی با آمریکا و اسرائیل تلاش کرده است؛ توافقی که بر اساس آن یک مرکز هماهنگی مشترک در اردن ایجاد می‌شود تا حوادث مشابه را مدیریت و از تشدید تنش‌ها جلوگیری کند.

این مقام آمریکایی گفت مرکز مذکور بخشی از همان توافقی است که در آن دو کشور متعهد می‌شوند «فعالیت‌های نظامی را متوقف کنند». با این حال، به گفته او، اسرائیل از عملیاتی کردن مرکز هماهنگی خودداری کرد و در عوض، نفوذها و عملیات‌های نیروهای دفاعی اسرائیل در جنوب سوریه را افزایش داد.

مقام دوم آمریکایی گفت: «در مقطعی، دولت سوریه شروع کرد به تغییر رویکرد خود و به این نتیجه رسید که باید از خود در برابر تجاوز اسرائیل دفاع کند.»

مقام‌های آمریکایی گفتند دولت ترامپ از دولت سوریه خواسته است خویشتن‌داری نشان دهد و تأکید کرده است که رسیدگی به این موضوع پس از انتخابات اسرائیل آسان‌تر خواهد بود.