رهبران حماس: غزه خلع سلاح و غیرنظامی می‌شود

باراک راوید / آکسیوس

به گفته منبعی آگاه که مستقیماً در جریان موضوع قرار دارد، رهبران حماس روز یکشنبه در دیداری در مصر با جرد کوشنر، مشاور رئیس‌جمهور آمریکا، بر تعهد خود برای خلع سلاح حماس و غیرنظامی‌سازی نوار غزه تأکید کردند.

اهمیت موضوع: کوشنر از این دیدار مستقیم و کم‌سابقه برای اعمال فشار بر حماس و درخواست اقدامات ملموس در زمینه خلع سلاح استفاده کرد و هشدار داد که اسرائیل به پایبندی این گروه به تعهداتش اعتماد ندارد.

این منبع، دیدار ۹۰ دقیقه‌ای را «بسیار سازنده» توصیف کرد و گفت هدف آن اطمینان از این بود که حماس برای عملی کردن تعهدات خود گام‌های عملی بردارد.

کاخ سفید و «هیئت صلح» دولت ترامپ، حماس و اسرائیل را تحت فشار قرار داده‌اند تا به مرحله بعدی طرح صلح ۲۰ ماده‌ای آمریکا وارد شوند.

به گفته این منبع، انتظار می‌رود کوشنر روز دوشنبه به اسرائیل سفر کند و با بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، درباره «اقدامات متقابل» مورد انتظار از اسرائیل گفت‌وگو کند.

پشت صحنه: به گفته این منبع، رهبران حماس از کوشنر خواستند به ترامپ بگوید که آنها همچنان به تعهد خود برای خلع سلاح پایبند هستند.

این منبع افزود: «ما از آنها به خاطر این تعهد تشکر کردیم، اما می‌خواهیم شاهد تلاش‌های واقعی باشیم، نه صرفاً حرف. برای کوشنر مهم بود که آنها شخصاً و در حضور او بر این تعهد پایبند شوند.»

کوشنر همچنین از رهبران حماس به دلیل همکاری و تلاش‌هایشان برای یافتن و انتقال پیکر همه گروگان‌های اسرائیلیِ جان‌باخته تشکر کرد.

رهبران حماس نیز از دولت ترامپ و هیئت صلح به دلیل تلاش‌هایشان برای بهبود وضعیت انسانی در غزه تشکر کردند.

چه کسانی در این دیدار حضور داشتند؟ نیکولای ملادینوف، نماینده عالی هیئت صلح، و تونی بلر، نخست‌وزیر پیشین بریتانیا که او نیز عضو این هیئت است، به همراه آریه لایتستون و لیـران تنکمن، مشاوران ارشد هیئت صلح، در این دیدار کوشنر را همراهی کردند.

خلیل الحیه، رهبر سیاسی حماس، در این دیدار در کنار حسن رشاد، رئیس دستگاه اطلاعات مصر، علی الثوادی، دیپلمات قطری، و یک مقام ارشد ترکیه حضور داشت.

پیشینه: این نخستین دیدار کوشنر با رهبران حماس از زمان دستیابی به توافق غزه در اکتبر گذشته بود.

جزئیات بیشتر: به گفته این منبع، کوشنر به رهبران حماس گفت اگر آنها می‌خواهند اسرائیل نیز اقدامات متقابلی انجام دهد، باید در زمینه خلع سلاح گام‌های ملموس بردارند.

این اقدامات شامل انتقال اختیار اداره غزه به دولت تکنوکرات فلسطینی و اطمینان از آن است که حماس هیچ نقشی در اداره آینده غزه نداشته باشد.

این منبع گفت: «کوشنر بر این نکته تأکید کرد که سطح انتظارات از حماس بالاست، زیرا طرف اسرائیلی به این گروه اعتماد ندارد و باور نمی‌کند که حماس واقعاً خلع سلاح شود. کوشنر به آنها گفت که در زمینه خلع سلاح جایی برای مذاکره وجود ندارد، اما اگر آنها گام‌های واقعی بردارند، آمریکا تمام تلاش خود را خواهد کرد تا اطمینان یابد اسرائیل نیز اقدامات متقابل خود را انجام می‌دهد.»

این هیئت همچنین خواهان آن است که اگر حماس روند خلع سلاح را آغاز کرد، اسرائیل نیز در غزه «اقدامات متقابل» انجام دهد و روند کمک‌رسانی بشردوستانه به این منطقه را تسریع کند.

این منبع گفت: «هیچ ابهامی نباید وجود داشته باشد: حماس باید اختیار اداره غزه و تمامی سلاح‌ها و زیرساخت‌های نظامی خود را واگذار کند. غزه نیز هرگز نباید بار دیگر به منبعی برای ایجاد رعب و وحشت علیه اسرائیل تبدیل شود.»

نقطه اختلاف: به گفته این منبع، رهبران حماس از سیاست اسرائیل در غزه، از جمله ادامه حملات، ابراز نارضایتی کردند.

این منبع گفت: «کوشنر در پاسخ تأکید کرد که آنها چهار ماه طول کشید تا با خلع سلاح موافقت کنند.»

رهبران حماس همچنین گفتند آماده‌اند اداره غزه را به دولت تکنوکرات فلسطینی واگذار کنند و پس از آغاز فعالیت این دولت در منطقه، در امور آن دخالت نکنند.

موضع حماس: حماس پس از این دیدار اعلام کرد که با نقشه راه مرحله دوم طرح ترامپ موافقت کرده است؛ مرحله‌ای که شامل برقراری آتش‌بس دائمی، خروج کامل نیروهای اسرائیلی از غزه، تداوم کمک‌رسانی بشردوستانه و آغاز تلاش‌ها برای بازسازی این منطقه می‌شود.

حماس اسرائیل را متهم کرد که مرحله نخست توافق آتش‌بس را اجرا نکرده است و از میانجی‌ها و هیئت صلح خواست اسرائیل را برای انجام تعهداتش تحت فشار قرار دهند.

این گروه همچنین از نقش ترامپ در دستیابی به توافق آتش‌بس تمجید کرد.

با این حال، در بیانیه حماس به‌طور صریح به موضوع خلع سلاح اشاره نشده بود.

گام بعدی چیست؟: به گفته این منبع، هیئت صلح از حماس می‌خواهد روند از رده خارج کردن سلاح‌ها و زیرساخت‌های نظامی خود را آغاز کند.

این منبع گفت اگر حماس روند خلع سلاح را آغاز کند، «اقدامات متقابل» اسرائیل شامل اجازه دادن به استقرار نیروی تثبیت بین‌المللی در غزه، فراهم کردن امکان آغاز بازسازی در منطقه رفح و گفت‌وگو درباره خروج اولیه نیروهای اسرائیلی خواهد بود.

این هیئت همچنین از اسرائیل می‌خواهد کمک‌رسانی بشردوستانه به غزه را تسریع کند.

تصویر بزرگ‌تر: به گفته این منبع، عبدالفتاح السیسی، رئیس‌جمهور مصر، به کوشنر گفت بخش بزرگی از بی‌ثباتی منطقه در سال‌های اخیر از غزه سرچشمه گرفته است و تثبیت اوضاع در غزه می‌تواند به ثبات گسترده‌تر در منطقه کمک کند.