تحولات جنگ ایران در حال خارج شدن از کنترل همه طرفهاست
دنی (دنیس) سیترینوویچ، پژوهشگر و تحلیلگر اسرائیلی در حوزه ایران، امنیت منطقهای و اطلاعات در شبکه ایکس نوشت:
بزرگترین چالش کنونی دیگر فشار نظامی نیست، بلکه مدیریت تشدید تنش است. بهطور فزایندهای روشن میشود که تحولات در حال خارج شدن از کنترل همه طرفهاست.
با توجه به نبود تقریباً کامل اعتماد میان واشنگتن و تهران، فرسوده شدن میانجیها، و گفتوگویی که عمدتاً از طریق حملات نظامی پیش میرود، خطر تشدید بیشتر تنش اکنون از چشمانداز کاهش تنش پیشی گرفته است. این وضعیت بعید است تغییر کند مگر آنکه یکی از طرفها امتیازی معنادار بدهد، و شواهد اندکی وجود دارد که نشان دهد تهران آماده چنین اقدامی است.
این پویایی با تحولات اخیر در داخل ایران تقویت شده است. ترکیب رویکرد دونالد ترامپ و نمایش قدرت حاکمیت در جریان مراسم تشییع علی خامنهای، به نظر میرسد این باور را در میان چهرههای کلیدی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی تقویت کرده که نهتنها از پشتوانه داخلی کافی برخوردارند، بلکه گزینهای جز تشدید پاسخ خود به تداوم عملیات نظامی آمریکا ندارند.
در چنین شرایطی، مدیریت چرخه تشدید تنش بهشدت دشوار میشود. هر اقدام نظامی، معادلهای جدید از بازدارندگی ایجاد میکند و طرف مقابل را به واکنشی مشابه وا میدارد. اگرچه در ابتدا به نظر میرسید هر دو طرف، واشنگتن و تهران، تمایل دارند تقابل را در چارچوبهایی مشخص نگه دارند، اما اکنون این درگیری بهطرز نگرانکنندهای به نقطهای نزدیک میشود که این محدودیتها ممکن است فرو بپاشد.
در صورت وقوع چنین وضعیتی، دامنه تقابل میتواند بسیار فراتر از وضعیت کنونی گسترش یابد، کشورهای حاشیه خلیج فارس را بهطور مستقیمتر درگیر کند و اهداف راهبردی و زیرساختهای حیاتی بیشتری را در معرض خطر قرار دهد. در حال حاضر هیچ سازوکار مؤثر مهارکنندهای وجود ندارد؛ میانجیها در حال از دست دادن اهرم نفوذ خود هستند؛ یک طرف بر این باور است که فشار بیشتر در نهایت ایران را به اندازهای تضعیف خواهد کرد که به امتیازدهی وادار شود، در حالی که طرف دیگر بهطور فزایندهای این وضعیت را نبردی وجودی تلقی میکند.
اگر بهزودی تغییری اساسی رخ ندهد، این مناقشه در مسیری قرار گرفته که به مرحلهای بهمراتب خطرناکتر خواهد انجامید؛ مرحلهای که مهار آن برای هر یک از طرفها بهطور فزایندهای دشوار خواهد شد.
@citrinowicz
