تحریم‌های آمریکا علیه شبکه تأمین تسلیحاتی سپاه

دولت ایالات متحده روز چهارشنبه تحریم‌هایی را علیه افراد و نهادهایی اعمال کرد که به گفته این کشور، بخشی از یک شبکه بین‌المللی برای کمک به تأمین تسلیحات ایران بوده‌اند.

وزارت خزانه‌داری آمریکا در بیانیه‌ای اعلام کرد که اهداف این تحریم‌ها شامل اتباع ایرانی و روس، و همچنین نهادهایی مستقر در ایران، روسیه و نیجریه هستند.

وزارت خزانه‌داری در بیانیه‌ای اعلام کرد اهداف تحریم‌های روز چهارشنبه «نشان‌دهنده استفاده ایران از شرکت‌های خارجی هوانوردی و حمل‌ونقل، مجاری مالی و هماهنگ‌کنندگان سفر برای پنهان کردن نقش سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در تأمین غیرقانونی و جابه‌جایی مواد و نیرو در سطح جهانی است.»

این تحریم‌ها در ادامه اقدامات آمریکا در ماه مه علیه افراد و شرکت‌ها، از جمله چند مورد در چین و هنگ‌کنگ، به اتهام کمک به بخش تسلیحاتی ایران اعمال شده‌اند. همچنین در ماه ژوئن، ایالات متحده ۱۱ فرد و نهاد را به دلیل کمک به تأمین تسلیحات برای سپاه پاسداران انقلاب اسلامی و نیروهای نظامی ایران تحریم کرد.

متن بیانیه وزارت خزانه‌داری آمریکا

۱۵ ژوئیه ۲۰۲۶

وزارت خزانه‌داری آمریکا شبکه جهانی تأمین تسلیحات برای حکومت ایران را هدف قرار داد 

امروز، در پی حملات ایران به کشتی‌های تجاری در تنگه هرمز، دفتر کنترل دارایی‌های خارجی وزارت خزانه‌داری ایالات متحده (OFAC) هفت فرد و نهاد دخیل در یک شبکه بین‌المللی حمایت‌کننده از تلاش‌ها برای تأمین تسلیحات به نمایندگی از سپاه پاسداران انقلاب اسلامی (IRGC) را تحریم کرد. افراد و نهادهای تعیین‌شده امروز، نشان‌دهنده استفاده ایران از شرکت‌های خارجی هوانوردی و حمل‌ونقل، مجاری مالی و هماهنگ‌کنندگان سفر برای پنهان‌سازی نقش سپاه در تأمین غیرقانونی اقلام و انتقال تجهیزات و نیرو در سطح جهانی هستند. OFAC به تلاش‌های خود برای مختل کردن شبکه‌های تأمین و مالی برون‌مرزی که از تولید و اشاعه تسلیحات ایران پشتیبانی می‌کنند ادامه خواهد داد؛ اقداماتی که آمریکایی‌ها و شرکا و متحدان ایالات متحده در سراسر جهان را تهدید می‌کند.

اسکات بسنت، وزیر خزانه‌داری آمریکا، گفت: «رئیس‌جمهور ترامپ به‌صراحت اعلام کرده است که ایران باید خلع سلاح هسته‌ای شود. وزارت خزانه‌داری به هدف قرار دادن و مختل کردن شبکه‌های تأمین غیرقانونی که برنامه‌های تسلیحاتی و ماشین جنگی ایران را تأمین مالی می‌کنند ادامه خواهد داد.» 

اقدام امروز در ادامه تحریم‌های ۸ مه ۲۰۲۶ و ۱۰ ژوئن ۲۰۲۶ OFAC است که از جمله شبکه‌های تأمین‌کننده تسلیحات برای سپاه پاسداران و «مرکز همکاری‌های فناوری و نوآوری ایران» (CITC)، از جمله سامانه‌های پدافند هوایی قابل حمل (MANPADS)، را هدف قرار داده بود. OFAC این اقدام را بر اساس فرمان اجرایی ۱۳۳۸۲ انجام داده است؛ فرمانی که اشاعه‌دهندگان سلاح‌های کشتار جمعی (WMD) و حامیان آن‌ها را هدف قرار می‌دهد. وزارت امور خارجه آمریکا در اکتبر ۲۰۰۷ و در ارتباط با برنامه موشک‌های بالستیک ایران، سپاه پاسداران را بر اساس همین فرمان اجرایی تحریم کرد و اقدام امروز در راستای «یادداشت ریاست‌جمهوری امنیت ملی شماره ۲» است که دولت ایالات متحده را موظف می‌کند دسترسی سپاه به دارایی‌ها و منابعی که فعالیت‌های بی‌ثبات‌کننده آن را تداوم می‌بخشند، مسدود کند.

شبکه تأمین سپاه پاسداران 

بهروز نمازی، تبعه ایران، مدیرعامل شرکت «نیکا جت» مستقر در تهران است؛ شرکتی که خدماتی در زمینه تولید، توزیع و نگهداری قطعات هواپیما و پهپاد ارائه می‌دهد. نمازی در تلاش بوده است به نمایندگی از سپاه پاسداران تسلیحات تأمین کند. شرکت «ونگارد تاکتیکال ساپلای لیمیتد» مستقر در نیجریه، به‌عنوان واسطه در تلاش‌های نمازی عمل می‌کند و دونیا الطیب، تبعه ایتالیا و ساکن میلان، نیز آگاهانه در تلاش‌ها برای تأمین تسلیحات برای نمازی مشارکت دارد.

ماریا ولادیمیروونا سلینا، تبعه روسیه، از عوامل باسابقه تأمین برای ایران است. سلینا رئیس بخش مالی شرکت «آوراتک» (Avratek OOO)، یک شرکت حمل‌ونقل هوایی مستقر در مسکو، است و از تلاش‌های تأمین نمازی به نمایندگی از سپاه پاسداران حمایت کرده است. وادیم آناتولیویچ دروژبین، تبعه روسیه، نیز از کارکنان آوراتک است و هماهنگی سفرهای نمازی و سلینا را بر عهده داشته است. دروژبین پیش‌تر نیز در هماهنگی ارسال محموله‌های ایرانی نقش داشته است.

نمازی و سلینا بر اساس فرمان اجرایی ۱۳۳۸۲ به دلیل ارائه، یا تلاش برای ارائه، حمایت‌های مالی، مادی، فناورانه یا سایر اشکال حمایت، یا تأمین کالا و خدمات در حمایت از سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، در فهرست تحریم قرار گرفته‌اند. شرکت «نیکا جت» نیز بر اساس همین فرمان اجرایی به دلیل مالکیت یا کنترل توسط نمازی، یا اقدام یا تظاهر به اقدام به نمایندگی مستقیم یا غیرمستقیم از سوی وی، تحریم شده است. شرکت «ونگارد تاکتیکال ساپلای»، دونیا الطیب و شرکت «آوراتک» نیز بر اساس فرمان اجرایی ۱۳۳۸۲ به دلیل ارائه، یا تلاش برای ارائه، حمایت‌های مالی، مادی، فناورانه یا سایر اشکال حمایت، یا تأمین کالا و خدمات در حمایت از نمازی، تحریم شده‌اند. وادیم دروژبین نیز بر اساس همین فرمان به دلیل اقدام یا تظاهر به اقدام به نمایندگی مستقیم یا غیرمستقیم از سوی آوراتک، در فهرست تحریم قرار گرفته است.

پیامدهای تحریم‌ها

در نتیجه اقدام امروز، تمامی دارایی‌ها و منافع در دارایی‌های افراد و نهادهای تحریم‌شده یا مسدودشده فوق که در ایالات متحده قرار دارند یا در اختیار یا کنترل اشخاص آمریکایی هستند، مسدود شده و باید به OFAC گزارش شوند. همچنین هر نهادی که به‌طور مستقیم یا غیرمستقیم، به‌صورت فردی یا تجمیعی، ۵۰ درصد یا بیشتر در مالکیت یک یا چند شخص مسدودشده باشد، مشمول انسداد دارایی‌ها خواهد بود. مگر در مواردی که از سوی OFAC مجوز صادر شده یا معافیتی وجود داشته باشد، مقررات این نهاد به‌طور کلی تمامی معاملات توسط اشخاص آمریکایی یا در داخل ایالات متحده (یا در حال عبور از آن) را که شامل هرگونه دارایی یا منافع دارایی متعلق به اشخاص مسدودشده باشد، ممنوع می‌کند.

نقض تحریم‌های آمریکا می‌تواند منجر به اعمال مجازات‌های مدنی یا کیفری علیه اشخاص آمریکایی و خارجی شود. OFAC می‌تواند بر مبنای مسئولیت مطلق، برای نقض تحریم‌ها جریمه‌های مدنی اعمال کند. «راهنمای اجرای تحریم‌های اقتصادی» OFAC اطلاعات بیشتری درباره نحوه اجرای این تحریم‌ها ارائه می‌دهد. افزون بر این، مؤسسات مالی و سایر اشخاص ممکن است در صورت مشارکت در برخی معاملات یا فعالیت‌های مرتبط با اشخاص تعیین‌شده یا مسدودشده، در معرض خطر اعمال تحریم قرار گیرند. این ممنوعیت‌ها شامل هرگونه پرداخت یا ارائه وجوه، کالا یا خدمات توسط، به، یا به نفع هر شخص تعیین‌شده یا مسدودشده، و نیز دریافت هرگونه وجوه، کالا یا خدمات از چنین اشخاصی می‌شود. اشخاص غیرآمریکایی نیز از واداشتن یا تبانی برای واداشتن اشخاص آمریکایی—اعم از آگاهانه یا ناآگاهانه—به نقض تحریم‌های آمریکا، و همچنین از مشارکت در رفتارهایی که به دور زدن این تحریم‌ها منجر شود، منع شده‌اند. افرادی که در داخل یا خارج از ایالات متحده قرار دارند و اطلاعاتی درباره نقض تحریم‌ها به برنامه تشویقی افشاگران FinCEN ارائه دهند، در صورتی که اطلاعات آن‌ها به اقدام اجرایی موفق منجر شود که بیش از یک میلیون دلار جریمه مالی در پی داشته باشد، ممکن است واجد شرایط دریافت پاداش باشند.

علاوه بر این، انجام برخی معاملات با اشخاصی که امروز تحریم شده‌اند می‌تواند خطر اعمال تحریم‌های ثانویه علیه مؤسسات مالی خارجی مشارکت‌کننده را به همراه داشته باشد. OFAC می‌تواند افتتاح یا نگهداری حساب کارگزاری یا حساب قابل پرداخت در ایالات متحده برای یک مؤسسه مالی خارجی را که آگاهانه هرگونه معامله قابل‌توجهی را به نمایندگی از یک شخص تحریم‌شده انجام یا تسهیل کند، ممنوع کرده یا مشروط به شرایط سخت‌گیرانه نماید.

قدرت و اعتبار تحریم‌های OFAC نه‌تنها از توانایی این نهاد در تعیین اشخاص و افزودن آن‌ها به «فهرست اتباع ویژه تعیین‌شده» (SDN) ناشی می‌شود، بلکه از آمادگی آن برای حذف نام اشخاص از این فهرست مطابق قانون نیز سرچشمه می‌گیرد. هدف نهایی تحریم‌ها مجازات نیست، بلکه ایجاد تغییر مثبت در رفتار است. برای کسب اطلاعات درباره فرآیند درخواست حذف نام از فهرست‌های OFAC، از جمله فهرست SDN، یا ثبت درخواست، به راهنمای OFAC با عنوان «نحوه ارائه درخواست حذف از فهرست OFAC» مراجعه کنید.