گفت‌وگوهای واشنگتن و تهران درباره آتش‌بس و بازگشایی تنگه هرمز

باراک راوید / آکسیوس

سه مقام آمریکایی به آکسیوس گفته‌اند ایالات متحده و ایران در حال بررسی توافق احتمالی‌ای هستند که بر اساس آن، آتش‌بس در برابر بازگشایی تنگه هرمز برقرار شود.

تصویر کلی: به گفته مقام‌های یادشده، هنوز روشن نیست این گفت‌وگوها به‌صورت مستقیم انجام شده یا از طریق میانجی‌ها، و مشخص نیست دستیابی به توافق امکان‌پذیر باشد یا نه. با این حال، آنان تأیید کردند که رئیس‌جمهور ترامپ در حال مذاکره و تبادل نظر درباره این احتمال با مقام‌هایی درون و بیرون از دولت است.

دو منبع مطلع گفته‌اند ترامپ روز چهارشنبه در تماس تلفنی با محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان سعودی، موضوع آتش‌بس احتمالی را مطرح کرده است. همچنین او با محمد بن زاید، رئیس‌جمهور امارات متحده عربی، نیز گفت‌وگو کرده است.

در پشت صحنه: به گفته یک منبع آگاه، معاون رئیس‌جمهور، ونس، تا روز سه‌شنبه با میانجی‌ها درباره احتمال آتش‌بس در تماس بوده است. این منبع افزود ونس از طریق میانجی‌ها پیامی به ایران رسانده مبنی بر اینکه ایالات متحده در صورت تحقق خواسته‌هایش، از جمله بازگشایی تنگه هرمز، با برقراری آتش‌بس موافق است.

به گفته همین منبع، ونس همچنین بار دیگر تهدیدهای ترامپ علیه زیرساخت‌های ایران را در صورت عدم دستیابی به توافق تکرار کرده است.

زمینه خبر: ترامپ روز چهارشنبه مدعی شد ایران از آمریکا درخواست آتش‌بس کرده، اما تأکید کرد تنها در صورتی این درخواست را بررسی خواهد کرد که تنگه هرمز بازگشایی شود.

چین و پاکستان روز سه‌شنبه طرحی صلح‌آمیز با همین مضمون ارائه کردند.

وزارت خارجه ایران به‌سرعت ادعای ترامپ را رد کرد و بار دیگر تأکید نمود که تهران هیچ مذاکره مستقیمی با واشنگتن نداشته است.

پشت پرده: احتمال می‌رود منظور ترامپ از این ادعا، سخنان مسعود پزشکیان، رئیس‌جمهور ایران، در گفت‌وگوی روز سه‌شنبه‌اش با آنتونیو کاستا، رئیس شورای اروپا، بوده باشد.

پزشکیان در آن تماس گفته بود ایران حاضر است جنگ را متوقف کند، اما تنها در صورتی‌که ایالات متحده حملاتش را متوقف کند و تضمین‌هایی بدهد که درگیری‌ها دوباره از سر گرفته نخواهد شد.

اظهارنظرها: ترامپ در شبکه اجتماعی «تروث سوشال» نوشت:  «رئیس‌جمهور جدید ایران، که بسیار کمتر افراط‌گرا و به‌مراتب باهوش‌تر از پیشینیان خود است، همین حالا از ایالات متحده درخواست آتش‌بس کرده است! وقتی تنگه هرمز باز، آزاد و امن باشد، آن را بررسی خواهیم کرد.» 

او افزود، در همین حال، «ایالات متحده همچنان ایران را نابود خواهد کرد — یا همان‌طور که می‌گویند، به عصر حجر بازخواهد گرداند!!!» 

سخنگوی وزارت خارجه ایران این اظهارات ترامپ را «دروغین و بی‌اساس» خواند.

واقعیت ماجرا: پزشکیان پیش از آغاز جنگ رئیس‌جمهور بود و بیشتر تحلیل‌گران معتقدند اکنون چهره‌های تندرو نفوذ و کنترل بیشتری بر سیاست‌های ایران دارند.

آنچه باید دنبال کرد: ترامپ چندین بار گفته است احتمال دارد جنگ به‌زودی پایان یابد، اگرچه همچنان گزینه عملیات زمینی را منتفی نکرده است.

اسرائیل و کشورهای حوزه خلیج فارس، از جمله عربستان سعودی، از ترامپ خواسته‌اند فشارها را ادامه دهد. در همین حال، برخی مقام‌های کاخ سفید در جست‌وجوی مسیرهایی برای خروج از بن‌بست کنونی‌اند.

قرار است ترامپ ساعت ۹ شب به وقت شرق آمریکا درباره ایران برای مردم سخنرانی کند.