طرح از: ایمان رضایی

نامه‌ای سرگشاده به چپ ضدامپریالیست طرفدار رژیم آخوندها

سیـرانتوس فوتوپولوس/ برگردان: سیاوش شهابی / رادیو زمانه

۷ بهمن ۱۴۰۴

مقدمه مترجم:
این متن در ادامه‌ی موجی از انتقادات گسترده به چهره‌ها، جریان‌ها و برخی احزاب چپ‌گرا نوشته شده است که در برابر تحولات ایران یا سکوت کرده‌اند یا با توجیه‌های ژئوپلیتیک، سرکوب و خشونت ساختاری جمهوری اسلامی را به حاشیه رانده‌اند. سکوتی که نه از ناآگاهی، بلکه از یک انتخاب نظری و سیاسی برمی‌آید: ترجیح دشمنی با امپریالیسم غربی بر همبستگی واقعی با مردم تحت ستم. «نامه‌ی سرگشاده به چپ ضد‌امپریالیست» تلاشی است برای شکستن همین عادت فکری.

نویسنده‌ی متن، سیرانتوس فوتوپولوس، از منتقدان چپِ اردوگاهی و دولت‌محور است که در نوشته‌هایش بر نقد اقتدارگرایی، دولت‌پرستی و فروکاستن سیاست رهایی‌بخش به صف‌بندی‌های ساده‌ی ژئوپلیتیک تمرکز دارد. او از سنت‌های مارکسیستی و ضد‌اقتدارگرا می‌آید، اما بی‌تعارف به بخشی از چپ غربی می‌تازد که عاملیت مردم، به‌ویژه در جوامع غیرغربی، را قربانی «موضع‌گیری درست» بین‌المللی می‌کند.

اهمیت این مقاله در آن است که مسئله‌ی ایران را نه به‌عنوان یک استثنا، بلکه به‌مثابه یک آزمون روش‌شناختی برای چپ جهانی طرح می‌کند. متن نشان می‌دهد چگونه اردوگاهی‌گری، با پاک‌کردن مبارزات زنان، کارگران، دانشجویان و اقلیت‌ها، ضد‌امپریالیسم را از محتوای رهایی‌بخش تهی می‌کند و آن را به نوعی اخلاق سیاسیِ بی‌خطر برای دولت‌های سرکوبگر بدل می‌سازد. این نوشته دعوتی است به بازاندیشی ریشه‌ای: بازگشت به سیاستی که معیارش نه «دشمنِ چه کسی بودن»، بلکه ایستادن بی‌قیدوشرط در کنار ستمدیدگان است.

***

سیـرانتوس فوتوپولوس - این نامه خطاب به آن بخش از چپ است که با زبانی روان از نسل‌کشی، آپارتاید و سلطه‌ی استعماری سخن می‌گوید.

نمایشی در حال شکل‌گیری است در میان بخش‌هایی از چپِ خودخوانده‌ی رادیکال که اگر از نظر اخلاقی چنین مخدوش نبود، می‌شد به آن خندید. با خشمِ اخلاقی، محاصره‌ی غزه، گسترش شهرک‌سازی‌ها در کرانه‌ی باختری و عادی‌سازی ناسیونالیسم قومیِ راست افراطی را محکوم می‌کنید. این محکومیت‌ها به‌جا هستند. اما وقتی با جمهوری اسلامی ایران روبه‌رو می‌شوید، با حکومتی دینی که با اعدام‌های گسترده تثبیت شده، با زندان و شکنجه‌ی روزمره تداوم یافته و با آپارتاید جنسیتی و پلیس مذهبی اعمال می‌شود، ناگهان همان دستگاه تحلیلی از کار می‌افتد. آنچه می‌آید، طفره‌روی است در لباس ظرافت نظری.

ناتوانی شما معرفت‌شناختی است. این ناتوانی شیوه‌ای از تحلیل را عیان می‌کند که در آن قدرت فقط زمانی محکوم می‌شود که نشان‌های آشنای امپراتوری غربی را بر تن داشته باشد. سلطه‌ای که از سوی کنشگران غیرغربی اعمال می‌شود، گویی از نظر نظری مبهم است، انگار امپریالیسم غربی تنها ساختار تاریخیِ فعالی است که می‌تواند خشونت سیستماتیک تولید کند. چنین چارچوبی قدرت را محلی و محدود می‌کند و سازوکارهایش را تحلیل‌ناشده می‌گذارد.

این طفره‌روی از یک جایگزینی نظریِ عامدانه ناشی می‌شود که خصومت ژئوپلیتیک با ایالات متحده و اسرائیل را بالاتر از هر تعهد واقعی به رهایی می‌نشاند. سیاست شما به قیاسی سترون فرو می‌کاهد: اگر رژیمی خود را در برابر قدرت غربی قرار دهد، پس باید از آن دفاع کرد، یا دست‌کم از نقد جدی مصونش داشت. ستم، مادام که به‌دست «دشمنِ درست» اعمال شود، قابل‌تحمل می‌شود.

این جایگزینی نشانه‌ی انحطاطی عمیق در اندیشه‌ی ضد‌امپریالیستی است. امپریالیسم که زمانی به‌مثابه شیوه‌ای تاریخیِ خاص از انباشت، حکمرانی و اجبار فهم می‌شد، به تعویذی اخلاقی بدل می‌شود، دالی چنان فراگیر که نیاز به هر پرسشِ بعدی را لغو می‌کند. حاصل، نوعی جهان‌سوم‌گراییِ مبتذل است که از توجه به مبارزه‌ی طبقاتی و سیاست رهایی‌بخش توده‌ای تهی شده و به زیبایی‌شناسی خامِ تقابل دولتی فروکاسته است.

سنت‌های کلاسیک جهان‌سوم‌گرا در بهترین حالت‌شان بر عاملیت مردمی پافشاری می‌کردند: دهقانان، کارگران، زنان و استعمارشدگان که هم‌زمان علیه سلطه‌ی امپریالیستی و طبقات حاکم بومی می‌ایستادند. اما بخش بزرگی از چپِ غربی امروز کاریکاتوری توخالی اجرا می‌کند: ژئوپلیتیکی دولت‌محور که رژیم‌ها را به آواتارهای نمایشیِ مقاومت تقلیل می‌دهد. در عمل، این به فتیشیسم ملی‌گرایانه می‌انجامد که خشونت دولتی را توجیه می‌کند و اغلب در آغوش می‌گیرد. همدستی در کشتار جمعی در ایران به‌روشنی بر دوش شما نیز هست.

این همان اردوگاهی‌گری در خالص‌ترین و فاسدترین شکل آن است؛ جهان‌بینی‌ای که تاریخ را به دو بلوک متقابل ساده می‌کند و همه‌ی تناقض‌های درونی را با حکم کنار می‌زند. منطق شما کودکانه است: برای هرکه مشغول زدن قلدر بزرگ‌تر است کف بزنید، حتی اگر همان کنشگر هم‌زمان زنان را می‌زند، مخالفان را به دار می‌آویزد و کارگران را خرد می‌کند. در این الگو، ستمدیدگان جایگاه خود را به‌عنوان سوژه‌های مبارزه از دست می‌دهند و به ارز نمادین بدل می‌شوند، فقط وقتی فراخوانده می‌شوند که رنج‌شان بتواند علیه شرارتِ غربی مصرف شود.

از منظر نظری، اردوگاهی‌گری واقع‌گراییِ جنگ سرد را با پرچم رادیکالیسم دوباره به گفتمان چپ قاچاق می‌کند. دولت‌ها به عاملان اصلی تاریخ بدل می‌شوند. قدرت با «ژست» سنجیده می‌شود نه با روابط اجتماعی. ترکیب درونیِ رژیم‌ها ناپدید می‌شود و جای خود را به جهت‌گیری بیرونی‌ای می‌دهد که جای تحلیل را می‌گیرد.

تاریخ واقعیِ دولت ایران خیال شما را در هم می‌شکند و دقیقاً به همین دلیل آن را انتزاعی می‌کنید. این رژیمی است که در سال ۱۳۶۷ در عرض چند هفته حدود ۳۰ هزار زندانی سیاسی را اعدام کرد: چپ‌ها، کمونیست‌ها، فعالان کارگری، بسیاری که پیش‌تر دوران محکومیت‌شان را گذرانده بودند، با دادگاه‌های مخفی به قتل رسیدند؛ دادستان‌هایی که اعضایشان هنوز در قدرت‌اند. رژیمی که دهه‌هاست سازمان‌یابی مستقل کارگری را در هم شکسته، از زندانی‌کردن رانندگان اتوبوس تهران تا بازداشت‌ها و شلاق‌زدن‌های مکرر کارگران نیشکر هفت‌تپه به‌خاطر مطالبه‌ی دستمزدهای معوق و کنترل کارگری. رژیمی که حجاب اجباری را با گشت‌های مسلحِ اخلاقی اعمال می‌کند، همجنس‌گرایی را تا حد مجازات مرگ جرم‌انگاری می‌کند و برای حفظ آموزه‌های روحانیت، افراد کوییر را به خشونت‌های پزشکیِ مورد تأیید دولت وادار می‌سازد. این‌ها شرایط ساختاریِ حکمرانی‌اند.

نادیده‌گرفتن این تاریخ یعنی کنارگذاشتن هر نظریه‌ی جدیِ دولت. جمهوری اسلامی یک صورت‌بندی سیاسی منسجم است که اقتدار روحانی، دستگاه‌های امنیتی و ایدئولوژی ملی‌گرایانه را در سامانه‌ای پایدار از سلطه به‌هم می‌دوزد. خشونت در آن سازنده است. هر مارکسیسم یا چپی که نتواند این را ببیند، به فتیشیسم دولتی فرو می‌ریزد.

وقتی مقاومت مردمی سر برمی‌آورد، الگو روشن می‌ماند. در ۱۳۸۸، میلیون‌ها نفر در جنبش سبز به خیابان آمدند و با گلوله، بازداشت‌های انبوه و اعترافات اجباریِ تلویزیونی پاسخ گرفتند. در ۱۳۹۸، اعتراضات بنزینی در خون غرق شد و نیروهای امنیتی طی چند روز صدها نفر را کشتند. در ۱۴۰۱، پس از قتل مهسا امینی در بازداشت گشت ارشاد، زنان روسری‌ها را از سر برداشتند، کارگران اعتصاب کردند، دانشجویان دانشگاه‌ها را اشغال کردند و مناطقِ کامل به پا خاستند؛ پاسخ، اعدام، ناپدیدسازی و احکام زندانی بود که برای مرعوب‌کردن یک نسل طراحی شده بود.

این چرخه‌های شورش و سرکوب، حکومتی را نشان می‌دهد که مردم متحد را تهدیدی وجودی می‌داند و بر همان اساس واکنش نشان می‌دهد. هر تحلیل چپی که این خیزش‌ها را در برابر جایگاه ژئوپلیتیک ثانوی بداند، ابتدایی‌ترین تعهد نظریه‌ی سوسیالیستی را رها کرده است.

با این‌همه، هنگام وقوع این خیزش‌ها بسیاری از شما به‌جای همبستگی، با سوءظن واکنش نشان می‌دهید. عاملیت زنان، کارگران و دانشجویان ایرانی فوراً بازجویی می‌شود. شورش‌هایشان به عملیات پنهان ناتو، آمریکا و اسرائیل بازچارچوب‌بندی می‌شود. مردگانشان مشروط سوگواری می‌شوند، اگر اصلاً بشوند. جنبش‌هایشان نه بر اساس مطالباتِ اعلام‌شده‌شان، بلکه بر پایه‌ی هم‌ترازی با سناریوی ژئوپلیتیکِ مطلوب شما سنجیده می‌شود: خودمختاری بدنی، کرامت کار، رهایی از سلطه‌ی روحانیت. هرچه با منطق اردوگاهی سازگار نباشد، آلودگی تلقی می‌شود و کنار گذاشته می‌شود.

این موضع، گرایشی عمیقاً اقتدارگرا را عیان می‌کند، میراث‌دار دیکتاتوری‌های دولت‌محور و تقویت‌شده با عادت‌های ضدسیاسیِ تفکر ژئوپلیتیک. ادعای مخالفت با سلطه دارد، اما در سطح تفسیر همان سلطه را بازتولید می‌کند و هرجا عاملیت ستمدیدگان آسایش شما را برهم بزند، آن را انکار می‌کند.

این یک شکست نظری فاجعه‌بار است. نقدی از امپریالیسم که از تحلیل اقتدارگراییِ غیرغربی سر باز می‌زند، از نظر تحلیلی ناسازگار است. منطق دولت‌محوری را که مدعی مخالفت با آن است بازتولید می‌کند و مخالفت با قدرت آمریکا را با خودِ رهایی اشتباه می‌گیرد. خشونت وقتی لفاظیِ ضدغربی داشته باشد قابل‌توجیه می‌شود. مقاومت بدون توجه به محتوای اجتماعی‌اش رمانتیزه می‌شود. سلطه تا زمانی که لباس ایدئولوژیکِ درست بپوشد قابل‌تحمل می‌گردد.

ضد‌امپریالیسم موسوم به شما آنگاه به هویتی بدل می‌شود که گفتمان را پلیس می‌کند، مخالفت را انضباط می‌بخشد و همبستگی را در خطوط «نامناسب» می‌بندد. حاصل، ارتدوکسی است.

پاک‌کردن سیستماتیک عاملیت از دل همین موضع برمی‌آید و بسیاری از شما امروز در آن مشارکت دارید. فمینیست‌های ایرانی که هم بمب‌های آمریکا و اسرائیل را رد می‌کنند و هم حاکمیت روحانیت را، نامفهوم می‌شوند. کارگران ایرانی که با تحریم‌ها مخالف‌اند چون فقرا را نابود می‌کند و هم‌زمان با رژیمی که زندانی‌شان می‌کند می‌ستیزند، به‌جای رفیق، تناقض نامیده می‌شوند. کنشگران کوییر ایرانی که هم با تئوکراسی می‌جنگند و هم با کاریکاتورهای غربی، به انتزاع فروکاسته می‌شوند. کسانی که از دوگانه‌ی دروغینِ امپراتوری یا استبداد سر باز می‌زنند، اردوگاهی‌گری را به‌عنوان تقلبی فکری افشا می‌کنند و به همین دلیل نادیده گرفته می‌شوند.

این حذف، کار ایدئولوژیک انجام می‌دهد. جهان‌بینی‌ای را تثبیت می‌کند که توان پذیرش تکثر، تناقض یا مبارزه‌ی خودمختار را ندارد. انکار عاملیت آسان‌تر از بازنگری نظریه و تاریخ است.

وقتی سیاست عمدتاً حول خصومت با ایالات متحده سازمان می‌یابد نه حول همبستگی با ستمدیدگان، داوری اخلاقی تحلیل می‌رود. نفرت جای تحلیل را می‌گیرد. واکنش جای اندیشه را. ضد‌امپریالیسم محتوای رهایی‌بخش خود را از دست می‌دهد و به ژستی بدبینانه بازمی‌گردد که رنج را مدیریت می‌کند نه اینکه با آن دربیفتد و سلطه را توجیه می‌کند نه اینکه برچیند.

هر مواجهه‌ی جدی با انسان‌شناسی، اقتصاد سیاسی یا ماتریالیسم تاریخی باید شما را در برابر این خطا واکسینه می‌کرد. قدرت متکثر است. سلطه به هیچ تمدن یا امپراتوری واحدی تعلق ندارد. امپراتوری‌ها خشونت تولید می‌کنند، همان‌طور که دولت‌های انقلابی، سلسله‌مراتب روحانی، جنبش‌های ملی‌گرا و بوروکراسی‌هایی که به نام مقاومت حکومت می‌کنند. سیاستی که نتواند این هم‌زمانی را در خود نگه دارد، شکننده، تنبل و از نظر اخلاقی ورشکسته می‌ماند.

اگر واقعاً با نسل‌کشی، اقتدارگرایی و ستم در همه‌ی اشکالش مخالفید، آسایش کودکانه‌ی شعار «دشمن دشمن من دوست من است» را کنار بگذارید. این شعار به‌معنای شانه‌خالی‌کردن است. اصول را فدای هم‌ترازی می‌کند، انسجام را فدای سهولت، و انسان‌های واقعی را فدای توهم شفافیت ژئوپلیتیک. چپی که نتواند در کنار ستمدیدگان بایستد، پیشاپیش ادعای رهایی را باخته است.

iran-emrooz.net | Tue, 27.01.2026, 21:39

اتحادیه اروپا حدود ۲۰ فرد و نهاد ایرانی را تحریم می‌کند

خبرگزاری رویترز / ۲۷ ژانویه ۲۰۲۶

مقام‌های اروپایی روز سه‌شنبه اعلام کردند که اتحادیه اروپا قصد دارد در چارچوب مقررات حقوق بشری خود، حدود ۲۰ فرد و نهاد ایرانی را در هفته جاری تحریم کند، اما به دلیل مخالفت فرانسه، انتظار نمی‌رود نام سپاه پاسداران انقلاب اسلامی را در فهرست سازمان‌های تروریستی خود قرار دهد.

وزیران خارجه کشورهای عضو اتحادیه اروپا روز پنج‌شنبه در بروکسل گرد هم می‌آیند تا درباره وضعیت ایران گفت‌وگو کنند و انتظار می‌رود در همان نشست، تحریم‌های جدید را رسماً به تصویب برسانند.

بر اساس این گزارش، تدابیر جدید شامل محدودیت‌هایی در صادرات قطعاتی خواهد بود که ایران می‌تواند برای تولید پهپاد و موشک از آن‌ها استفاده کند؛ اقدامی که سیاست اتحادیه اروپا را در قبال ایران با رژیم تحریم‌های اعمال‌شده علیه روسیه همسو می‌کند. به گفته مقام‌های اروپایی، شماری از افراد و نهادهای ایرانی نیز به دلیل حمایت از روسیه هدف تحریم قرار خواهند گرفت.

سپاه پاسداران انقلاب اسلامی که پس از پیروزی انقلاب ۱۳۵۷ ایران برای حفاظت از حاکمیت روحانیون شیعه تأسیس شد، نفوذ گسترده‌ای در کشور دارد و بخش‌های مهمی از اقتصاد و نیروهای مسلح را کنترل می‌کند. این نهاد همچنین مسئول برنامه‌های موشکی بالستیک و هسته‌ای ایران است. 

با وجود آن‌که برخی از کشورهای عضو اتحادیه اروپا پیش‌تر خواستار قرار دادن نام سپاه در فهرست تروریستی اتحادیه شده بودند، برخی دیگر نسبت به این اقدام محتاط‌تر بوده‌اند، زیرا بیم دارند که چنین تصمیمی به قطع کامل روابط با تهران منجر شود.

با این حال، موج اعتراضات سراسری در ایران و واکنش خشونت‌آمیز نیروهای امنیتی بار دیگر این موضوع را در آستانه نشست وزیران اتحادیه اروپا به بحث گذاشته است. اعتراضات ضدحکومتی که از دسامبر سال گذشته در ایران آغاز شد، منجر به خونین‌ترین سرکوب حکومتی از زمان انقلاب ۱۳۵۷ تاکنون شده و واکنش‌های توام با محکومیت را در سطح بین‌المللی برانگیخته است.

وزیر خارجه ایتالیا، آنتونیو تاجانی، روز دوشنبه اعلام کرد که در نشست بروکسل خواستار قرار دادن سپاه پاسداران در فهرست تروریستی اتحادیه اروپا خواهد شد؛ اقدامی که نشانه‌ای از تغییر موضع رم محسوب می‌شود و فرانسه را به‌عنوان تنها مخالف جدی در این زمینه باقی گذاشته است.

بنابراین، اگرچه انتظار می‌رود برخی از افراد مشمول تحریم‌ها از اعضای سپاه پاسداران باشند، اما افزودن کل این نهاد به فهرست تروریستی اتحادیه در حال حاضر غیرمحتمل به نظر می‌رسد، زیرا چنین تصمیمی مستلزم اجماع کامل اعضا است.

یکی از دیپلمات‌های اروپایی در این‌باره گفت: «فرانسه به‌صراحت اعلام کرده است که در شرایط فعلی این اقدام را مفید نمی‌داند و می‌خواهد کانال‌های ارتباطی با ایران باز بماند.» وی افزود، پاریس همچنین نگران است که این تصمیم بتواند به تلاش‌ها برای بازگرداندن دو شهروند فرانسوی، که پس از آزادی از زندان همچنان در سفارت فرانسه در تهران اقامت دارند، آسیب برساند.

جمعه ۱۰ بهمن ۱۴۰۴ - Friday 30 January 2026

ايران امروز

|  درباره ايران امروز   |   تماس با ايران امروز     |    

|   صفحه نخست   |   خبر و گزارش   |   سياست   |   انديشه   |   فرهنگ و ادبيات   |   زندگی   |   محیط زیست   |   RSS   |  

iran-emrooz.net | Tue, 27.01.2026, 20:53

جمعه ۱۰ بهمن ۱۴۰۴ - Friday 30 January 2026

ايران امروز

|  درباره ايران امروز   |   تماس با ايران امروز     |    

|   صفحه نخست   |   خبر و گزارش   |   سياست   |   انديشه   |   فرهنگ و ادبيات   |   زندگی   |   محیط زیست   |   RSS   |  

iran-emrooz.net | Tue, 27.01.2026, 18:09

اطلاعیه کادر درمان جمهوری‌خواه برای حقوق بشر و دمکراسی (دیما)

هموطنان عزیز، همکاران گرامی،

در سایه سانسور گسترده و سکوت جامعه جهانی، جمهوری اسلامی با شدت هر چه تمام‌تر در حال نابودی فیزیکی معترضان و مبارزان راه آزادی در ایران است.

خدمات پزشکی در بیمارستان‌ها به دلیل حجم بالای مجروحین و ترس از  انتقام نیروهای سرکوبگر، فاجعه‌آمیز گزارش  می‌شود.

اخبار رسیده حکایت از آن دارد که در مواردی به مجروحین تیر خلاص زده شده است و بسیاری از مجروحین با وجود جراحات شدید، از بیمارستان‌ها ربوده شده‌اند.

از همین رو بسیاری از معترضان به بیمارستان‌ها مراجعه نمی‌کنند و در خانه‌ها به دست خانواده‌هایشان تحت “مداوا” قرار می‌گیرند.

تعدادی از پزشکانی که بطور خصوصی به مجروحین کمک می‌کنند، دستگیر و یا مورد تهدید قرار گرفته‌اند.  کادر درمان جمهوری‌خواه برای حقوق بشر و دمکراسی (دیما) بدین وسیله نگرانی عمیق خود را از مداخله نیروهای سرکوب در جلوگیری از درمان مصدومین و پیگرد اعضای کادر درمان اعلام می‌دارد.

ما در حال انتقال این اطلاعات به همکاران خود در کادر درمان آلمان و سایر نهادهای بین‌المللی هستیم تا پشتیبانی آنها را  در موارد نام برده جلب کنیم.

ما از نهادهای حقوق بشری، نهادهای نظام پزشکی و سایر انجمن های پزشکی و افکار عمومی جهان تقاضا داریم که این جنایات را بررسی و محکوم نمایند و از کادر درمان ایران برای انجام وظایف شغلی خود پشتیبانی نماید.

درمان و کمک به بیماران جرم نیست.

کادر درمان ایران را تنها نگذاریم.

زن، زندگی، آزادی
کادر درمان جمهوری‌خواه برای حقوق بشر و دمکراسی (دیما)

DIMA
Mediziner für Menschenrechte und Demokratie
email: dima.info@gmx.net

 

جمعه ۱۰ بهمن ۱۴۰۴ - Friday 30 January 2026

ايران امروز

|  درباره ايران امروز   |   تماس با ايران امروز     |    

|   صفحه نخست   |   خبر و گزارش   |   سياست   |   انديشه   |   فرهنگ و ادبيات   |   زندگی   |   محیط زیست   |   RSS   |  

iran-emrooz.net | Tue, 27.01.2026, 17:34

مهرداد یعقوبی‌مهر، دانشجویی که در تهران هدف گلوله قرار گرفت

سازمان حقوق بشر ایران
۷ بهمن ۱۴۰۴

روایت‌های کشته‌شدگان؛ مهرداد یعقوبی‌مهر، دانشجوی اهل دورود که در تهران هدف گلوله قرار گرفت

در گفت‌وگویی با یکی از بستگان مهرداد یعقوبی‌مهر، سازمان حقوق بشر ایران به جزئیاتی دست یافته که نشان می‌دهد این جوان ۲۸ ساله اهل دورود (واقع‌در استان لرستان) شامگاه ۱۸ دی‌ماه در جریان اعتراضات ضدحکومتی در تهران با شلیک گلوله جنگی مأموران جمهوری اسلامی به سرش، کشته شده است.

این منبع آگاه به سازمان حقوق بشر ایران گفت: «مهرداد روز پنجشنبه، ۱۸ دی‌ماه، در اعتراضات شرکت کرده بود که جان خود را از دست داد. او برای شرکت در تظاهرات رفته بود و این موضوع را حتی به نزدیکانش هم گفته بود. مهرداد آگاهانه در اعتراضات حضور داشت و این تصمیم از روی باور و انگیزه بود. ساعت دقیق کشته‌شدن او مشخص نیست، اما تأیید شده که در محدوده قلعه‌حسن‌خان در جنوب تهران به سر او شلیک شده است.»

این منبع در مورد نحوه اطلاع از کشته‌شدن مهرداد یعقوبی‌مهر گفت: «اول یکی از آشنایان مستقیماً با من تماس گرفت و این خبر ناگوار را داد. چند روز بعد نیز از طریق تماس با یکی دیگر از بستگان، جزئیات بیشتری را شنیدم. خانواده روز ۱۹ دی‌ماه برای تحویل پیکر مراجعه کرده‌اند و یکی از ویدئوهایی که از پیکرهای کشته‌شدگان در شبکه‌های اجتماعی منتشر شد، مربوط به همان زمان است. بخشی از این ویدئو برای من هم ارسال شد و دیدن آن تأثیر بسیار سنگینی بر روحیه‌ام گذاشته است.»

این منبع آگاه می‌گوید اطلاعی در این‌باره که دقیقاً کدام نیروهای حکومتی به مهرداد شلیک کرده‌اند، ندارد و چنین جزئیاتی به خانواده اعلام نشده است. همچنین اشاره می‌کند که مهرداد یعقوبی‌مهر به‌تنهایی و بدون هیچ‌یک از اعضای خانواده برای حضور در اعتراضات ضدحکومتی به خیابان رفته بوده و دوستانش بعداً از طریق تماس تلفنی خبر داده‌اند که چه اتفاقی برایش افتاده است.

این منبع نزدیک به خانواده مهرداد یعقوبی‌مهر درخصوص تحویل پیکر این کشته‌شده اعتراضات به خانواده می‌گوید: «شخصاً درباره تهدید، اخاذی یا فشار امنیتی از خانواده پرس‌وجو نکردم، اما به من گفتند که در برخی موارد حتی شناسنامه‌ کشته‌شدگان را باطل نمی‌کنند تا آمار کشته‌شدگان بالا نرود. تعداد کشته‌شدگان بسیار بیشتر از آمارهای اعلام‌شده است و تنها از میان جوانان اهل دورود، حدود ۱۰ تا ۱۲ نفر در تهران جان خود را از دست داده‌اند.»

این منبع آگاه، مهرداد یعقوبی مهر، دانشجوی مقطع دکترای شیمی دانشگاه تهران، را جوانی آرام، درس‌خوان و کم‌حاشیه معرفی می‌کند که هم‌زمان با تحصیل، در تهران مشغول به کار بوده است. این منبع که به‌شدت از کشته‌شدن مهرداد متأثر بود، تأکید کرد: «خون مهرداد و دیگر جوانان کشته‌شده در این اعتراضات پرچم آزادی ایران خواهد شد.»

جمعه ۱۰ بهمن ۱۴۰۴ - Friday 30 January 2026

ايران امروز

|  درباره ايران امروز   |   تماس با ايران امروز     |    

|   صفحه نخست   |   خبر و گزارش   |   سياست   |   انديشه   |   فرهنگ و ادبيات   |   زندگی   |   محیط زیست   |   RSS   |  

iran-emrooz.net | Tue, 27.01.2026, 16:15

جمعه ۱۰ بهمن ۱۴۰۴ - Friday 30 January 2026

ايران امروز

|  درباره ايران امروز   |   تماس با ايران امروز     |    

|   صفحه نخست   |   خبر و گزارش   |   سياست   |   انديشه   |   فرهنگ و ادبيات   |   زندگی   |   محیط زیست   |   RSS   |  

iran-emrooz.net | Tue, 27.01.2026, 15:51

جمعه ۱۰ بهمن ۱۴۰۴ - Friday 30 January 2026

ايران امروز

|  درباره ايران امروز   |   تماس با ايران امروز     |    

|   صفحه نخست   |   خبر و گزارش   |   سياست   |   انديشه   |   فرهنگ و ادبيات   |   زندگی   |   محیط زیست   |   RSS   |  

iran-emrooz.net | Tue, 27.01.2026, 15:51

بیانیه شدیدالحن انجمن دانشجویان دانشگاه تهران و علوم پزشکی

در پی این همه خون که بر این خاک چکید
شرم‌مان باد این جان ننگ‌مان باد این نان...

امروز در شرایطی که در جای جای این سرزمین، خون هزاران انسان بی‌گناه بر زمین ریخته و بر سنگ‌فرش خیابان‌ها جاری است، حال که نه گوشی برای شنیدن نه چشمی برای دیدن و نه مجالی برای سخن گفتن می‌بینیم، از زیر این آوار دهشتناک و سهمگین، از میان خروارها خاک و در دل این دریای خون ما نیز بهت‌زده و حیران، ناباورِ آنچه بر سرمان آمده است نفس می‌کشیم چرا که جز زنده ماندن چاره‌ای نداریم.

عاملان و آمران آنچه بر این خاک و بر این مردم روا داشته شد، به هیچ روایت و با هیچ واژه‌ای نمی‌توانند از بار مسئولیت بگریزند یا حقیقت را در غبار انکار پنهان کنند.

ما، انجمن اسلامی دانشجویان دانشگاه تهران و علوم پزشکی تهران، در امتداد این سرگذشت یأس و امید با زبانی که از اندوه سنگین است، بیزاری خود را از این خشونت و از هر صدایی که می‌کوشد آن را عادی، ناگزیر یا قابل دفاع بنامد، اعلام می‌کنیم. ما به حکم وجدان، شرف و انسانیت با شما بیگانه و از شما بیزاریم.

داغداریم و دادخواه؛ تنها در میان دانشجویان دانشگاه تهران و علوم پزشکی تهران، آیدا حیدری، زهرا (رها) بهلولی‌پور و محمدرضا مرادعلی کشته شده‌اند. آنچه که پس از این فاجعه هر روز رخ می‌دهد نیز ادامهٔ همان خشونت است اما با چهره‌های خاموش‌تر، خودکشی‌هایی که یکی یکی سر برمی‌آورند، نه از ضعف فردی، بلکه از فشار انباشته، تحقیر، سرخوردگی و آینده‌ای که عامدانه به بن‌بست رانده شده است. مرگ‌هایی که چه در خیابان و چه در خلوت همگی به یک زخم مشترک باز می‌گردند. بیش از این نایی و میلی برای نوشتن و قلم در دست گرفتن نداریم. ما نیز همچون دیگر مردمان به خاک و خون کشیده‌شده مادرمان ایران زمین در این لحظات تیره و در میان اندوهی که پایان ندارد جز برای سوگواری جز برای گریستن و جز برای خشم نایی در سینه نداریم.

@anjomaneslami_org

جمعه ۱۰ بهمن ۱۴۰۴ - Friday 30 January 2026

ايران امروز

|  درباره ايران امروز   |   تماس با ايران امروز     |    

|   صفحه نخست   |   خبر و گزارش   |   سياست   |   انديشه   |   فرهنگ و ادبيات   |   زندگی   |   محیط زیست   |   RSS   |  

iran-emrooz.net | Tue, 27.01.2026, 15:47

شمس و نگرانی‌اش از دو روایت متضاد / احمد زیدآبادی

شمس‌الواعظینی که روزگاری روزنامه‌های تحت سردبیری‌اش به عنوان “بخشی از تهاجم فرهنگی و برنامۀ براندازی قانونی” پی در پی توقیف و لغو امتیاز و خودش نیز راه به راه دستگیر و زندانی می‌شد، امروز به عضویت رسمی شورای اطلاع رسانی دولت در آمده است!

چه اتفاقی افتاده؟ آیا افکار و گرایش‌های سیاسی شمس تغییر کرده است؟ تا آنجا که من در جریانم آقای شمس‌الواعظین در همان زمان سردبیری روزنامه‌های دوم خردادی هم همین مواضع کنونی‌اش را در بارۀ اسرائیل و فلسطین و سایر قضایا داشت و از این جهت تغییر و تحول خاصی در او دیده نمی‌شود. بنابراین، باید گفت که حکومت دچار دگردیسی ناپیدا و اعلام نشده‌ای شده است! ظاهراً جمهوری اسلامی امروزه به افرادی با کارنامۀ شمس نیازمند است و به همین دلیل او را در سطح رسمی به کار گرفته است. این به کارگیری در واقع چیزی جز پذیرش خطا بودن سیاست‌های گذشته نیست، اما چرا به خطا بودن آن سیاست‌ها اقرار نمی‌شود؟

باری، شمس‌الواعظین خواستار تأسیس رسانه‌ای فراگیر و مستقل به منظور بیان “روایت سوم” در میانۀ دو روایت متضادی شده است که صدا و سیما از یک سو و ایران‌اینترنشال از سوی دیگر از تحولات ایران به دست می‌دهند. او صدا و سیما را “ایدئولوژیک” و ایران‌اینترنشال را “اتاق تبلیغات جنگ” دانسته و روایت هر دو از تحولات ایران را غیرحرفه‌ای و مغشوش قلمداد کرده است.

درخواست برای راه‌اندازی یک رسانۀ مستقل و فراگیر در داخل ایران با هدف انتقال مرجعیت رسانه‌ای از خارج به داخل کشور، مورد تقاضای قریب به تمامِ کنشگران حوزۀ اجتماعی و سیاسی است، اما حتی اگر به فرض قرار باشد روزی نظام جمهوری اسلامی به آن تن در دهد، به ماه‌های آینده قد نمی‌دهد!

در این بین اما دلمشغولی شمس نوع روایتی است که ایران‌اینترنشال و بی بی سی فارسی از ناآرامی‌های اخیر ایران تولید و توزیع می‌کنند. به نظرم شمس در کنار لزوم راه‌اندازی یک رسانۀ مستقل و فراگیر و حرفه‌ای داخلی، باید از لزوم دعوت از کمیساریای عالی حقوق بشر سازمان ملل متحد برای سفر به ایران و تهیۀ گزارش از رویدادهای خونین و دلخراش دو هفته ناآرامی حمایت می‌کرد.

در این هنگامه به نظرم فقط یک گزارش حرفه‌ای از سوی حقوقدانان مستقل سازمان ملل می‌تواند فصل‌الخطاب روایت‌های متناقض در بارۀ این تراژدی ملی باشد. رد چنین درخواستی از سوی جمهوری اسلامی اشتباهی تاریخی خواهد بود.

تلگرام نویسنده
@ahmadzeidabad

جمعه ۱۰ بهمن ۱۴۰۴ - Friday 30 January 2026

ايران امروز

|  درباره ايران امروز   |   تماس با ايران امروز     |    

|   صفحه نخست   |   خبر و گزارش   |   سياست   |   انديشه   |   فرهنگ و ادبيات   |   زندگی   |   محیط زیست   |   RSS   |  

iran-emrooz.net | Tue, 27.01.2026, 13:34

جمعه ۱۰ بهمن ۱۴۰۴ - Friday 30 January 2026

ايران امروز

|  درباره ايران امروز   |   تماس با ايران امروز     |    

|   صفحه نخست   |   خبر و گزارش   |   سياست   |   انديشه   |   فرهنگ و ادبيات   |   زندگی   |   محیط زیست   |   RSS   |  

iran-emrooz.net | Tue, 27.01.2026, 13:07

نامه‌ای سرگشاده به دادستان کل آلمان درباره پروندهٔ حسین موسویان

نامه‌ای سرگشاده: «از دیپلمات ارشد ایرانی تا شهروند آلمانی – پروندهٔ سید حسین موسویان و پیامدهای حقوقی آن»

جناب آقای دادستان کل فدرال آلمان، دکتر رومل
خانم‌ها، آقایان محترم در دادستانی کل فدرال آلمان،

بدین‌وسیله با این نامهٔ سرگشاده، با ارجاع به شکایت کیفری ما مورخ ۱۴ آوریل ۲۰۲۵، مکاتبات بعدی و نیز نامهٔ شما به تاریخ ۲۷ ژوئن ۲۰۲۵ (شماره پرونده: 13 ARP 1000/25-5)، بار دیگر به شما مراجعه می‌کنیم.

دلیل نگارش این نامه، از دیدگاه ما، همچنان بررسی‌نشده و ناکافی ماندن نقش افرادی است که طی دهه‌ها جزئی از ساختارهای سیاسی، دیپلماتیک و امنیتی جمهوری اسلامی ایران بوده‌اند و امروز برخی از آنان در کشورهای غربی، از جمله در آلمان، بدون مزاحمت زندگی می‌کنند یا حتی تابعیت آلمانی دارند.

با استناد به مکاتبات پیشین و نیز شکایت‌ها و گزارش‌های ارائه‌شده، بار دیگر این نامهٔ سرگشاده را خطاب به شما ارسال می‌کنیم.

موضوع این نامه، از نظر ما، همچنان روشن نشدن کافی نقش افرادی است که طی دهه‌ها بخشی از ساختارهای سیاسی، دیپلماتیک و امنیتی جمهوری اسلامی ایران بوده‌اند و اکنون در کشورهای غربی، از جمله در آلمان، بدون پیگرد زندگی می‌کنند یا حتی تابعیت آلمانی دریافت کرده‌اند.

به‌عنوان نمونه، از آقای سید حسین موسویان (معروف به سید حسین موسوی)، دیپلمات بلندپایهٔ پیشین جمهوری اسلامی ایران، نام می‌بریم.

آقای موسویان در دههٔ ۱۹۹۰ سفیر و دیپلمات جمهوری اسلامی ایران بوده و در آن دوره از مصونیت دیپلماتیک برخوردار بوده است.

او طی سالیان متمادی جزو هستهٔ نزدیک به قدرت در حوزهٔ سیاست خارجی و امنیتی جمهوری اسلامی ایران به شمار می‌رفت و بعدها از جمله به‌عنوان مذاکره‌کننده و تحلیل‌گر در ارتباط با برنامهٔ هسته‌ای ایران فعالیت داشت.

از دست‌کم سال ۲۰۱۵، آقای موسویان در دانشگاه پرینستون (ایالات متحده آمریکا) در حوزهٔ سیاست امنیتی و هسته‌ای فعالیت می‌کرد و در چارچوب‌های بسیار حساس آکادمیک ـ سیاسیِ مشورتی حضور داشت. در سال ۲۰۲۵، دانشگاه پرینستون اعلام کرد که آقای موسویان از فعالیت خود در این دانشگاه «بازنشسته» شده است.

آقای موسویان سال‌هاست که به‌عنوان یکی از بحث‌برانگیزترین چهره‌های دستگاه حکومتی ایران شناخته می‌شود. از سوی منابع مختلف، این اتهام مطرح شده است که او در دهه‌های ۱۹۸۰ و ۱۹۹۰ در ساختارهای سیاسی و دیپلماتیکی حضور داشته که با قتل شمار زیادی از مخالفان برجستهٔ جمهوری اسلامی ایران در اروپا مرتبط بوده‌اند. در این زمینه، از جمله نام‌های شاپور بختیار، فریدون فرخزاد، عبدالرحمن قاسملو و کاظم رجوی مطرح می‌شوند.

در ارتباط با ترور میکونوس (۱۷ سپتامبر ۱۹۹۲) در برلین، آقای موسویان در آن زمان به‌طور علنی به‌عنوان مدافع موضع جمهوری اسلامی ایران ظاهر شد و اعلام کرد که دولت ایران هیچ نقشی در این جنایت نداشته است. با این حال، احکام قضایی بعدی مسئولیت دولتی را به‌طور روشن و قطعی اثبات کرده‌اند.

به‌ویژه برای ما غیرقابل‌درک است که بنا بر اطلاعات ما، آقای موسویان در سال ۲۰۱۹ تابعیت آلمانی دریافت کرده است؛ آن هم در حالی که در آن زمان، سال‌ها بود در ایالات متحده در حوزه‌های به‌شدت حساس امنیتی و هسته‌ای فعالیت می‌کرد.

از دیدگاه ما، در اینجا پرسش‌های الزام‌آور و متعددی با اهمیت جدی حقوقی و امنیتی مطرح می‌شود:

• چگونه ممکن است اعطای تابعیت آلمانی صورت گرفته باشد، در حالی که مرکز واقعی زندگی این فرد آشکارا در خارج از آلمان قرار داشته است؟
• این اعطای تابعیت بر اساس چه داده‌های واقعی و پس از چه نوع بررسی‌های امنیتی انجام شده است؟
• این شخص در روند اخذ تابعیت چه اطلاعاتی دربارهٔ پیشینهٔ سیاسی، مسئولیت‌های پیشین و فعالیت‌های بین‌المللی خود ارائه کرده است؟
• و آیا این اطلاعات توسط نهادهای امنیتی ذی‌ربط به‌طور کامل و انتقادی بررسی شده‌اند؟

افزون بر این، اطلاعاتی در اختیار ماست که نشان می‌دهد آقای موسویان با وجود موارد فوق، در مقاطعی در آلمان اقامت داشته، اما در این مدت چندین بار محل سکونت و نشانی ثبت‌شدهٔ خود را تغییر داده است. در این خصوص نیز ما اکیداً انجام بررسی‌های اداری را ضروری می‌دانیم.

همچنین نشانه‌هایی در دست است که در اکتبر ۲۰۲۴ یک درخواست پلیسی یا تعقیب بین‌المللی از حوزهٔ نفوذ جمهوری اسلامی ایران ـ احتمالاً با استفاده از سازوکارهای اینترپل ـ مطرح شده و اندکی بعد دوباره پس گرفته شده است. این رویداد نیز پرسش‌های جدی دربارهٔ مانورهای سیاسی ـ تاکتیکی و احتمال سوءاستفاده از ابزارهای بین‌المللی را برمی‌انگیزد.

از نگاه ما، تمامی این موارد در کنار یکدیگر تصویری کلی را شکل می‌دهد که ظن آن را تقویت می‌کند که فردی با اهمیت بالای امنیتی و با پیوندهای عمیق در ساختارهای قدرت جمهوری اسلامی ایران، توانسته است طی سال‌ها از فضاهای امن غربی بهره‌مند شود.

به باور ما، چنین وضعیتی با درک و تعریف جمهوری فدرال آلمان از خود به‌عنوان یک دولت حقوقی، دموکراسی و پناهگاه امن برای قربانیان آزار و تعقیب سیاسی، سازگار نیست.

در عین حال، ما این پرونده را نمونه‌ای بارز از راهبرد سرکوب فراملی جمهوری اسلامی ایران می‌دانیم؛ راهبردی که نه‌تنها در قالب ترور و ربایش، بلکه در شکل نفوذ بلندمدت، شبکه‌سازی، زندگی‌نامه‌های پوششی و رخنهٔ سیاسی در خارج از کشور ـ به‌ویژه در آلمان ـ بروز می‌یابد.

از این‌رو، از شما اکیداً درخواست می‌کنیم بررسی فرمایید:

• آیا در پروندهٔ سید حسین موسویان، نشانه‌های واقعی کافی برای آغاز تحقیقات کیفری در خصوص اقدامات احتمالیِ حمایت، مشارکت یا معاونت وجود دارد یا خیر؛
• آیا ارتباط کافی با قلمرو داخلی آلمان مطابق با قواعد صلاحیت جاری وجود دارد یا نه؛
• آیا بررسی‌های مرتبط با تابعیت، از جمله امکان بازبینی یا لغو تابعیت اعطاشده، از نظر حقوقی ضروری است؛
• و آیا انجام یک بررسی میان‌نهادی با مشارکت نهادهای امنیتی لازم به نظر می‌رسد یا خیر.

قتل فریدون فرخزاد و موارد متعدد دیگر تا امروز به‌طور کامل روشن نشده‌اند. این پرونده‌ها برای بسیاری از قربانیان و ناظران، فصل‌های بسته‌شده محسوب نمی‌شوند.

آلمان نباید به پناهگاه یا محل امنی برای کارگزاران، شبکه‌سازان یا عوامل نفوذ یک دستگاه سرکوب و ترور تبدیل شود.

بدین‌وسیله اعلام می‌داریم که این نامهٔ سرگشاده را در اختیار رسانه‌ها، پارلمان فدرال آلمان و نیز سازمان‌های ملی و بین‌المللی حقوق بشری قرار خواهیم داد.

آقای سید حسین موسویان محل سکونت خود را در آلمان دارد. بنا بر اطلاعات ما، ایشان در ماه‌های اخیر در داخل ایالت هِسِن نقل مکان کرده است. در صورت درخواست مشخص، می‌توانیم نشانی فعلی ایشان را ارائه دهیم.
برای پاسخ به پرسش‌ها و نیز ارائهٔ اطلاعات تکمیلی، در دسترس هستیم.

با احترام
با عالی‌ترین احترامات

بهروز اسدی
فعال حقوق بشر
سخنگوی انجمن «زن، زندگی، آزادی آلمان»

صندوق پستی ۹۳ ۰۲ ۲۰
۶۰۴۵۷ فرانکفورت آم ماین

جمعه ۱۰ بهمن ۱۴۰۴ - Friday 30 January 2026

ايران امروز

|  درباره ايران امروز   |   تماس با ايران امروز     |    

|   صفحه نخست   |   خبر و گزارش   |   سياست   |   انديشه   |   فرهنگ و ادبيات   |   زندگی   |   محیط زیست   |   RSS   |  

iran-emrooz.net | Tue, 27.01.2026, 12:35

مژگان ایلانلو: ادعای حضور «تروریست‌ها» در بین معترضان «مضحک و رسواکننده» است

مژگان ایلانلو، مستندساز و فعال سیاسی در گفتگو با بی‌بی‌سی فارسی: ادعای حکومت درباره حضور «تروریست‌ها» در بین معترضان «مضحک و رسواکننده» است. جمهوری اسلامی در طول سال‌ها هر وقت‌ جنایتی کرده و خون مردم را در خیابان‌ها ریخته، مسئولیت جنایت را نپذیرفته و آن را به عهده دیگران انداخته

مژگان ایلانلو، مستندساز و فعال سیاسی در گفتگو با بی‌بی‌سی فارسی: ادعای حکومت درباره حضور «تروریست‌ها» در بین معترضان «مضحک و رسواکننده» است. جمهوری اسلامی در طول سال‌ها هر وقت‌ جنایتی کرده و خون مردم را در خیابان‌ها ریخته، مسئولیت جنایت را نپذیرفته و آن را به عهده دیگران انداخته pic.twitter.com/mkeEQuMy8D

— BBC NEWS فارسی (@bbcpersian) January 26, 2026

 

جمعه ۱۰ بهمن ۱۴۰۴ - Friday 30 January 2026

ايران امروز

|  درباره ايران امروز   |   تماس با ايران امروز     |    

|   صفحه نخست   |   خبر و گزارش   |   سياست   |   انديشه   |   فرهنگ و ادبيات   |   زندگی   |   محیط زیست   |   RSS   |  

iran-emrooz.net | Tue, 27.01.2026, 11:11

آذربایجان سه نفر را به اتهام طراحی حمله به یک سفارت دستگیر کرد

مقامات آذربایجان روز سه‌شنبه اعلام کردند که سه نفر را که طبق دستور داعش خراسان (ISIS-K)، شاخه افغانستانی گروه داعش، در صدد برنامه‌ریزی حمله به یک سفارت خارجی در پایتخت، باکو، بودند، دستگیر کرده‌اند.

به گزارش خبرگزاری رویترز، خدمات امنیت دولتی آذربایجان در بیانیه‌ای اعلام کرد که این سه مرد (که اسامی آنها ذکر شده است) با اعضای داعش خراسان هم‌دست شده بودند، سلاح تهیه کرده و قصد حمله به یک سفارت خارجی را داشتند، اما پیش از اجرای طرح توسط نیروهای امنیتی بازداشت شدند.

در این بیانیه نام سفارت خارجی مورد نظر ذکر نشده است. یکی از این افراد متولد سال ۲۰۰۰ و دو نفر دیگر متولد سال ۲۰۰۵ هستند.

داعش خراسان (ISIS-K) مسئولیت حمله به تالار شهر کروکوس در مسکو در سال ۲۰۲۴ را بر عهده گرفت؛ حمله‌ای که دست‌کم ۱۴۵ کشته برجای گذاشت.

در مناطق عمدتاً مسلمان‌نشین روسیه - جایی که این گروه به عنوان سازمان تروریستی ممنوعه شناخته می‌شود - و همچنین در آسیای مرکزی، چندین طرح مرتبط با داعش خنثی شده است.

آذربایجان، کشوری در جنوب قفقاز با جمعیت حدود ۱۰ میلیون نفر که با روسیه و ایران هم‌مرز است، کشوری سکولار با اکثریت جمعیت مسلمان است.

مقامات آذربایجانی در بیانیه خود اعلام کردند که مظنونان به اتهام «آماده‌سازی برای تروریسم» بر اساس خصومت مذهبی دستگیر شده‌اند. آنها افزودند که تحقیقات همچنان ادامه دارد.

در پرونده‌ای جداگانه، دادگاه آذربایجان در ماه اکتبر گذشته مردی وابسته به داعش خراسان را به اتهام تروریسم به ۱۳ سال زندان محکوم کرد. این فرد در دسامبر ۲۰۲۴ به برنامه‌ریزی برای حمله به یک کنیسه در باکو با استفاده از کوکتل مولوتف متهم و مجرم شناخته شده بود.

جمعه ۱۰ بهمن ۱۴۰۴ - Friday 30 January 2026

ايران امروز

|  درباره ايران امروز   |   تماس با ايران امروز     |    

|   صفحه نخست   |   خبر و گزارش   |   سياست   |   انديشه   |   فرهنگ و ادبيات   |   زندگی   |   محیط زیست   |   RSS   |  

iran-emrooz.net | Tue, 27.01.2026, 10:56

تایید قتل دستکم ۶۱۲۶ نفر در اعتراضات ایران

جان گمبریل / خبرگزاری آسوشیتدپرس / ۲۷ ژانویه ۲۰۲۶ 

فعالان حقوق بشری روز سه‌شنبه اعلام کردند که در جریان سرکوب خونین اعتراضات سراسری در ایران، دست‌کم ۶ هزار و ۱۲۶ نفر کشته شده‌اند و بیم آن می‌رود شمار قربانیان بیش از این باشد. این اعلام همزمان با ورود ناوگروه هواپیمابر نیروی دریایی آمریکا به خاورمیانه در چارچوب آمادگی برای هرگونه واکنش نظامی احتمالی در قبال بحران ایران منتشر شد.

ورود ناو هواپیمابر «یواس‌اس آبراهام لینکلن» و ناوشکن‌های مجهز به موشک‌های هدایت‌شونده همراه آن، به ایالات متحده امکان می‌دهد در صورت لزوم به ایران حمله کند؛ به‌ویژه در حالی‌که کشورهای عرب حوزه خلیج فارس با وجود میزبانی نیروهای آمریکایی، تمایل دارند از هرگونه حمله احتمالی دور بمانند.

دو گروه شبه‌نظامی مورد حمایت ایران در خاورمیانه نیز از آمادگی خود برای انجام حملات جدید خبر داده‌اند؛ حرکتی که به نظر می‌رسد در حمایت از تهران صورت می‌گیرد، پس از آن‌که دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، ایران را به اقدام نظامی تهدید کرد — چه به دلیل کشتار معترضان مسالمت‌جو، چه در صورت اجرای اعدام‌های گسترده پس از اعتراضات.

ایران بارها تهدید کرده است که در صورت حمله، منطقه را به‌سوی جنگی فراگیر سوق خواهد داد؛ هرچند سامانه‌های دفاع هوایی و توان نظامی این کشور پس از جنگ ماه ژوئن که توسط اسرائیل آغاز شد، هنوز آسیب‌دیده و در حال بازسازی است.

در جریان جنگ ۱۲ روزه اسرائیل علیه ایران، گروه‌های حوثی یمن و کتائب حزب‌الله عراق از مداخله خودداری کردند، در حالی‌که آمریکا در آن درگیری تأسیسات هسته‌ای ایران را هدف قرار داد. این امتناع از مشارکت، نشانه سردرگمی و تضعیف محور موسوم به «محور مقاومت» ایران است که پس از حملات اسرائیل به متحدانش در جریان جنگ غزه آسیب دیده است.

آمار جدید از سوی فعالان حقوق بشر

آمار تازه روز سه‌شنبه از سوی خبرگزاری فعالان حقوق بشر (HRANA) مستقر در آمریکا منتشر شد؛ نهادی که در رویدادهای پیشین ایران نیز گزارش‌های قابل اعتمادی ارائه داده است. این گروه اعلام کرد هر مورد مرگ را از طریق شبکه‌ای از فعالان میدانی در ایران راستی‌آزمایی کرده است.

براساس این گزارش، از مجموع کشته‌شدگان، ۵۷۷۷ نفر از معترضان، ۲۱۴ نفر از نیروهای وابسته به دولت، ۸۶ کودک و ۴۹ غیرمعترض بوده‌اند. همچنین بیش از ۴۱,۸۰۰ نفر بازداشت شده‌اند.

خبرگزاری آسوشیتدپرس تأکید کرده است که به‌دلیل قطع گسترده اینترنت و اختلال در ارتباطات در داخل جمهوری اسلامی، امکان تأیید مستقل این آمار را ندارد.

مقام‌های ایرانی آمار رسمی را بسیار پایین‌تر اعلام کرده‌اند و گفته‌اند ۳۱۱۷ نفر کشته شده‌اند که از این میان ۲۴۲۷ نفر غیرنظامی و نیروهای امنیتی بوده و مابقی را «تروریست» خوانده‌اند. حکومت ایران پیش‌تر نیز در جریان ناآرامی‌های مشابه، از اعلام آمار دقیق یا واقعی جان‌باختگان خودداری کرده است.

این رقم، بالاترین تلفات در میان تمامی اعتراضات چند دهه اخیر ایران محسوب می‌شود و صحنه‌هایی را یادآور آشوب‌های دوران انقلاب ۱۳۵۷ می‌کند.

اعتراضات از ۲۸ دسامبر و در پی سقوط ارزش ریال آغاز شد و به‌سرعت سراسر کشور را فراگرفت. حکومت ایران با سرکوب خشونت‌آمیز پاسخ داد و ابعاد این سرکوب اکنون با گذشت بیش از دو هفته قطع کامل اینترنت — طولانی‌ترین در تاریخ ایران — آشکارتر می‌شود.

نماینده دائم ایران در سازمان ملل، امیرسعید ایروانی، شامگاه دوشنبه در نشست شورای امنیت، تهدیدهای مکرر ترامپ به استفاده از نیروی نظامی را «صریح و غیرقابل‌تعبیر» دانست. او همچنین بار دیگر مدعی شد که رئیس‌جمهور آمریکا خشونت گروه‌های «تروریستی مسلح» مورد حمایت آمریکا و اسرائیل را تحریک کرده است، هرچند هیچ مدرکی ارائه نکرد.

رسانه‌های دولتی ایران نیز کوشیده‌اند نیروهای خارجی را عامل اعتراضات معرفی کنند. در همین حال، حکومت هنوز قادر به حل بحران اقتصادی‌ای نیست که تحت تأثیر تحریم‌های بین‌المللی به‌ویژه در حوزه هسته‌ای، کشور را در تنگنا قرار داده است.

اعلام آمادگی برخی گروه‌های مورد حمایت ایران

ایران طی سال‌های گذشته نفوذ خود را از طریق شبکه شبه‌نظامیان موسوم به «محور مقاومت» در مناطقی چون غزه، لبنان، یمن، سوریه و عراق گسترش داده بود. این شبکه نوعی سپر دفاعی برای دور نگه‌داشتن جنگ از مرزهای ایران تلقی می‌شد، اما پس از حملات اسرائیل علیه حماس، حزب‌الله و دیگر گروه‌ها در جنگ غزه، این محور به‌شدت تضعیف شده است.

در همین حال، شورشیان در سال ۲۰۲۴ حکومت بشار اسد در سوریه را پس از سال‌ها جنگ خونین که با حمایت ایران ادامه داشت، سرنگون کردند.

حوثی‌های یمن، که از حمایت تهران برخوردارند، بار دیگر هشدار داده‌اند که در صورت لزوم می‌توانند حملات خود به کشتی‌رانی در دریای سرخ را از سر بگیرند و روز دوشنبه تصاویری از حملات گذشته خود را پخش کردند.

احمد «ابوحسین» الحمیداوی، فرمانده کتائب حزب‌الله عراق نیز هشدار داده است: «دشمنان بدانند که جنگ علیه جمهوری اسلامی تفریح نخواهد بود؛ بلکه مرگ‌بارترین طعم مرگ را خواهید چشید و هیچ چیز از شما در منطقه باقی نخواهد ماند.»

در لبنان، گروه شبه‌نظامی حزب‌الله، یکی از نزدیک‌ترین متحدان ایران، در برابر پرسشی درباره واکنش احتمالی خود در صورت حمله به ایران، پاسخی روشن ارائه نکرده است.

شیخ نعیم قاسم، معاون دبیرکل حزب‌الله، در یک پیام ویدئویی گفت: «در دو ماه گذشته، بسیاری از طرف‌ها از من پرسیده‌اند اگر اسرائیل و آمریکا علیه ایران جنگ را آغاز کنند، آیا حزب‌الله وارد عمل خواهد شد یا نه؟»

او گفت این گروه «برای تجاوز احتمالی آماده است و مصمم به دفاع در برابر آن» باقی می‌ماند، اما درباره چگونگی اقدام افزود: «جزئیات به شرایط نبرد بستگی خواهد داشت و ما بر اساس منافع موجود تصمیم خواهیم گرفت.»

جمعه ۱۰ بهمن ۱۴۰۴ - Friday 30 January 2026

ايران امروز

|  درباره ايران امروز   |   تماس با ايران امروز     |    

|   صفحه نخست   |   خبر و گزارش   |   سياست   |   انديشه   |   فرهنگ و ادبيات   |   زندگی   |   محیط زیست   |   RSS   |  

iran-emrooz.net | Tue, 27.01.2026, 10:23

جمعه ۱۰ بهمن ۱۴۰۴ - Friday 30 January 2026

ايران امروز

|  درباره ايران امروز   |   تماس با ايران امروز     |    

|   صفحه نخست   |   خبر و گزارش   |   سياست   |   انديشه   |   فرهنگ و ادبيات   |   زندگی   |   محیط زیست   |   RSS   |  

iran-emrooz.net | Tue, 27.01.2026, 10:17

عباس عبدی، روزنامه‌نگار، اعلام کرد دیگر نمی‌نویسد

یکی از اتفاقات روزهای اخیر این بود که آقای عباس عبدی روزنامه‌نگار و تحلیل‌گر سیاسی، دست از نوشتن کشید. ایشان در آخرین یادداشتی که روز ۲۲ دی‌ماه در روزنامه اعتماد منتشر کرد، خبر داد که «اين آخرين نوشته مطبوعاتی من خواهد بود.»

از آن تاریخ ایشان دیگر هیچ یادداشتی منتشر نکرده است. آقای عبدی در ۲۰ سال اخیر تقریبا هر روز برای روزنامه‌ها یادداشت و تحلیل می‌نوشت.

درباره کناره‌گیری عبدی از نوشتن

افشین امیرشاهی سردبیر روزنامه هفت صبح، با اشاره به کناره‌گیری آقای عبدی از نوشتن یادداشت‌های مطبوعاتی و یادآوری این که «سکوت موقت عباس عبدی را می‌توانیم یک بن‌بست نیز تعبیر کنیم. بن‌بستی که در آن، تجربه، دقت و مسئولیت‌پذیری، فضای کافی برای بروز ندارند» نوشته است: به روزهایی رسیده‌ایم که فضای رسانه‌ای امروز، امکان مانور کمتری دارد. خطوط قرمز شناورند. موضوعات قابل طرح محدود شده‌اند. روزنامه‌نگار پیش از نوشتن، ناچار به محاسبه است. این محاسبه، بخشی از انرژی حرفه‌ای را می‌گیرد. نتیجه چنین محاسبه‌گری‌هایی، احتیاط بیش از حد یا سکوت است. فاصله گرفتن عبدی از نوشتن را شاید بتوان در همین چارچوب دید؛ چون نوشتن آنچه لازم می‌داند در موردش بگوید و بنویسد، به سادگی قابل انتشار نیست. یکی از نقش‌های مهم عبدی، هشدار زودهنگام بود... حالا حذف این صدا، مخاطب را به‌سمت منابع دیگر سوق می‌دهد؛ منابعی که الزاماً دقیق یا مسئولانه نیستند. این جابه‌جایی آرام رخ می‌دهد، اما اثرش ماندگار است. کاهش اعتماد به رسانه رسمی، یکی از پیامدهای چنین خلأهایی است.... بازگشت او به نوشتن نیز شاید تنها به تصمیم فردی او وابسته نباشد و  به فراهم شدن حداقلی از امکان شنیده شدن نقد و پذیرش تحلیل گره خورده است.

جمعه ۱۰ بهمن ۱۴۰۴ - Friday 30 January 2026

ايران امروز

|  درباره ايران امروز   |   تماس با ايران امروز     |    

|   صفحه نخست   |   خبر و گزارش   |   سياست   |   انديشه   |   فرهنگ و ادبيات   |   زندگی   |   محیط زیست   |   RSS   |  

iran-emrooz.net | Tue, 27.01.2026, 9:26

جمعه ۱۰ بهمن ۱۴۰۴ - Friday 30 January 2026

ايران امروز

|  درباره ايران امروز   |   تماس با ايران امروز     |    

|   صفحه نخست   |   خبر و گزارش   |   سياست   |   انديشه   |   فرهنگ و ادبيات   |   زندگی   |   محیط زیست   |   RSS   |  

iran-emrooz.net | Tue, 27.01.2026, 9:17

آذر منصوری: انزجار و خشم از به خاک و خون کشیدن جوانان

پیام تسلیت آذر منصوری برای جان باختن‌ هموطنان در اعتراضات دیماه ۱۴۰۴؛
با تمام وجود، انزجار و خشم خود را از آنان که بی‌رحمانه، جوانان این سرزمین را به خاک و خون کشیدند، اعلام می‌کنیم

امتداد: آذر منصوری، دبیرکل حزب اتحاد ملت با صدور پیامی، مرگ بیشمار جوانان ایران در وقایع جانسوز دیماه ۱۴۰۴ را تسلیت گفت.

متن این پیام به شرح زیر است؛

«دلِ ما این روزها با دلِ هزاران مادر و پدر و خانواده های داغدار در سراسر ایران می‌تپد؛ با خانواده‌هایی که عزیزترین دارایی‌شان را در اعتراضات دی‌ماه از دست دادند و زندگی‌شان برای همیشه به «قبل» و «بعد» از دیماه ۱۴۰۴ تقسیم شد. واژه‌ها از توصیف این اندوه بزرگ ناتوان‌اند.

ما در این سوگ، تنها یک ناظر نیستیم. عمیقاً شریک این درد مشترکیم. جان‌باختگان این روزهای تلخ، فرزندان من بودند؛ فرزندان ما بودند، فرزندان ایران.

جوانانی که می‌توانستند زندگی کنند، رؤیا بسازند و آینده‌ای روشن رقم بزنند و لااقل یک زندگی معمولی داشته باشند، اما ناباورانه و ناعادلانه از ما گرفته شدند.

ما به رسانه‌ها دسترسی نداریم، اما به خانواده‌های داغدار می‌گوییم: شما تنها نیستید. رنج شما، رنج همه ماست و دادخواهی شما، مطالبه‌ای انسانی و تاریخی ماست. اجازه نخواهیم داد خون این عزیزان به فراموشی سپرده شود یا حقیقت در غبارها گم شود. پیگیری حقوق شما و تلاش برای روشن شدن حقیقت، وظیفه‌ انسانی همه ماست.

با تمام وجود، انزجار و خشم خود را از آنان که بی‌رحمانه و بی‌پروا، جوانان این سرزمین را به خاک و خون کشیدند اعلام می‌کنیم. هیچ قدرتی، هیچ توجیهی و هیچ زمانی نمی‌تواند این فاجعه بزرگ را تطهیر کند.

یاد فرزندان از دست‌رفته ایران، برای همیشه در دل ما زنده است و راهشان، چراغی خاموش‌نشدنی خواهد بود.»

آذر منصوری
بهمن ۱۴۰۴

ايران امروز (نشريه خبری سياسی الکترونیک) «ايران امروز» از انتشار مقالاتی كه به ديگر سايت‌ها و نشريات نيز ارسال می‌شوند معذور است. استفاده از مطالب «ايران امروز» تنها با ذكر منبع و نام نويسنده يا مترجم مجاز است. Iran Emrooz©1998-2026 | editor@iran-emrooz.net